ΕΦΥΓΕ ΣΤΑ 76 ΤΟΥ Ο ΣΥΝΘΕΤΗΣ ΜΑΟΥΡΙΤΣΙΟ ΚΑΓΚΕΛ

Η «Νέα Μουσική» και το μουσικό θέατρο έχασαν τον «πατέρα» τους

ΤΑ ΝΕΑ: Παρασκευή 19 Σεπτεμβρίου 2008

Ο συνθέτης που κατάφερε να πλάσει, σχεδόν εξαρχής, το είδος του μουσικού θεάτρου του 20ού αιώνα και θήτευσε όπως και δίδαξε την «νέα μουσική» που ενέχει στοιχεία σκηνοθεσίας, σκηνογραφίας και φωτισμών, ο Μαουρίτσιο Κάγκελ πέθανε στα 76 του, νικημένος από «ασθένεια που τον ταλαιπωρούσε τον τελευταίο καιρό», όπως δήλωνε χτες εκπρόσωπος της δισκογραφικής του εταιρείας στη Γερμανία.

Ο Κάγκελ, γεννημένος παραμονή Χριστουγέννων του 1931 στο Μπουένος Άιρες, άφησε στα 26 του την Αργεντινή για να πάει στη Γερμανία μεταφέροντας και το όραμά του για ένα συμπίλημμα μουσικής και θεάτρου, αλλά με πολλά κοινά στοιχεία με το «σκοτεινό» και δηκτικό γερμανικό καμπαρέ του Μεσοπολέμου-πέρα από τα λόγια έργα του για σολίστ, μικρές ορχήστρες ακόμη και για μουσικά όργανα και αφηγητές. Αυτή τη «νέα μουσική» υπηρέτησε σε όλη την μουσική καριέρα του και αυτήν βρέθηκε να διδάσκει το 1975 στο Μουσικό Κολέγιο της Κολωνίας (όπου ίδρυσε και το Κoelner Εnsemble για τη Νέα Μουσική)..

Στο μεταξύ, τα έργα του, το νέο μουσικό θέατρο που πρότεινε, πάντοτε με δυνατή θεατρική πλοκή, εντυπωσιακά στοιχεία και δυνατούς διαλόγους-στον αντίποδα των κάποτε αφελών ή απλοϊκών λιμπρέτων της όπερας- είχαν υιοθετηθεί από τα μεγαλύτερα λυρικά θέατρα του κόσμου. Έργα του, που ήταν συνήθως μικρής διάρκειας και όχι μακροτενή όπως οι όπερες του βερισμού ή του Βάγκνερ, ανέβασε και στην Ελλάδα η Εθνική Λυρική Σκηνή από τη δεκαετία του ΄60, όταν το κύμα της «νέας μουσικής» του είχε γίνει μόδα-και δη κυρίαρχη- στην Κεντρική Ευρώπη.

Πολυσχιδής και πολύπλευρη καλλιτεχνική προσωπικότητα ο πολυβραβευμένος Μαουρίτσιο Κάγκελ υπήρξε και σκηνοθέτης, λιμπρετίστας, μαέστρος και τα τελευταία χρόνια μουσικοπαιδαγωγούς από τους πλέον περιζήτητους στην Ευρώπη, ενώ έγραψε μουσική και για ραδιοφωνικά έργα και για ταινίες.

Συγκίνηση και τελευταίο «αντίο» στον Σταύρο Παράβα

Ηλιας Μαγκλινης, Η Καθημερινή, Πέμπτη, 18 Σεπτεμβρίου 2008

«Το προσφυγόπουλο από τη Μικρά Ασία γύρισε σπίτι του, στα χώματα όπου είδε για πρώτη φορά το φως, στην Καισαριανή». Με αυτά τα λόγια αποχαιρέτισε τον Σταύρο Παράβα ο δήμαρχος Καισαριανής χθες το απόγευμα στο Κοιμητήρι της ιστορικής γειτονιάς, όπου και κηδεύτηκε ο δημοφιλής ηθοποιός, ο οποίος πέθανε την περασμένη Δευτέρα 15 Σεπτεμβρίου. «Ετσι ήρθαν τα πράγματα και βρίσκομαι εδώ για να σ’ αποχαιρετίσω, αντί να βρεθούμε στη γιορτή μας στο Ηρώδειο», είπε μεταξύ των άλλων η ιδιαίτερα συγκινημένη Αννα Φόνσου.

«Η αξιοπρέπεια που σε διέκρινε δε σου επέτρεψε καμία έπαρση», πρόσθεσε η Α. Φόνσου, η οποία αναφέρθηκε και στη δράση του Σ. Παράβα κατά την περίοδο της δικτατορίας, ενώ ο επίσης βαθιά συγκινημένος Γιάννης Βογιατζής υπογράμμισε στον δικό του αποχαιρετιστήριο λόγο, ότι ο «Σταύρος Παράβας υπηρέτησε θαυμάσια αυτό το λειτούργημα του ηθοποιού, σε όλα τα είδη, διότι ήταν ένα ταλέντο ανεξάντλητο». Χαρακτηριστικό είναι επίσης ότι εκπρόσωπος του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Ασκληπιείου στο Λιγουριό, ανακοίνωσε ότι ο δρόμος όπου βρίσκεται το σπίτι του Σταύρου Παράβα θα μετονομαστεί σε «οδό Σταύρου Παράβα».

Παρόντες χθες το απόγευμα στο Κοιμητήρι Καισαριανής ήταν ο δήμαρχος Αθηναίων Νικήτας Κακλαμάνης, ο Γιώργος Κατσαρός, η Μπέττυ Αρβανίτη, η συγγραφέας Ιωάννα Καρυστιάνη, η Ελένη Βιδάλη και πολλοί ακόμα εκπρόσωποι του καλλιτεχνικού χώρου. Δεν έλειψε όμως και ο απλός κόσμος που χειροκρότησε με αγάπη το φέρετρο με τη σορό του ηθοποιού, τη στιγμή που έβγαινε από την εκκλησία: άνθρωποι μεγάλης ηλικίας, που έζησαν τον Σταύρο Παράβα στο σανίδι, αλλά και νεότεροι που τον ανακάλυψαν και τον αγάπησαν μέσα από την τηλεόραση και κυρίως μέσα από τη συμμετοχή του σε ταινίες του παλιού ελληνικού κινηματογράφου.

45 χρόνια αντι-στάρ... ο Σταύρος Παράβας

«Ας πούμε ότι είμαι ένας τρελός του χώρου», έλεγε ο «Φίφης» του ελληνικού σινεμά, που δεν δίστασε να δοκιμάσει από επιθεώρηση έως Αριστοφάνη

Το «κοροϊδάκι της πριγκιπέσας», ο «Ντιρλαντάς» της επιθεώρησης, ο «Φίφης» του ελληνικού κινηματογράφου, ο Σταύρος Παράβας, δεν υπάρχει πια. Εφυγε χθες το πρωί στο σπίτι του από ανακοπή σε ηλικία 73 ετών.

Πριν από ενάμιση χρόνο αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα με την υγεία του, αφού είχε νοσηλευτεί στη Μονάδα Εμφραγμάτων του Ερυθρού Σταυρού λόγω καρδιακής ανεπάρκειας, πολλαπλών αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων και χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας. Η υγεία του τότε είχε κινδυνεύσει σοβαρά, αλλά το ξεπέρασε.

Γέλιο δυνατό. Φωνή χαρακτηριστική, αναγνωρίσιμη. Ανθρωπος απλός, καθημερινός. Αντι-στάρ της σκηνής και του κινηματογράφου, ηθοποιός που δεν δίστασε να δοκιμαστεί σε διαφορετικά είδη -από επιθεώρηση έως Αριστοφάνη.

«Αποκαλώ τον εαυτό μου ηθοποιό. Αυτό είναι όλο. Ας πούμε ότι είμαι ένας τρελός του χώρου που αγαπά να δοκιμάζει και να δοκιμάζεται. Ολα τα άλλα δεν με ενδιαφέρουν», έλεγε σε συνέντευξή του πριν από δέκα χρόνια.

Είχε δουλέψει πολύ και από νωρίς στο μουσικό θέατρο, αλλά και στη μεγάλη οθόνη. Καθιερώθηκε στην επιθεώρηση, έπαιξε κωμωδία κι έφτασε μέχρι την Επίδαυρο ως Χρεμύλος στον «Πλούτο» του Εθνικού Θεάτρου, που σκηνοθέτησε ο Λούκα Ρονκόνι (1985-1986)

Από μικρός στη βιοπάλη, γεννήθηκε το 1935, στα Τουρκοβούνια, από γονείς Μικρασιάτες, πρόσφυγες. Οικογένεια φτωχή, πέντε αδέλφια, εκείνος ο μικρότερος, έκανε δουλειές του ποδαριού για να βοηθήσει οικονομικά.

Πήγε στον Κ. Μιχαηλίδη, του έδωσε να μάθει τον ρόλο του Σάιλοκ από τον «Εμπορο της Βενετίας». Τον βοήθησε ο Θόδωρος Εξαρχος, του δίδαξε τον ρόλο, τον οποίο γνώριζε, γιατί του πήγαινε τα ψώνια στο σπίτι. Πέτυχε στις εξετάσεις κι ο Κ. Μιχαηλίδης τον δέχτηκε χωρίς χρήματα στη σχολή. Σημαντική αυτή η στιγμή. Γιατί αν ο Μιχαηλίδης δεν τον δεχόταν δωρεάν, δεν θα μπορούσε ο ίδιος να πληρώσει τα δίδακτρα.

Η πρώτη του εμφάνιση πραγματοποιήθηκε το 1955 με τον θίασο της κυρίας Κατερίνας (Ανδρεάδη), στο «Πρώτο ψέμα» του Γ. Ρούσσου. Στα πρώτα χρόνια της σταδιοδρομίας του συνεργάστηκε με τους θιάσους των Β. Κύρου, Ντ. Ηλιόπουλου, Κ. Χατζηχρήστου, Σπ. Βρανά, Ρ. Βλαχοπούλου.

Στο θέατρο

Στα περίπου σαράντα πέντε χρόνια της θεατρικής του διαδρομής υπήρξε θιασάρχης («Ψύλλοι στ αυτιά») και συν-θιασάρχης με τους Χρ. Εξαρχάκο («Ο Ευκλείδης και το κλειδί του»), Μ. Χρονοπούλου («Το κοροϊδάκι της πριγκιπέσας»), Ζ. Λάσκαρη («Σκέψου πριν αγαπήσεις»), Μ. Βούρτση («Τα Χριστούγεννα του Κουπιέλο).

Συνεργάστηκε επίσης με τον Ν. Κούρκουλο («Το μονό ζευγάρι»), τον Αλ. Αλεξανδράκη και τη Ν. Γαληνέα («Φήμες»), την Αν. Φόνσου («Αλέξης Ζορμπάς»). Υπηρέτησε επί σειρά ετών την ελληνική επιθεώρηση με νούμερα, όπως «Ο Κουταλιανός», «Ντιρλαντάς», «Τζακ ο Νέγρος», «Ντένις ο τρομερός» και «Η Κλεοπάτρα ήταν Αντώνιος». Συνεργάστηκε με το Εθνικό Θέατρο («Πλούτος», «Βολπόνε»), το «Αμφι-Θέατρο» («Ειρήνη»), το «Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος» («Ιππής»), τα ΔΗΠΕΘΕ Ρούμελης («Νταντάδες») και Αγρινίου («Ο Κύκλος με την κιμωλία»).

Ο Παναγιωτάκης, ο «λαϊκός» σύζυγος από τον Μπίθουλα της «Μαντάμ Σουσού» - Αννας Παναγιωτοπούλου στο θέατρο «Βρετάνια» (1998-99) ήταν η τελευταία θεατρική εμφάνισή του στην Αθήνα. Το 2001 ανέβασε το «Μέλι πικρό» στη Θεσσαλονίκη, αντιμετωπίζοντας όμως οικονομικά προβλήματα.

Ο «Μάγκας με το τρίκυκλο», «Φίφης ο αχτύπητος», «Το κοροϊδάκι της πριγκιπέσας» και άλλες σαράντα, περίπου, κινηματογραφικές ταινίες στις οποίες είχε πρωταγωνιστήσει ή συμμετάσχει ο Σταύρος Παράβας. Ο ίδιος πάντως είχε πει ότι δεν θα ήθελε να του έχει συμβεί... «ο κακός κινηματογράφος. Εμένα ο κινηματογράφος δεν μου προσέφερε τίποτα. Αντίθετα, με πήρε από το θέατρο. Λόγω οικονομικής δυσχέρειας σε εποχές μεγάλης φτώχειας κάναμε πράγματα που δεν μας αντιπροσώπευαν. Για ό,τι έλειπε φώναζαν τότε τον Παράβα. Η γενιά μου είναι μια γενιά ταλαιπωρημένη. Ηρθε, λοιπόν, ο κινηματογράφος στην Ελλάδα και μας δόθηκε η ευκαιρία να καλυτερεύσουμε τη ζωή μας... Το κοινό όμως δυσκολεύτηκε να εκτιμήσει τον ηθοποιό που ήμουν».

Η πρώτη του κινηματογραφική συμμετοχή ήταν στη «Χριστίνα» του Γιάννη Δαλιανίδη. Ακολούθησαν μεταξύ άλλων οι: «Μικροί και μεγάλοι εν δράσει», «Ο Εμίρης και ο κακομοίρης», «Αλλος για το εκατομμύριο», «Και οι δεκατέσσερις ήταν υπέροχοι», «Μπετόβεν και μπουζούκι», «Βουλευτίνα», «Ο Μόδιστρος», «Χαρτορίχτρα», «Μνηστήρες της Πηνελόπης», «Ο Σταύρος είναι πονηρός», «Ο παιχνιδιάρης» και φυσικά το «Ακροπόλ» του Παντελή Βούλγαρη (1995). Η τελευταία του εμφάνιση στο πανί ήταν στο «Αύριο θα ξέρουμε» του Ανδρέα Θωμόπουλου (1997).

Είχε τρία παιδιά, δύο κόρες κι έναν γιο που έχασε πριν από επτά χρόνια, ένα «χτύπημα» που δεν ξεπέρασε ποτέ και τέσσερα εγγόνια.

«Η ζωή του Σταύρου Παράβα ήταν μια ανιδιοτελής κατάθεση στην τέχνη του κινηματογράφου και, κυρίως, του θεάτρου, που το υπηρέτησε με σεμνότητα, ευαισθησία και πάθος», αναφέρει μεταξύ άλλων στο συλλυπητήριο τηλεγράφημά του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κάρολος Παπούλιας. Συλλυπητήρια τηλεγραφήματα απέστειλαν ακόμη ο Μιχάλης Λιάπης, η Μαρία Δαμανάκη κ.ά. Η κηδεία του θα πραγματοποιηθεί δημοσία δαπάνη και με έξοδα του υπουργείου Πολιτισμού, αύριο στις 5 μ.μ. στο νεκροταφείο Καισαριανής.

Εξορία στη Γυάρο

Ο Σταύρος Παράβας συμμετείχε στις τηλεοπτικές σειρές: «Οι απόμαχοι», «Το σπίτι της θείας», «Το φάντασμα», «Τα αδέλφια», «Οικογένεια Μουσαμά», «Οι ρακοσυλλέκτες». Σκηνοθέτησε το έργο του Μ. Πανιόλ «Ο δασκαλάκος μας». Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας, η αντίθεσή του προς το καθεστώς και η επιβολή λογοκρισίας στα κείμενα της επιθεώρησης, είχαν ως αποτέλεσμα να φυλακιστεί και να εξοριστεί στη Γυάρο (εκεί γνωρίστηκε με τον Παντελή Βούλγαρη με τον οποίο τους συνέδεε, έκτοτε, στενή φιλία). Είχε τιμηθεί από τα Φεστιβάλ Πατρών και Κασσάνδρας και από την οργάνωση «Λάιονς». Του είχε εγκριθεί η τιμητική σύνταξη του ΥΠ.ΠΟ. την οποία ποτέ δεν εισέπραξε.

ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΚΑΡΑΛΗ, ΕΘΝΟΣ, 16/09/2008

Από τη φάρσα στην αιωνιότητα

ΕΦΥΓΕ ΣΤΑ 71 ΤΟΥ Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΠΑΡΑΒΑΣ

Του Παύλου Θ. Κάγιου, ΤΑ ΝΕΑ: Τρίτη 16 Σεπτεμβρίου 2008

Αγάπησε εξίσου τον «Φίφη» του ελληνικού σινεμά και τους μεγάλους ρόλους στο αρχαίο δράμα ο Σταύρος Παράβας που πέθανε στα 71 του χρόνια
Αστείρευτη κωμική φλέβα είχε ο Σταύρος Παράβας- κι ας μη διέθετε την κλασική φάτσα κωμικού ηθοποιού- που άφησε χθες την τελευταία του πνοή λόγω ανακοπής καρδιάς, στα 7 1 του χρόνια.

Πάνω απ΄ όλα όμως ήταν ένας πληθωρικός άνθρωπος, χωρίς καλλιτεχνικά απωθημένα, γεγονός που τον έκανε να αποδέχεται και να αγαπά εξίσου τους ρόλους του γυναικωτού Φίφη στις φάρσες δεύτερης διαλογής του παλιού ελληνικού σινεμά, που τον έκαναν γνωστό στο ευρύ κοινό, τις ερμηνείες στο αρχαίο δράμα (όπως του Χρεμύλου στον «Πλούτο» του Αριστοφάνη σε σκηνοθεσία Λούκα Ρονκόνι και στους «Ιππής» του Αμφιθεάτρου) ή τον τριπλό ρόλο στο «Σάββατο, Κυριακή, Δευτέρα» του Εντουάρντο Ντε Φίλιππο.

Ο δημοφιλής ηθοποιός γεννήθηκε στην Αθήνα το 1937. Σπούδασε στη Δραματική Σχολή του Κώστα Μιχαηλίδη, πρωτοεμφανίστηκε στο θέατρο με το έργο «Το πρώτο ψέμα» και αμέσως μετά συνεργάστηκε με τους Ντίνο Ηλιόπουλο και Βίλμα Κύρου.

Στον κινηματογράφο πρωτοεμφανίστηκε το 1960 στην ταινία «Χριστίνα» του Γιάννη Δαλιανίδη, με την Τζένη Καρέζη. Η θητεία του στον κινηματογράφο συνεχίστηκε με ταινίες στις οποίες πρωταγωνιστούσε ή έπαιζε σε δεύτερους ρόλους. Εμφανίστηκε πολλές φορές σε ρόλους

Η κηδεία του έχει προγραμματισθεί για αύριο στις 17.00 από το Κοιμητήριο Καισαριανής, δαπάναις του υπουργείου Πολιτισμού

φαρσοκωμωδίας, παίζοντας άλλοτε τον «φλούφλη» και τον «ντιντή» (στο «Φίφης ο αχτύπητος», «Άλλος για το εκατομμύριο», «Ο μόδιστρος», «Η χαρτορίχτρα» κ.ά.)

είτε τον μάγκα, τον «βαρύ κι ασήκωτο» στο «Κοροϊδάκι της πριγκιπέσας ή στο «Ο μάγκας με το τρίκυκλο».

Οι δύο τελευταίες κινηματογραφικές εμφανίσεις του ήταν στο μιούζικαλ «Ακροπόλ» του Παντελή Βούλγαρη και στο «Αύριο θα ξέρουμε»το ΄97-του Ανδρέα Θωμόπου- λου.

Άλλες χαρακτηριστικές ταινίες τουείχε εμφανιστεί σε 50!- ήταν: «Για μια τρύπια δραχμή», «Ο Σταύρος είναι πονηρός», «Μικροί και μεγάλοι εν δράσει», «Ο Εμίρης και ο κακομοίρης», «Κόσμος και κοσμάκης», «Ο γαμπρός μου ο δικηγόρος», «Εσκότωσα για το παιδί μου», «Το έξυπνο πουλί», «Η Κλεοπάτρα και ο Αντώνης», «Ο Δήμος από τα Τρίκαλα» κ.ά.

Την ίδια περίοδο συμμετείχε και στο μουσικό θέατρο, σε συνεργασία με τον Κώστα Χατζηχρήστο, κάνοντας μερικά επιθεωρησιακά νούμερα που άφησαν εποχή, όπως «Ντένης ο τρομερός» και «Ντιρλαντά». Ειδικά αυτό (στα τέλη της επτάχρονης χούντας) στάθηκε αφορμή να κυνηγηθεί από τα στρατιωτικά δικαστήρια.

Μετά τη Μεταπολίτευση έκανε στροφή στην καριέρα του και ερμήνευσε ρόλους κλασικού ρεπερτορίου: Χρεμύλος στον αριστοφανικό «Πλούτο» στην Επίδαυρο σε σκηνοθεσία Ρονκόνι για το Εθνικό Θέατρο, «Σάββατο, Κυριακή, Δευτέρα» του Ντε Φίλιππο και «Ιππής», με το Αμφιθέατρο του Σπύρου Ευαγγελάτου, «Εκκλησιάζουσες» και «Μονό ζευγάρι» με συμπρωταγωνιστή τον Νίκο Κούρκουλο.

Στην τηλεόραση, εμφανίστηκε στα σίριαλ «Το φάντασμα», «Τα αδέλφια» και «Οικογένεια Μουσαμά».

«Η ζωή του Σταύρου Παράβα ήταν μια ανιδιοτελής κατάθεση στην τέχνη του κινηματογράφου και, κυρίως, του θεάτρου, που το υπηρέτησε με σεμνότητα, ευαισθησία και πάθος», ανέφερε χθες ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας. Ανάλογες δηλώσεις έκαναν ο υπουργός Πολιτισμού και τα κόμματα, ενώ τη γενναιότητά του «να αντισταθεί στη διάρκεια της επτάχρονης δικτατορίας» επισημαίνει η υπεύθυνη του τομέα Πολιτισμού του ΠΑΣΟΚ Μαρία Δαμανάκη.

• «Θέλω ένα άσπρο πουκάμισο...»

Η ζωή και η μοίρα δεν παίζονται.

Μόλις προχθές (του Σταυρού) η Άννα Φόνσου είχε τηλεφωνήσει στον φίλο της Σταύρο Παράβα για να του ευχηθεί «χρόνια πολλά» και να τον ρωτήσει αν θα ιδωθούν το βράδυ. Εκείνος όμως δεν μπορούσε. «Θα βγω με τη Ροζίτα Σώκου», της είπε. «Τι δώρο θέλεις να σου πάρω;» τον ρώτησε η Άννα Φόνσου. «Ένα άσπρο πουκάμισο», της απάντησε δίχως να το σκεφτεί πολύ ο Σταύρος Παράβας. Και έκλεισαν το τηλέφωνο με τον Σταύρο Παράβα να της λέει: «Θα τα πούμε μεθαύριο»...

Τον πρόδωσε η καρδιά του

Η καρδιά του τον πρόδωσε. Ο Σταύρος Παράβας υπέκυψε χθες, στο σπίτι του, από ανακοπή καρδιάς. Πριν οκτώ μήνες έδωσε σκληρή μάχη, στη μονάδα εμφραγμάτων του «Ερυθρού Σταυρού», καθώς παρουσίασε σοβαρή καρδιακή ανεπάρκεια, με ιστορικό αρτηριακής υπέρτασης, πολλαπλά εγκεφαλικά επεισόδια, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια και απόφραξη των καρωτίδων. Τότε βγήκε νικητής. Αυτή τη φορά όχι.

Ο Σταύρος Παράβας γεννήθηκε στα Τουρκοβούνια, το 1937. Οι γονείς του ήταν πρόσφυγες. Ο πατέρας του ασθματικός και η μάνα του έφυγε από τη Μικρά Ασία με μια ρόμπα. Εγκυος έφτασε στο Ναύπλιο. Μετά εγκαταστάθηκαν στην Αθήνα. Ο Σταύρος Παράβας αναγκάστηκε να κάνει διάφορες δουλειές του ποδαριού για να βοηθήσει την οικογένεια. Δούλεψε στην αγορά, σε καφενεία, έκανε θελήματα. Μαθήτευε τότε στο 5ο Γυμνάσιο. Ο καθηγητής της Μουσικής, ονόματι Χάγιος, αντιλήφθηκε ότι είχε ικανότητες για κάτι καλύτερο. Μετά τον Εμφύλιο, πήγαιναν - όπως ο ίδιος έλεγε - και έπαιζαν διάφορα σκετσάκια για τους ασθενείς στα νοσοκομεία. Τότε ο καθηγητής του τον ώθησε να πάει σε δραματική σχολή. Πήγε για εισαγωγικές εξετάσεις στη σχολή του Κωστή Μιχαηλίδη κι εκείνος του ζήτησε να εξεταστεί στο ρόλο του Σάιλοκ από τον «Εμπορο της Βενετίας».

Πρωτοεμφανίστηκε στο θέατρο πλάι στην Κατερίνα, με «Το πρώτο ψέμα». Αμέσως μετά συνεργάστηκε με τους Ντίνο Ηλιόπουλο και Βίλμα Κύρου. Στο μεταξύ είχε εμφανιστεί ήδη στον κινηματογράφο το 1960 στην ταινία «Χριστίνα». Επαιξε σε πολλές άλλες ταινίες: «Η Αλίκη στο Ναυτικό» (1961) (δόκιμος με βαλίτσα), «Το έξυπνο πουλί» (1961), «Ο σκληρός άντρας» (1961), «Ο Μιχαληός του 14ου συντάγματος» (1962), «Οταν λείπει η γάτα», (1962), «Ο γαμπρός μου, ο δικηγόρος» (1962), «Μικροί και μεγάλοι εν δράσει...» (1963), «Εκλεψα τη γυναίκα μου» (1964), «Ευτυχώς... τρελάθηκα!» (1966), «Η βουλευτίνα» (1966), «Το κοροϊδάκι της πριγκιπέσας» (1971), κ.ά.

Η κινηματογραφική θητεία του συνεχίστηκε με ταινίες, στις οποίες πρωταγωνιστούσε ή έπαιζε σε μικρότερους ρόλους. Παράλληλα, έπαιζε σε μουσικές κωμωδίες και επιθεωρήσεις, συνεργαζόμενος με τον Κώστα Χατζηχρήστο. Υπηρέτησε αυτό το θεατρικό είδος επί πολλά χρόνια, κάνοντας μερικά πολύ γνωστά επιθεωρησιακά νούμερα: «Ντένις ο τρομερός», «Ντιρλαντά», «Ο Τζιμ ο νέγκρος» κ.ά. Ακολούθησαν ρόλοι κλασικού ρεπερτορίου: «Πλούτος» (στην Επίδαυρο με το Εθνικό Θέατρο), «Σάββατο, Κυριακή, Δευτέρα», «Ιππείς» (με το «Αμφι-Θέατρο» του Σπ. Ευαγγελάτου), «Ψύλλοι στ' αυτιά» (με το θίασο Καλογεροπούλου), «Εκκλησιάζουσες», «Μονό ζευγάρι» (με συμπρωταγωνιστή τον Νίκο Κούρκουλο), «Σκουπίδια», «Τα Χριστούγεννα των Κουπιέλο», «Ζορμπάς» κ.ά. Στην τηλεόραση εμφανίστηκε στα σίριαλ: «Το φάντασμα», «Τα αδέρφια», «Οικογένεια Μουσαμά».

Να σημειωθεί ότι η Απριλιανή δικτατορία, θεωρώντας ότι έκανε προπαγάνδα εναντίον της, με έναν επιθεωρησιακό ρόλο που έπαιζε στη διάρκεια μιας παράστασης, τον συνέλαβε και τον εξόρισε για αρκετούς μήνες.

Το ΥΠΠΟ, εκφράζοντας θλίψη για το θάνατό του, ανακοίνωσε ότι θα κηδευτεί δημοσία δαπάνη, την Τετάρτη, στις 5 το απόγευμα, στο Νεκροταφείο Καισαριανής. [ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Τρίτη 16 Σεπτέμβρη 2008]

Σίγησε μια λεπταίσθητη «φωνή»

Τη Δευτέρα (5 μ.μ.), στο νεκροταφείο Φαλήρου, κηδεύεται η ηθοποιός Βέρα Ζαβιτσιάνου

Η σπουδαία ηθοποιός, που σημάδεψε το θέατρό μας επί 54 χρόνια, μια καθ' όλα αληθινή, φύσει ευγενική και λεπταίσθητη, «κυρία» του θεάτρου, Βέρα Ζαβιτσιάνου, νικήθηκε προχθές (9 μ.μ.) από τον καρκίνο. Η κηδεία της θα γίνει με δαπάνη του ΥΠΠΟ, σύμφωνα με συλλυπητήρια ανακοίνωση του υπουργού Μ. Λιάπη.

Γεννημένη το 1927, στο Παλαιό Φάληρο, καταγόμενη από την Ιθάκη, ξεκίνησε την καριέρα της από το τραγούδι, μαζί με την αδελφή της, την δημοφιλή Μαίρη Λω. Αποφοίτησε από τη σχολή του «Θεάτρου Τέχνης» το 1954 και την ίδια χρονιά πρωτοεμφανίστηκε με το έργο «Με τα δόντια» του Θόρντον Γουάιλντερ. Μέχρι το 1958 στο «Θέατρο Τέχνης», έπαιξε πολλούς πρωταγωνιστικούς, αλλά και μικρότερους ρόλους σε σημαντικά έργα: «Κεκλεισμένων των θυρών», «Ματωμένος γάμος», «Περλιμπλίν και Μπελίσα», «Αρκούδα», «Επέτειος», «Βυσσινόκηπος», «Χαιρετισμούς από την Μπέρτα», «Τριαντάφυλλο στο στήθος», «Καλοκαίρι και καταχνιά», κ.ά. Στη συνέχεια συνεργάστηκε με τον Δημήτρη Χορν, το 1959 («Μαθήματα γάμου», «Θωμάς ο δίψυχος») και τον Αλέκο Αλεξανδράκη, το 1960 («Το πρώτο χάδι»), με το «Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο» του Μ. Κατράκη («Τραγούδι του νεκρού αδελφού» του Μ. Θεοδωράκη). Το 1963 εντάσσεται στο Εθνικό Θέατρο, όπου παραμένει μέχρι το 1973, παίζοντας στα έργα «Η θυσία του Αβραάμ» (με τον Μινωτή), «Το σπίτι της Μπερνάρντα Aλμπα» (με την Παξινού), «Δαιμονισμένοι», «Τρελή του Σαγιό», «Ιβάνοφ», κ.ά.

Το 1973 συστήνει θίασο με τον Αγγελο Αντωνόπουλο. Λόγω φωνητικών προβλημάτων, απουσιάζει επί δέκα χρόνια από τη σκηνή. Θριαμβευτική όμως ήταν η επανεμφάνισή της (1984), στο «Θέατρο Τέχνης» με το έργο «Χίμαιρες και φούμαρα». Το 1986, επιστρέφει στο Εθνικό, παίζοντας στα έργα «Βρικόλακες», «Αρσενικό και παλιά δαντέλα», «Δούλες», «Τζον Γαβριήλ Μπόρκμαν», «Ευαίσθητη ισορροπία», «Σάρα Μπερνάρ», «Το σπίτι της Μπερνάρντα Aλμπα», κ.ά. Εξαιρετική ήταν η ερμηνεία της (1998) στο Εθνικό στο μονολογικό έργο της Λούλας Αναγνωστάκη «Ο ουρανός κατακόκκινος» και στις «Φάλαινες του Αυγούστου» (ελεγεία για τη «νιότη» των γηρατειών, με συμπρωταγωνίστριες τις Αντιγόνη Βαλάκου και Νέλλη Αγγελίδου). Τελευταία της θεατρική εμφάνιση ήταν το 2002- 2003 με το «Ταξίδι μεγάλης μέρας μέσα στη νύχτα». Η ίδια σκηνοθέτησε τη «Φαλακρή τραγουδίστρια» του Ιονέσκο στο Εθνικό Θέατρο.

Ερμήνευσε εκπληκτικά, τραγούδια στους δίσκους «Το τραγούδι του νεκρού αδελφού» του Μίκη Θεοδωράκη, «Ερωτόκριτος» του Νίκου Μαμαγκάκη και «Ο μικρός Επιτάφιος» των Σταμάτη Κραουνάκη - Γιώργου Μανιώτη. Η μοναδική εμφάνιση της στην τηλεόραση ήταν η τηλεταινία του Διαγόρα Χρονόπουλου «Η κυρία Κούλα», βασισμένη στην ομώνυμη νουβέλα του Μένη Κουμανταρέα. Πρωταγωνίστησε πολλές φορές στο «Θέατρο στο ραδιόφωνο» της ΕΡΑ. Δίδαξε Υποκριτική στις σχολές των Γρ. Βαφιά, Κ. Μιχαηλίδη, Γ. Κιμούλη. Τιμήθηκε με το έπαθλο «Κοτοπούλη» και με το μετάλλιο του «Ταξιάρχη του Τάγματος του Φοίνικα».

• Το ΣΕΗ εκφράζει τη βαθιά του θλίψη «για την απώλεια της μεγάλης κυρίας του Θεάτρου και της ζωής Βέρας Ζαβιτσιάνου», επισημαίνοντας ότι «για όλους τους Ελληνες ηθοποιούς, ειδικότερα για τους νέους, η Βέρα Ζαβιτσιάνου αποτελεί παράδειγμα ήθους, επαγγελματικής συνείδησης και υψηλού αισθήματος του κοινωνικού λειτουργήματος που ασκούσε». [ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Σάββατο 13 Σεπτέμβρη 2008]

ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΘΕΜΑΤΑ

13/9/2006

-- Παραστάσεις Δημοτικών - Περιφερειακών Θεάτρων

3/9/2006

-- ΑΤΙΤΛΟ

30/7/2006

-- ΑΤΙΤΛΟ

9/3/1999

-- ΑΤΙΤΛΟ

6/9/1997

-- "Στάση" στο θέατρο της ΕΡΑ

Αυλαία για μία πρωταγωνίστρια

ΕΦΥΓΕ Η ΒΕΡΑ ΖΑΒΙΤΣΙΑΝΟΥ

Το ελληνικό θέατρο έχασε τη Βέρα Ζαβιτσιάνου, μία σπουδαία ηθοποιό, πενήντα χρόνια πρωταγωνίστρια

Γιώργος Δ.Κ. Σαρηγιάννης, ΤΑ ΝΕΑ: Παρασκευή 12 Σεπτεμβρίου 2008

Ήταν σαν να φύσαγε αεράκι. Χαμηλοί τόνοι, πιανίσιμα, μουσικότητα... Γεννημένη ενζενί. Και ξαφνικά ανακάλυπτες ότι αυτό το εύθραυστο, το ντελικάτο, το όμορφο πλάσμα διαθέτει τσαγανό- δύναμη. Και ξαφνικά ανακάλυπτες ότι αυτό το πλάσμα το ποιητικό κρύβει χιούμορ- μια σουμπρέτα τελικά. Η Βέρα Ζαβιτσιάνου που σημάδεψε την ελληνική σκηνή για πενήντα χρόνια έφυγε χθες στις 21.00 από τη ζωή στα ογδόντα ένα της χρόνια από καρκίνο που την ταλαιπώρησε τελευταία. Η κηδεία της θα γίνει τη Δευτέρα στις 17.00 από το Νεκροταφείο Φαλήρου. Στο Παλαιό Φάληρο ήταν γεννημένη το 1927. Κι εκεί έζησε με τον αγαπημένο της Πανάγο που έφυγε πρώτος. Αλλά το αίμα της κρατούσε από την Ιθάκη. Ξεκίνησε από το τραγούδι. Τραγουδούσαν μαζί με την αδελφή της- σώζεται μάλιστα δίσκος όπου τραγουδούσε μαζί με τη Μαίρη Λω, πρώτο όνομα τότε. Στο θέατρο άργησε να πάει. Είχε όμως την τύχη να πέσει στα χέρια του Κάρολου Κουν.

Αποφοίτησε από τη Δραματική Σχολή του «Θεάτρου Τέχνης» το 1954. Θα ντεμπουτάρει την ίδια χρονιά με Σαβίνα στο «Με τα δόντια» του Θόρντον Γουάιλντερ- το δεύτερο έργο που ο Κουν ανέβασε στο «Υπόγειο».

Έως το 1958 στο «Θέατρο Τέχνης»- η εποχή της μεγάλης του ακμής, εποχή εκρηκτική- θα παίξει μια σειρά σπουδαίων αλλά και μικρότερων ρόλων σε κορυφαία έργα που τα περισσότερα παρουσιάζονται για πρώτη φορά στην Ελλάδα: Εστέλα στο «Κεκλεισμένων των θυρών», «Ματωμένος γάμος» και «Περλιμπλίν και Μπελίσα» του Λόρκα, «Αρκούδα», «Επέτειος» και «Βυσσινόκηπος» του Τσέχωφ, Μπέρτα στο «Χαιρετισμούς από την Μπέρτα», «Τριαντάφυλλο στο στήθος» και Άλμα στο «Καλοκαίρι και καταχνιά»- άφησε εποχή η ερμηνεία της- του Τενεσί Ουίλιαμς, «Αγριόπαπια», Βιόλα στη «Δωδέκατη νύχτα» του Σαίξπηρ, «Στάση λεωφορείου», «Λίβινγκ ρουμ», Όλγα- συγκλονιστική λένε- στο πρώτο, επίσης ιστορικό ανέβασμα στο «Υπόγειο» της «Αυλής των θαυμάτων» του Καμπανέλλη, Σεν Τε/ Σουί Τα στον «Καλό άνθρωπο του Σετσουάν».

Το 1959 αφήνει το «Θέατρο Τέχνης» και πηγαίνει πρωταγωνίστρια του Δημήτρη Χορν. Τον επόμενο χρόνο είναι συνθιασάρχις με τον Αλέκο Αλεξανδράκη στο θέατρο «Αθηνών»: και πάλι Τενεσί Ουίλιαμς, «Το πρώτο χάδι». Με τον Αλέξη Δαμιανό θα παίξει στο «Γεύση από μέλι» και θα επανέλθει στον θίασο του Χορν.

Συνεργάζεται με το «Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο» του Μάνου Κατράκη στο «Τραγούδι του νεκρού αδελφού» του Μίκη Θεοδωράκη και από το 1963 περνάει στο Εθνικό Θέατρο. Μέχρι το ΄73 θα παίξει Ισαάκ στη «Θυσία του Αβραάμ» πλάι στον Μινωτή, Αντέλα στο «Σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα» πλάι στην Παξινού, Κλοντέλ, «Δαιμονισμένους», «Βασιλικό», «Τρελή του Σαγιό», Σάσα στον «Ιβάνοφ» του Τσέχωφ πλάι στον Χορν, «Συναναστροφή» της Λούλας Αναγνωστάκη, Άριελ στην «Τρικυμία» του Σαίξπηρ, Στρατή Καρρά, Ουάιλντ, Σελιμέν στον «Μισάνθρωπο», Πιραντέλο, Ανούιγ και άλλα πολλά... Θα κάνει και Αντιγόνη στην τραγωδία του Σοφοκλή χωρίς μεγάλη επιτυχία- η τραγωδία έμοιαζε να μην είναι ο στίβος της.

Το ΄73 κάνει θίασο με τον Άγγελο Αντωνόπουλο. Κάποια προβλήματα που έχει με τη φωνή της και η ιδιαίτερη ευαισθησία της την απομακρύνουν από το θέατρο, με δική της απόφαση, για δέκα σχεδόν χρόνια. Όταν το 1984 επανεμφανίζεται στο «Υπόγειο», στο έργο της Δώρας Λυτινάκη «Χίμαιρες και φούμαρα» κάνει πάταγο. Θα συνεχίσει με τον Αλέκο Αλεξανδράκη και το ΄86 θα επιστρέψει στο Εθνικό: Ζιώγας, Κυρία Άλβινγκ στους «Βρικόλακες», «Αρσενικό και παλιά δαντέλα», Κλερ στις «Δούλες», Έλα στο «Τζον Γαβριήλ Μπόρκμαν», Ανιές στην «Ευαίσθητη ισορροπία», «Σάρα Μπερνάρ», Χοσέφα, πια, στο «Σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα», «Οι άστεγοι» της Μαριέττας Ριάλδη. Το 1997- ΄98 συνεργάζεται με τη Μαριέττα Ριάλδη. Το 1998 επιστρέφει στο Εθνικό για να κάνει εξαιρετικά τον μονόλογο της φίλης της Λούλας Αναγνωστάκη «Ο ουρανός κατακόκκινος» που επρόκειτο να ξανακάνει με τον Κοραή Δαμάτη τον περασμένο χειμώνα στο «Αγγέλων Βήμα» αλλά τελικά δεν το αποφάσισε. Θα παίξει επίσης στο «Οι φάλαινες του Αυγούστου» και θα κλείσει την καριέρα της τη σεζόν 2002- 2003 με το «Ταξίδι μεγάλης μέρας μέσα στη νύχτα» του Ο΄ Νιλ. Η Μαίρη Τάιρον επρόκειτο να είναι ο τελευταίος της ρόλος.

• Πενήντα χρόνια στο σανίδι

Η Βέρα Ζαβιτσιάνου παρέμεινε σχεδόν πενήντα χρόνια στο θέατρο, πρωταγωνίστρια αδιαμφισβήτητη, παρά το γεγονός ότι δεν είχε κάνει ούτε κινηματογράφο ούτε τηλεόραση εκτός από μία τηλεταινία βασισμένη στη νουβέλα του Μένη Κουμανταρέα «Η κυρία Κούλα». Είχε κάνει, όμως, πολύ ραδιόφωνο- διάβαζε υπέροχα- και έχει γράψει σε δίσκους «Το τραγούδι του νεκρού αδελφού» του Μίκη Θεοδωράκη, τον «Ερωτόκριτο» με τον Νίκο Μαμαγκάκη και τον «Μικρό επιτάφιο» με τον Σταμάτη Κραουνάκη σε κείμενα Γιώργου Μανιώτη. Δίδαξε, επίσης, υποκριτική σε δραματικές σχολές και το 1990 σκηνοθέτησε τη «Φαλακρή τραγουδίστρια» του Ιονέσκο στο Εθνικό.

Είχε τιμηθεί με το Έπαθλο Κοτοπούλη και τον Μάιο ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας την τίμησε με τον Ταξιάρχη του Τάγματος του Φοίνικα. Η κηδεία της δεν έχει οριστεί. Η παλιά γενιά των σπουδαίων πρωταγωνιστών όλο και λιγοστεύει..

Η κυρία της σκηνής

ΠΕΘΑΝΕ ΧΘΕΣ ΒΡΑΔΥ ΣΤΑ 74 ΤΗΣ Η ΒΕΡΑ ΖΑΒΙΤΣΙΑΝΟΥ

«Ηρθαμε στη ζωή για να ζούμε με χαρά. Με τη χαρά των μικρών καθημερινών στιγμών». Προσφέροντας πάμπολες «στιγμές» μέθεξης στο κοινό, η Βέρα Ζαβιτσιάνου, μια ξεχωριστή κυρία του ελληνικού θεάτρου που διέπρεψε στο Θέατρο Τέχνης, στο Εθνικό Θέατρο αλλά και στο ελεύθερο, ερμηνεύοντας ποικίλους ρόλους ξένου κι ελληνικού ρεπερτορίου για μισό και πλέον αιώνα, έφυγε χθες το βράδυ σε ηλικία 74 χρόνων. Η κηδεία θα γίνει τη Δευτέρα στις 5 μ.μ. στο Νεκροταφείο του Παλαιού Φαλήρου.

Απόφοιτη κι αυτή της δραματικής σχολής του Θεάτρου Τέχνης όπως ο Βάσος Ανδρονίδης που αποδήμησε το καλοκαίρι, έκανε την πρώτη της εμφάνιση το '54 στο έργο του Θόρντον Ουάιλντερ «Με τα δόντια» σε σκηνοθεσία Καρόλου Κουν. Εως το '58 έπαιξε στο Θέατρο Τέχνης σ' έργα των Σέξπιρ, Λόρκα, Τσέχοφ, Ιψεν, Ουίλιαμς, Μπρεχτ, Καμπανέλλη κ.ά. Συνεργάστηκε με τον Δημήτρη Χορν («Μαθήματα γάμου» του Στίβενς, «Θωμάς ο δίψυχος» του Τερζάκη), τον Αλέκο Αλεξανδράκη («Το πρώτο χάδι» του Ουίλιαμς), τον Μάνο Κατράκη («Το τραγούδι του νεκρού αδελφού» του Μίκη Θεοδωράκη).

Αριστερά: Με τον Μάνο Κατράκη στην ιστορική παράσταση με «Το τραγούδι του νεκρού αδελφού» του Μίκη Θεοδωράκη Κάτω: «Δεν θα μπορούσα να έχω ένα θίασο και να τον διευθύνω. Είναι άλλες οι υποχρεώσεις και οι απαιτήσεις ενός στρατηγού», είχε πει η Βέρα Ζαβιτσιάνου

Στο Εθνικό Θέατρο για 22 χρόνια (1963-1973 και 1986-1998) κυριαρχεί στο σανίδι πρωταγωνιστώντας σ' έργα των Μολιέρου, Πιραντέλο, Ανούιγ, Ουάιλντ, Ιψεν, Ζενέ, Λόρκα, Ο'Νιλ κ.ά. Κάποιοι θα θυμούνται την παρουσία της ως κυρία Αλβιγκ στους «Βρικόλακες» του Ιψεν, ως Λίμπι στις «Φάλαινες του Αυγούστου» του Ντέιβιντ Μπέρι (μια ελεγεία για τα γηρατειά με συμπρωταγωνίστριες την Αντιγόνη Βαλάκου και τη Νέλλη Αγγελίδου). Και βεβαίως ως Σοφία Αποστόλου στον μονόλογο της Λούλας Αναγνωστάκη «Ο ουρανός κατακόκκινος» που έπαιξε στο Εθνικό πριν από δέκα χρόνια σε σκηνοθεσία Βίκτωρα Αρδίττη (το ίδιο μονόπρακτο το παρουσίασε το καλοκαίρι στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών η Ρένη Πιττακή αφιερώνοντάς το στην Ζαβιτσιάνου).

«Δεν θα μπορούσα να έχω έναν θίασο και να τον διευθύνω. Είναι άλλες οι υποχρεώσεις και οι απαιτήσεις ενός στρατηγού. Εμένα μου αρέσει να διαλέγω έναν ρόλο ή να μου τον αναθέτουν και ν' ασχολούμαι μόνο μ' αυτόν... Δεν είχα ποτέ τη δίψα να εκτεθώ περισσότερο, στην τηλεόραση π.χ. παρόλο που εκεί έχω δει πολύ καλούς ηθοποιούς να δουλεύουν. Εμένα μ' ενδιέφερε μόνο το θέατρο και τίποτε άλλο».

Μια όχι και τόσο γνωστή πλευρά της Ζαβιτσιάνου είναι η τραγουδιστική (ερμήνευσε τραγούδια στους δίσκους «Το τραγούδι του νεκρού αδελφού» του Μίκη Θεοδωράκη, «Ερωτόκριτος» του Νίκου Μαμαγκάκη και «Ο μικρός Επιτάφιος» των Σταμάτη Κραουνάκη-Γιώργου Μανιώτη).

Στην τηλεόραση ερμήνευσε τον ομώνυμο ρόλο στην τηλεταινία του Διαγόρα Χρονόπουλου «Η κυρία Κούλα», βασισμένη στην ομώνυμη νουβέλα του Μένη Κουμανταρέα. Επαιξε επίσης πολλούς πρωταγωνιστικούς ρόλους σε θεατρικά έργα για την ελληνική ραδιοφωνία.

Σκηνοθέτησε τη «Φαλακρή τραγουδίστρια» του Ιονέσκο στο Εθνικό Θέατρο. Ηταν δασκάλα υποκριτικής στις δραματικές σχολές των Γρ. Βαφιά, Κ. Μιχαηλίδη, Γ. Κιμούλη. Είχε τιμηθεί με το έπαθλο «Κοτοπούλη» και με τον Ταξιάρχη του Τάγματος του Φοίνικα που της απένειμε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

* Τα προαναφερθέντα αποσπάσματα με λόγια της είναι από συνέντευξή της στην «Ε» στη Ναταλί Χατζηαντωνίου τον Δεκέμβριο του 2002.

Γ.Ε.Β., ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 12/09/2008

«Εφυγε» η κοκέτα και «αέρινη» θεατρίνα

Η Βέρα Ζαβιτσιάνου άφησε χθες το βράδυ την τελευταία της πνοή στο Ιατρικό Κέντρο Φαλήρου, όπου νοσηλευόταν τις τελευταίες εβδομάδες.

Μία από τις σπουδαιότερες Ελληνίδες πρωταγωνίστριες. Μία από τις τελευταίες θεατρίνες της παλιάς σχολής. Μία ηθοποιός που όταν βρισκόταν επί σκηνής, νόμιζες ότι περπατάει ο αέρας γύρω της. Αυτή ήταν η Βέρα Ζαβιτσιάνου. Ένα καλοκουρδισμένο «μουσικό όργανο» που παρείχε ήχο, κίνηση, ερμηνεία στην εντέλεια.

Εύθραυστη κι αέρινη αλλά συνάμα γήινη και στιβαρή, καλλιτέχνης ευαίσθητων αποχρώσεων, φοβερού ενστίκτου, λεπτεπίλεπτων εκφράσεων, υψηλής τεχνικής και ιδιαίτερης ιδιοσυγκρασίας, που μπορούσε να «μεταμορφώνει» τα υλικά σε άυλα όταν βρισκόταν στο σανίδι. Ταυτόχρονα υπήρξε μια γυναίκα πολύ κοκέτα, φιλάρεσκη, με μεγάλη θηλυκότητα αλλά και μια τρυφερή παιδικότητα, ένα πλάσμα φτιαγμένο από σπάνια υλικά.

Η Βέρα Ζαβιτσιάνου, αυτό το κεφάλαιο για το ελληνικό θέατρο, έφυγε από τη ζωή αφήνοντας ένα δυσαναπλήρωτο κενό στα θεατρικά μας δρώμενα. Αφησε χθες το βράδυ την τελευταία της πνοή στο Ιατρικό Κέντρο Φαλήρου, όπου νοσηλευόταν τις τελευταίες εβδομάδες (από τη Δευτέρα 18 Αυγούστου). Τα τελευταία δύο χρόνια πάλευε με τον καρκίνο. Η κατάστασή της επιδεινώθηκε το Πάσχα, οπότε ξεκίνησε και ο μεγάλος Γολγοθάς της.

• Το 1932

Γεννημένη το 1932, όπως αναγράφεται στο μαθητολόγιο του Θεάτρου Τέχνης (η ίδια δεν έλεγε ποτέ την ηλικία της), στο Παλαιό Φάληρο, η Βέρα Ζαβιτσιάνου μυήθηκε στην υποκριτική τέχνη στη δραματική σχολή «Θεάτρου Τέχνης» Κάρολου Κουν. Με το Θέατρο Τέχνης, εξάλλου, έκανε και την πρώτη της εμφάνιση το 1955, στο έργο του Θ. Ουάιλντερ «Με τα δόντια». Στην πρεμιέρα ήταν εκεί η Μελίνα Μερκούρη, η οποία μετά το φινάλε την αγκάλιασε ενθουσιασμένη και της είπε: «Αύριο όλη η Αθήνα θα μιλάει για σένα. Και θα μιλάει γιατί εγώ θα το διαδώσω!».

Την τετραετία 1954-1958 παρέμεινε στον θίασο του Θεάτρου Τέχνης παίζοντας σε σημαντικές παραστάσεις μεταξύ των οποίων «Ο Ματωμένος Γάμος του Λόρκα», «Ο βυσσινόκηπος» του Τσέχοφ, η «Δωδέκατη Νύχτα» του Σαίξπηρ, «Η αυλή των θαυμάτων» του Ιάκωβου Καμπανέλλη, «Ο καλός άνθρωπος του Σετσουάν» του Μπρεχτ, «Καλοκαίρι και καταχνιά» του Τ. Ουίλιαμς. Στη συγκεκριμένη παράσταση μάλιστα άφησε εποχή ο τρόπος με τον οποίον έλεγε τη λέξη «Σωρείτες».

Αν και ξεκίνησε την καριέρα της από το Θέατρο Τέχνης, η Βέρα Ζαβιτσιάνου πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της θεατρικής της σταδιοδρομίας στο Εθνικό Θέατρο, με το οποίο συνεργάστηκε κατά τις περιόδους 1963-1973 και 1986-2002. Στο πλαίσιο αυτής της μακροχρόνιας συνεργασίας έπαιξε σε μεγάλα έργα Ελλήνων και ξένων συγγραφέων: «Το σπίτι της Μπερνάρντα Αλμπα» του Λόρκα, «Η θυσία του Αβραάμ» του Κορνάρου, «Ο Βασιλικός» του Μάτεσι, η «Τρικυμία» του Σαίξπηρ, η «Αντιγόνη» του Σοφοκλή, «Ο Μισάνθρωπος» του Μολιέρου.

• «Ταξίδι»

Στο Εθνικό, εξάλλου, έκανε την προτελευταία της θεατρική εμφάνιση με το έργο «Ταξίδι της μεγάλης μέρας μέσα στη νύχτα» σε σκηνοθεσία Γιάννη Ιορδανίδη (2002). Είχαν προηγηθεί «Οι Φάλαινες του Αυγούστου» σε σκηνοθεσία Κοραή Δαμάτη (2001) και «Ο ουρανός κατακόκκινος» της Λούλας Αναγνωστάκη, το 1998 (Βίκτωρ Αρδίτης), έργο που επανέλαβε στο πλαίσιο των θεατρικών μονολόγων της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας το 2003 (σκηνοθεσία Γιάννης Ιορδανίδης) και έμελλε να είναι η τελευταία της θεατρική εμφάνιση.

Στο ελεύθερο θέατρο συνεργάστηκε με μεγάλους ηθοποιούς όπως ο Μάνος Κατράκης, ο Δημήτρης Χορν με τον οποίον ανέβασαν το 62-63 «Το τραγούδι του νεκρού αδελφού» του Μίκη Θεοδωράκη, ο Αλέκος Αλεξανδράκης, ο Αγγελος Αντωνόπουλος, η Μαριέττα Ριάλδη κ.ά. Οσον αφορά την τηλεοπτική παρουσία, ο γνωστότερος ρόλος της ήταν αυτός της «Κυρίας Κούλας» στην ομώνυμη τηλεταινία του Διαγόρα Χρονόπουλου, η οποία ήταν βασισμένη σε νουβέλα του Μένη Κουμανταρέα, ενώ πρωταγωνίστησε και σε πολλά θεατρικά έργα που μεταδόθηκαν από το ραδιόφωνο.

Η Βέρα Ζαβιτσιάνου δοκίμασε και τις σκηνοθετικές της δυνάμεις σκηνοθετώντας στο Εθνικό Θέατρο τη «Φαλακρή τραγουδίστρια» του Ιονέσκο. Ως πολυτάλαντη καλλιτεχνική προσωπικότητα που ήταν, προσέγγισε και τον μουσικό χώρο (είχε πολύ ωραία και ξεχωριστή φωνή) ηχογραφώντας σε δίσκους «Το τραγούδι του νεκρού αδελφού» του Μίκη Θεοδωράκη, τον «Ερωτόκριτο» του Νίκου Μαμαγκάκη και τον «Μικρό Επιτάφιο» των Κραουνάκη - Μανιώτη.

Τις πλούσιες γνώσεις της τις μετέδιδε στους νεότερους διδάσκοντας υποκριτική στις δραματικές σχολές των Γρ. Βαφιά, Κ. Μιχαηλίδη και Γ. Κιμούλη. Είχε τιμηθεί από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας με το Παράσημο του Ταξιάρχη του Τάγματος του Φοίνικος και με το «Επαθλο Κοτοπούλη», ενώ υπήρξε και μέλος του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών.

Η κηδεία θα γίνει τη Δευτέρα στις 5.00 μ.μ., στο Νεκροταφείο Παλιού Φαλήρου.

ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΚΑΡΑΛΗ, ΕΘΝΟΣ, Παρασκευή, 12 Σεπτεμβρίου 2008

Πέθανε η ηθοποιός Βέρα Ζαβιτσιάνου

Στα 78 της χρόνια έφυγε το βράδυ της Πέμπτης από τη ζωή η ηθοποιός του κλασικού θεάτρου Βέρα Ζαβιτσιάνου αφήνοντας την τελευταία της πνοή σε θεραπευτική κλινική του Παλαιού Φαλήρου. Η Βέρα Ζαβιτσιάνου σπούδασε θέατρο στη δραματική σχολή του Εθνικού Θεάτρου και το 1954 εμφανίστηκε στον πρώτο της ρόλο στο έργο του Θίο Ουάϊλντερ «Με τα δόντια». Στη διάρκεια 40 χρόνων εμφανίστηκε σε πολλούς ρόλους του κλασικού θεάτρου και ολοκλήρωσε την καριέρα της με το έργο της Λούλας Αναγνωστάκη «Ο ουρανός κατακόκκινος» το 1998.

Υπήρξε συνθιασάρχης του Αλέκου Αλεξανδράκη και του Άγγελου Αντωνόπουλου, ενώ εμφανιζόταν για πολλά χρόνια και στο Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο του Μάνου Κατράκη. Εμφανίστηκε στην τηλεόραση μία μόνο φορά στον ομώνυμο ρόλο της «Κυρίας Κούλας» βασισμένο στο διήγημα του Μ. Κουμανταρέα. Η κηδεία της Βέρας Ζαβιτσιάνου θα γίνει την προσεχή Δευτέρα στις 5 το απόγευμα στο νεκροταφείου του Παλαιού Φαλήρου.

ΑΠΕ - ΜΠΕ, Παρασκευή, 12/09/2008

«Αυλαία» για τη Βέρα Ζαβιτσιάνου

Τη μάχη με τον καρκίνο έχασε, αργά το βράδυ της Πέμπτης, η ηθοποιός Βέρα Ζαβιτσιάνου στα 81 της χρόνια. Διακεκριμένη πρωταγωνίστρια με πολλούς ρόλους στο ενεργητικό της τόσο στο Θέατρο Τέχνης όσο και στο Εθνικό, συνεργάστηκε και ως συνθιασάρχης σε διάφορα σχήματα. Η ερμηνεία της ανέδιδε φινέτσα, εσωτερικότητα και ευαισθησία.

Η κηδεία της θα γίνει τη Δευτέρα, στις 5 το απόγευμα, στο Παλαιό Φάληρο

"ΕΦΥΓΕ" Η ΡΕΝΑ ΧΡΗΣΤΑΚΗ...

Μετά από δίχρονη πάλη με τον καρκίνο, πέθανε χτες (7 Μαϊου) και κηδεύεται σήμερα (3.30μμ) στο νεκροταφείο Καισαριανής, η ηθοποιός και σκηνοθέτρια Ρένα Χριστάκη. Η Ρ. Χριστάκη γεννήθηκε στην Κέρκυρα. Σπούδασε θέατρο και πριν τη δικτατορία είχε παίξει στον κινηματογράφο. Στη διάρκεια της δικτατορίας έζησε στην Ιταλία και στη Γαλλία. Μετά τη μεταπολίτευση επέστρεψε και δημιούργησε παιδικό θίασο στον Πειραιά. Επίσης, γύρισε διάφορα ντοκιμαντέρ, μεταξύ των οποίων ένα για την πολιτιστική δραστηριότητα της ΕΑΜικής Αντίστασης στα βουνά του αγώνα και ένα για τη ζωή, τον αγώνα και το έργο του συνθέτη της ΕΑΜικής Αντίστασης, Αλέκου Ξένου. Η Ρένα ήταν σπουδαίος άνθρωπος. Είχε πάθος για τον τόπο και για τη δουλειά της. Ταλαιπωρήθηκε αρκετά. Θα τη θυμάμαι με αγάπη. Η φιλία της ήταν γνήσια.

Ο απολογισμός!

Kάνοντας τον θλιβερό απολογισμό των τελευταίων χρόνων, αναπόφευκτα ο νους τριγυρίζει στην ομάδα εκείνων που κι από παλιότερα ήσαν κοντά μας όταν βγάζαμε τα ΔΡΩΜΕΝΑ, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο και νιώθουμε δυσαναπλήρωτο το κενό που έχουν αφήσει. Κι αν πάμε ακόμα πιο πίσω στα χρόνια, θ’ αρχίσουμε να ψάχνουμε τη γλυκύτητα στη μορφή του ποιητή Νικηφόρου Βρεττάκου. Θα αναζητήσουμε το χαμόγελο του φίλου μας Στρατή Καρρά που έφυγε χωρίς κανείς μας ακόμη να το έχει πιστέψει… Τι να πούμε για τον γίγαντα, τον Δημήτρη Χριστοδούλου, που ακόμα νομίζουμε ότι μπορεί και να τον συναντήσουμε εκεί στη Δεξαμενή να μιλά με πάθος για την ποίηση και την πολιτική. Για τον Άρη Φακίνο, που πρόκοψε στη Γαλλία κι εκεί (στο Παρίσι) άφησε την τελευταία του πνοή, στις 3/5/1998, στα 63 του χρόνια. Για τον Γιάννη Γκίκα, που δεν άφησε απάτητο κανένα κάστρο της ελληνικής επικράτειας κι έγραψε όμορφα βιβλία. Τον μέγιστο Παναγιώτη Κονδύλη που μόλις έφτασε στα 50 του χρόνια κάτι συνέβη κι έφυγε κι αυτός, αφήνοντας παρακαταθήκη τη σκέψη και τα βιβλία του. Τον ιδεολόγο παιδαγωγό Θεόφραστο Γέρου. Τον Ηρακλή Παπαλέξη, έναν από τη γενιά μας που πολύ αγάπησε τα βιβλία και που έφυγε απρόσμενα. Πνευματικοί άνθρωποι, δημιουργοί, με σεμνότητα, αγάπη για τον τόπο και τους ανθρώπους, που υπηρετούσαν την τέχνη και την αλήθεια, που επιζητούσαν να αφήσουν κάτι στους επερχόμενους. Τον φίλο μας, δημοσιογράφο Λευτέρη Γύρα που έφυγε μόλις στα πενήντα του χρόνια. Την επίσης δημοσιογράφο, Ισαβέλλα Παπαζήση, που υπήρξε δραστήρια (και με παιδεία) στο χώρο του πολιτιστικού ρεπορτάζ. Τον παλιό δημοσιογράφο και συγγραφέα λογοτεχνικών και ιστορικών έργων Δημήτρη Σταμέλο. Τους αγαπημένους μας ποιητές Μίλτο Σαχτούρη και Μανόλη Αναγνωστάκη…

Έφυγαν... ανεπιστρεπτί! Οι ξένοι…

ΓΚΑΣΜΑΝ Βιτόριο. Ιταλός ηθοποιός, που έπαιξε Άμλετ, Ερρίκο Ε΄, τον Κοβάλσκι στο Λεωφορείον ο πόθος κ.ά. (2000).

ΓΚΙΝΕΣ Άλεκ. Άγγλος ηθοποιός που ερμήνευσε Άμλετ και Μακμπέθ (2000).

ΕΜΠ Φρεντ (13/9/2004). Αμερικανός ο άνθρωπος που έντυσε με τους στίχους του τις μουσικές επιτυχίες μιούζικαλ που έγραψαν ιστορία, όπως το Σικάγο και το Καμπαρέ, έσβησε σε ηλικία 76 ετών στη Νέα Υόρκη.

ΕΣΛΙΝ Μάρτιν (Βουδαπέστη 6 Ιουνίου 1918 – 24 Φεβρουαρίου 2002). Εβραιο-ουγγρικής καταγωγής θεωρητικός του θεάτρου συγγραφέας του περίφημου «Θεάτρου του παραλόγου». Κορυφαίος θεωρητικός του θεάτρου. Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης αγγλικά και φιλοσοφία, καθώς επίσης και σκηνοθ. στο Σεμινάριο Ράινχαρτ. Οι σπουδές διεκόπησαν απότομα με τη ναζιστική κατοχή της Αυστρίας, διέφυγε στις Βρυξέλλες και από εκεί πήγε στην Αγγλία. Έλαβε την αγγλική υπηκοότητα, άλλαξε τ’ όνομά του σε Martin Julius Esslin. Το 1947, νυμφεύθηκε την Renate Gerstenberg, με την οποία συνεργάστηκε στη μτφρ. θεατρικών έργων από τα γερμανικά στα αγγλικά. Εργάστηκε στο BBC επί 38 χρόνια. Για αρκετά χρόνια, δίδαξε θέατρο στο Πανεπιστήμιο της Πολιτείας της Φλόριντας και στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ, αναλώνοντας το χρόνο του μεταξύ των ΗΠΑ και της Αγγλίας. Έγραψε το πρώτο του βιβλίο, το Brecht: A Choice of Evils (1959), που παρουσίαζε τον Μπρεχτ ως ποιητή, δραματουργό και ιδεολόγο κομμουνιστή. Στη συνέχεια έγραψε το «κλασικό» The Theatre of the Absurd [=Το θέατρο του παραλόγου, 1961), ένα βιβλίο που τον τοποθέτησε στο πάνθεο των κριτικών του θεάτρου.

ΚΟΛΜΑΝ Κάι 1929-2004). Συνθέτης ταυτισμένος με το Μπρόντγουεϊ και με μερικές από τις ιστορικότερες επιτυχίες του όπως το «Sweet Charity» ή το «City of Angels». Το 1960 πρωτοέγραψε μουσική για παραγωγή του Μπρόντγουεϊ, το «Wildcat», που έμελλε να είναι μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες στην καριέρα της Λουσίλ Μπολ. Από εκεί και πέρα ο Κόλμαν συνεργάστηκε σε δεκάδες παραγωγές του Μπρόντγουεϊ, με διασημότερη και επιτυχέστερη βέβαια τη θεατρική απόδοση του βασισμένου στις φελινικές Νύχτες της Καμπίρια «Sweet Charity». Πολυβραβευμένος είχε πάρει μεταξύ άλλων και «Τόνι» μουσικής για τη δουλειά του στο ««City of Angels».

ΛΙΝΤ Γιάκοβ. O Aυστριακός συγγραφέας, ζωγράφος και ηθοποιός Γιάκοβ Λιντ πέθανε στις 17/2/2007 στο Λονδίνο, όπου ζούσε τα τελευταία 50 χρόνια, σε ηλικία 80 ετών. Eίχε γεννηθεί από οικογένεια Εβραίων στη Bιέννη και το 1938 αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την Aυστρία. Tα χρόνια που ακολούθησαν, ο Λιντ αναγκάστηκε να αλλάξει πολλές φορές την ταυτότητά του για να γλιτώσει από τις διώξεις των ναζί. H «χαμένη ταυτότητα» είναι ένα στοιχείο που χαρακτηρίζει τη δουλειά του, στην οποία συνδύαζε έντονο αίσθημα ειρωνείας και αρεσκόταν στην περιγραφή αλλόκοτων καταστάσεων. Πρόσφατα είχε κερδίσει σειρά βραβείων και τιμητικών διακρίσεων στη γενέτειρά του την Aυστρία.

ΜΑΝΦΡΕΝΤΙ Νίνο (Ρώμη 1921 – 4/6/2004). Ιταλός ηθοποιός, ο οποίος στο θέατρο συνεργάστηκε με τον Εντουάρντο ντε Φίλιπο κι έπαιξε στη σκηνή του Piccolo Teatro.

ΜΙΛΣ Τζον (1908 – 2005). Άγγλος ηθοποιός

MΠΑΡΙΜΟΡ, ηθοποιός της παλιάς αμερικανικής σχολής και γιος του θρύλου του σινεμά από τη δεκαετία του ’30. Aν και μεγάλωσε σε καλλιτεχνική οικογένεια, δεν κατόρθωσε να ξεπεράσει τη φήμη ούτε του διάσημου πατέρα του ούτε της κόρης του, ίσως εξαιτίας του εθισμού του στο αλκοόλ και στα ναρκωτικά. Έπαιξε σε ταινίες όπως While the city sleeps και High school confidential.

MΠΑΝΚΡΟΦΤ Aν (1932-2005). Στα 73 της χρόνια έφυγε και η κυρία Pόμπινσον του Πρωτάρη (1967), που ήταν το δεύτερο, «ανεπίσημο» όνομα της, η οποία στην καριέρα της κέρδισε πέντε υποψηφιότητες για Όσκαρ γυναικείου ρόλου, από τις οποίες κέρδισε το 1963 για το «Θαύμα της Άννυ Σάλιβαν». Για το ίδιο έργο κέρδισε το ένα από τα δύο της Tόνι, ενώ με ένα ακόμη θεατρικό βραβείο τιμήθηκε για το Παιχνίδι της μοναξιάς, όπου έπαιξε δίπλα στον Xένρι Φόντα. Tην επομένη του θανάτου της, τα φώτα των θεάτρων του Mπρόντγουεϊ χαμήλωσαν προς τιμήν της…

ΜΠΟΛΟΝΙΝΙ Μάουρο (Πάρμα Ιταλίας 1923 – 2001). Συνεργάστηκε με το ελληνικό θέατρο.

ΜΠΡΑΝΤΟ Μάρλον (1924 – 2004), ηθοποιός.

ΟΥΣΤΙΝΟΦ Πίτερ (1922 – 2004), βραβευμένος με Όσκαρ ηθοποιός, σεναριογράφος, συγγραφέας και σκηνοθέτης.

ΣΑΓΚΑΝ Φρανσουάζ (1935 – 24/9/2004). Γαλλίδα μυθιστοριογράφος η οποία έγινε ευρύτερα γνωστή με το έργο της Καλημέρα θλίψη, ενώ είχε γράψει και θέατρο (Πύργος στη Σουηδία, 1960).

ΣΕΛ Μαρία. Aυστριακή ηθοποιός (και αδελφή του Μαξιμίλιαν) σε ηλικία 79 ετών, μια από τις πιο λαμπερές προσωπικότητες του γερμανόφωνου σινεμά. Αδερφή του σπουδαίου ηθοποιού Μαξιμίλιαν Σελ έγινε διεθνώς γνωστή από τον ρόλο της αινιγματικής ηρωίδας Γκρουσένκα στην ταινία του Ρίτσαρντ Μπρούκς «Αδελφοί Καραμαζόφ». Η Μαρία Σελ πρωταγωνίστησε επίσης σε αρκετές γερμανόφωνες ταινίες της δεκαετίας του '50 και '60 και σε τηλεοπτικές σειρές. Κόρη ενός Ελβετού συγγραφέα και μιας Αυστριακής ηθοποιού, η Μαρία Σελ τιμήθηκε με το βραβείο πρώτου γυναικείου ρόλου στο Φεστιβάλ των Καννών το 1954 για τον ρόλο της Χέλγκα Ρέινμπεργκ στην ταινία «Die Letzte Bruecke» (Η τελευταία γέφυρα) του Κάουντερ. Η τελευταία της δημόσια εμφάνιση ήταν το 2002 στην πρεμιέρα της ταινίας «Meine Schwester Maria» («Η αδερφή μου Μαρία») με θέμα την ίδια, σε σκηνοθεσία και παραγωγή του αδερφού της Μαξιμίλιαν Σελ. Η παρουσία της είχε προκαλέσει το θερμό και παρατεταμένο χειροκρότημα του κοινού. (Ελευθεροτυπία, 28/04/2005).

ΣΤΑΝΛΕΪ Kιμ (1925-2001). Σε ηλικία 76 ετών πέθανε η ηθοποιός. Το όνομά της ήταν Πατρίσια Μπεθ Ριντ. Σπούδασε ψυχολογία, αλλά το 1947 πήγε στη Νέα Υόρκη και το Actor's Studio, όπου δούλεψε με τον Λι Στράσμπεργκ. Έπαιξε πάρα πολλούς ρόλους στις θεατρικές σκηνές του Μπρόντγουεϊ σε έργα, όπως τα Picnic, Travelling lady και Στάση λεωφορείου. Υπήρξε δύο φορές υποψήφια για Οσκαρ, το 1964 για το Seance on a wet afternoon και το 1982 για το Φράνσις, ενώ είχε παίξει και στους Kατάλληλους ανθρώπους του Φίλιπ Kάουφμαν. Kέρδισε δύο φορές το βραβείο Έμι, για την έκτακτη συμμετοχή της σε τηλεοπτική σειρά και τον ρόλο της Μπιγκ Μάμα στη μεταφορά της Λυσσασμένης γάτας του Τενεσί Ουίλιαμς.

ΣΤΡΕΛΕΡ Τζόρτζιο (1921 – 1997). Ιταλός σκηνοθέτης.

ΤΟΥΛΙΝ Ίνγκριντ (1927 – 2004), ηθοποιός

ΦΡΙΜΑΝ Κάθλιν (1919-2001). Στα 82 της χρόνια έφυγε η ηθοποιός, που είχε «γράψει» ιστορία στη χρυσή εποχή των μιούζικαλ. Η αγάπη της για το θέατρο την έφερνε κάθε βράδυ στο Μπρόντγουεϊ, όπου έπαιζε στη θεατρική μεταφορά του Full Monty (Άνδρες με τα όλα τους). Η επιτυχία της στο ρόλο της πιανίστριας στο ίδιο μιούζικαλ της χάρισε μια υποψηφιότητα για Τόνι. Ο ρόλος που καθιέρωσε την Κάθλιν Φρίμαν ήταν αυτός της απογοητευμένης καθηγήτριας φωνητικών στο περίφημο μιούζικαλ Τραγουδώντας στη βροχή. Έλεγε ότι έγινε ηθοποιός για να βοηθήσει τον κόσμο να γελάσει. Ανάμεσα στις ταινίες και τα σίριαλ, όπου ερμήνευσε ρόλους της αλλοπρόσαλλης, γλωσσοκοπάνας νοικοκυράς και της αδιάκριτης γειτόνισσας, είναι: Topper, The Donna Reed show, The golden girls, Murphy Brown, Married with children κ.ά.

ΧΕΡΜΠΕΡΤ Τζόσλιν (1917-2003). Στα 86 της χρόνια έφυγε η αγγλίδα σκηνογράφος, την οποία είχαμε γνωρίσει μέσα από τη δουλειά της που είδαμε στην παράσταση της Ορέστειας του Εθνικού Θεάτρου της Αγγλίας σε σκηνοθεσία Πίτερ Χολ, που παρουσιάστηκε στην Επίδαυρο το 1982.

Έφυγαν... ανεπιστρεπτί! Οι Έλληνες...

Είναι γεγονός ότι γράφεται ένα μονόστηλο στις εφημερίδες –άντε, για τους «μεγάλους» να γράφονται περισσότερα– και μετά, οι άλλοι, πέφτουν στη λήθη. Ποια τηλεόραση ή ποιο ραδιόφωνο θ’ ασχοληθεί μ’ εκείνους που αφοσιώνονται στην τέχνη τους και βάζουν λιθαράκια για να χτίζεται ο πολιτισμός μας! Και για τους ηθοποιούς; Τέλος πάντων, η μοίρα των θεατρίνων… Για πολλούς από αυτούς που αποδήμησαν, θα νομίζουμε ότι ζουν! Βεβαίως ζουν αλλά στη μνήμη… Η αναδρομή, λοιπόν, από το 1997 μέχρι σήμερα. Ο κατάλογος είναι μεγάλος και είναι αρκετά δύσκολο να δηλώσουμε ότι η καταγραφή είναι πλήρης. Θα το επιχειρήσουμε και στη συνέχεια. Λοιπόν, ένα προσκλητήριο απόντων…

ΑΛΚΑΙΟΥ Μαρία (1916 – 1.1.2005).ΑΝΑΛΥΤΗ Κάκια (Πειραιάς 1937 – Αθήνα 2002). Στα 65 της χρόνια «έφυγε» η Κάκια Αναλυτή. Σπούδασε στη Δραματική Σχολή του Ωδείου Aθηνών. Πρώτη της εμφάνιση το 1955, μαθήτρια ακόμη, στο Φιόρο του Λεβάντε του Ξενόπουλου με το θίασο του Διονύση Παγουλάτου (Διονύσια της Kαλλιθέας), όπου φαίνεται να την πρωτοείδε και ο 25χρονος τότε Kώστας Pηγόπουλος. H πρώτη επίσημη θεατρική εμφάνιση για την Aναλυτή έγινε το 1958 με το Eλληνικό Λαϊκό Θέατρο του Mάνου Kατράκη. Στη συνέχεια συνεργάστηκε με το θίασο της Kατερίνας, τη Nέα Σκηνή του Kωστή Λειβαδέα, το θίασο του Nτίνου Hλιόπουλου κ.ά. Το 1963 ιδρύουν με το σύντροφό της το δικό τους θίασο που κράτησε 35 χρόνια. Ανέβασαν κωμωδίες του ελληνικού και ξένου ρεπερτορίου. με μεγαλύτερη τη διασκευή του έργου Aγάπη μου Ουάουα του Φρανσουά Kαμπό που γνώρισε επιτυχία (παίχτηκε επί έξι ολόκληρες σεζόν) κι έγινε και κινηματογραφική επιτυχία. Aπό τις αρχές της δεκαετίας του ’70 το θιασαρχικό ζευγάρι στρέφεται και σε έργα των Bερνέιγ, Aρμπούζοφ, Oυίλιαμς. O τελευταίος ρόλος της Aναλυτή ήταν στο έργο του Γιώργου Διαλεγμένου Σε φιλώ στη μούρη (1997-98). Έπαιξε και στον κινηματογράφο: Mατωμένο ηλιοβασίλεμα, Aνθισμένη αμυγδαλιά, Mατωμένα στέφανα, Λαός και Kολωνάκι, H βίλα των οργίων, Θρίαμβος κ.ά. ΑΝΕΜΟΓΙΑΝΝΗΣ Γιώργος (1915 – 2005), σκηνογράφος - ενδυματολόγος.ΑΝΟΥΣΑΚΗ Μαλένα (Πόρος 1916 – 22.4.2000). Η ηθοποιός Μαλαίνα Ανουσάκη, η «μάνα» του ελληνικού κινηματογράφου, είχε παίξει συνολικά σε 80 ταινίες, ξεκινώντας την καριέρα της στο θέατρο το 1936 με το θίασο της Κατερίνας. Από τότε έπαιξε σε όλα τα είδη του θεάτρου - από τραγωδία μέχρι και φαρσοκωμωδία - με πολλούς θιάσους. Φυλακίστηκε από τη μεταξική δικτατορία στις Φυλακές Αβέρωφ, ενώ συχνά αντιμετώπιζε την ανεργία λόγω των πολιτικών της φρονημάτων. ΑΡΝΟΜΑΛΛΗΣ Χρήστος (Θεσσαλονίκη 1956 – 25.1.2002). Προδομένος από την καρδιά του ο ηθοποιός και δημοσιογράφος Χρήστος Αρνομάλλης πέθανε στα 46 του χρόνια. Ερμήνευσε πολλούς ρόλους σε έργα ελληνικά και ξένα: Όνειρο καλοκαιρινής νύχτας, Περιμένοντας τον Γκοντό, Αχαρνής, Βεγγέρα, Εκκλησιάζουσες, Ο Κύκλος με την κιμωλία, Τελευταία πράξη κ.ά. Ο τελευταίος ρόλος του ήταν στον Θεατροποιό του Τόμας Μπέρνχαρντ, που παρουσιάστηκε από την Πειραματική Σκηνή της Τέχνης, όπου συνεργάστηκε πάνω από είκοσι χρόνια. Δούλεψε στις εφημερίδες Μακεδονία και Θεσσαλονίκη και στο ραδιόφωνο.ΑΡΓΥΡΑΚΗΣ Μίνως. Ζωγράφος, σκηνογράφος, στιχουργός αλλά πάνω απ’ όλα μποέμ ο Μίνως Αργυράκης πέθανε στα 78 του χρόνια λησμονημένος τα τελευταία χρόνια της ζωής του στο Γηροκομείο Αθηνών.ΒΑΣΔΕΚΗ Βέρα (Αίγυπτος 1918 – Αθήνα 5.4.2003). Στα 85 της χρόνια πέθανε η Βέρα Βασδέκη (Βάντα) Μελετοπούλου. Είχε γεννηθεί στην Αίγυπτο και μικρή ήρθε οικογενειακώς στην Αθήνα. Διακρίθηκε στο τραγούδι και στο χορό. Δούλεψε στη Μάντρα του Αττίκ, δίπλα στην Ντιριντάουα και τη Δανάη. Στη συνέχεια, αφού σπούδασε στη δραματική σχολή του Γιαννούλη Σαραντίδη, πέρασε στο θέατρο κι έπαιξε, έως το 1972, δίπλα στους Μάνο Κατράκη, Γιώργο Παππά, Μαρίκα Κοτοπούλη, Γιώργο Γληνό, Δημήτρη Μυράτ κ.ά. Έπαιξε και στις ταινίες Βαβυλωνία και Εσμέ η Τουρκοπούλα.ΒΑΣΙΛΑΚΟΥ Κατερίνα (Αιδηψός 1941 – Αθήνα 4.7.2001). Στα 60 μόλις χρόνια της έφυγε η Κατερίνα Βασιλάκου. Πρώτη εμφάνιση στην ταινία του Ανδρέα Λαμπρινού - Της μιας δραχμής τα γιασεμιά (1960). Στο θέατρο πρωτοεμφανίστηκε το 1963, μετά την αποφοίτησή της από τη σχολή, στον Αρχοντοχωριάτη του Μολιέρου στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, όπου και συνέχισε για δυο χρόνια ως πρωταγωνίστρια, σε δεκατέσσερα έργα του κλασικού και σύγχρονου ρεπερτορίου. Στη συνέχεια θα έρθει στην Αθήνα και θα συνεργαστεί με τους Χριστίνα Σύλβα, Κατερίνα, Άννα Συνοδινού, Έλλη Λαμπέτη, Κώστα Μουσούρη, Άγγελο Αντωνόπουλο, Βέρα Ζαβιτσιάνου, Αλέκο Αλεξανδράκη, Νόνικα Γαληνέα, Κώστα Βουτσά, Μαίρη Χρονοπούλου, Νίκο Ρίζο, Γιάννη Μιχαλόπουλο, Νίκο Κούρκουλο, Τζένη Καρέζη, Κώστα Καρρά κ.ά. Αρχές της δεκαετίας του ’70, με τον σύντροφό της στη ζωή Θανάση Μυλωνά, δημιουργούν θίασο. Πρώτο έργο Οι μικροαστοί του Γκόρκι, στο θέατρο Αλάμπρα. Μετά το θάνατο του Θανάση Μυλωνά θα συνεχίσει στο θέατρο Πανελλήνιο και το 1999 θα δημιουργήσει στον Κεραμεικό, το θέατρο Κατερίνα Βασιλάκου, που δεν πρόλαβε να το χαρεί. Ταινίες: Ο ζεστός μήνας Αύγουστος, Η Οδύσσεια ενός ξεριζωμένου, Η σφραγίδα του θεού, Τα ψίχουλα του κόσμου, Το κορίτσι του λόχου. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ Στέφανος (1933 – Μάιος 2004), συνθέτης διευθυντής του Κέντρου Σύγχρονης Μουσικής Έρευνας.ΒΑΦΕΙΑΔΟΥ Λίλη (Θεσσαλονίκη 1966 – 3.4.2000). Μόλις στα 33 της χρόνια χάθηκε η ηθοποιός Λίλη Βαφειάδου, ενώ συμμετείχε, στο ΚΘΒΕ, στη διανομή του έργου Ένα καπέλο από ψάθα Ιταλίας του Λαμπίς. Είχε παίξει στα έργα Η αγριόπαπια, Αμφιτρύων, Ματωμένος γάμος, Η Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων, Λυσιστράτη, Ο κατά φαντασίαν ασθενής κ.α. Σπούδασε θέατρο στην Αμερική.ΒΑΧΛΙΩΤΗΣ Χρήστος (Αθήνα 1924 – 25.11.1997). Ο σκηνοθέτης Χρήστος Βαχλιώτης σπούδασε και εργάστηκε στην Αμερική, αλλά στη διάρκεια της μακαρθικής λαίλαπας αναγκάστηκε να επιστρέψει στην Ελλάδα, όπου και ίδρυσε δραματική σχολή, εκπαιδεύοντας καλλιτέχνες που αργότερα σταδιοδρόμησαν στο θέατρο. Θεωρήθηκε, από εκείνους τον γνώρισαν, σπουδαίος θεατράνθρωπος. Μάλιστα δε ο Μάνος Ελευθερίου έγραψε στα Νέα (29/11/1997): «Αν είχε ασχοληθεί με το θέατρο, ίσως και να είχε ξεπεράσει τον Κουν»! σκηνοθέτης.ΒΕΛΙΣΣΑΡΗΣ Κυριάκος (1964 – Ιαν. 2004).ΒΕΛΙΣΣΑΡΙΟΥ Ρένα (Μάκρη της Μικράς Ασίας 1914 – 18.4.1999). Δημοσιογράφος, κριτικός κινηματογράφου και συγγραφέας η Ρένα Βελισσαρίου δούλεψε στο χώρο του κινηματογράφου, στην Παρθενών Φιλμς αρχικά, στην εταιρεία Δαμασκηνός - Μιχαηλίδη στη συνέχεια, καθώς και στο Τμήμα Ταινιών του υπουργείου Βιομηχανίας από το 1965 έως το 1967, όταν απολύθηκε από τη χούντα. Τη δημοσιογραφική της καριέρα άρχισε το 1949. Συνεργάστηκε με τη Γυναίκα, το Ρομάντζο, την Ελληνίδα, τη Ραδιοτηλεόραση, την Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία και άλλα έντυπα. Εργάστηκε ως ανταποκρίτρια των αμερικανικών εντύπων Variety, Motion Picture Herald και Motion Picture Almanac από το 1950 μέχρι το 1990. Υπήρξε μέλος προκριματικών και κριτικών επιτροπών του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης και εξέδωσε το βιβλίο Hollywood, η άνοδος και η πτώση μιας αυτοκρατορίας και το παιδικό μυθιστόρημα Μπροστά σ' έναν άγνωστο κόσμο. ΒΕΡΩΝΗ Καίτη (Σμύρνη 1912 – 3.6.1999). Επί πενήντα σχεδόν χρόνια σταδιοδρόμησε στο μουσικό θέατρο η Καίτη Βερώνη. Ηταν κόρη των επίσης ηθοποιών Δημητρίου και Ουρανίας Βερώνη και ανιψιά της μεγάλης Αικατερίνης Βερώνη. Πρωτοεμφανίστηκε το 1925, στον Θίασο Νέων, στο έργο Η φαρμακωμένη. Συνεργάστηκε με την αδελφή της Σοφία και «τα Βερωνάκια», άφησαν εποχή στις επιθεωρήσεις Κόκκινος μύλος, Παπαγάλος κ.ά. Για μια δεκαετία, από το 1928 έως το 1938, συμμετείχε στους θιάσους Μακέδου, Πέτρου Κυριακού, Φώτη Σαμαρτζή και από το 1939 άρχισε να συγκροτεί θιάσους οπερέτας και επιθεώρησης με τον σύζυγό της ηθοποιό Αγγελο Μαυρόπουλο, πατέρα της Γκέλλυς Μαυροπούλου, από τον πρώτο του γάμο με τη Μαρίκα Κρεβατά. Συνεργάστηκε με τους Πέτρο Κυριακό, Ορέστη Μακρή, Κυριάκο Μαυρέα, Γιάννη Πρινέα, Ηρώ Χαντά, με την αδελφή της Σοφία, που ήταν παντρεμένη με τον συνθέτη και μαέστρο Μενέλαο Θεοφανίδη και άλλους. Πρωταγωνίστησε, μεταξύ άλλων, στα έργα Αρτζεντίνα, Το λαχείο, Το κορίτσι της γειτονιάς, Πώς περνούν οι παντρεμένοι, Ταξίδι στο Αλγέρι, Δύο ορφανές, Τζιώτικο ραβαΐσι, Έτσι είν’ η ζωή, Ριρίκα, Φρου-φρου, Μοντέρνες γυναίκες κ.ά. και έκανε πολλές περιοδείες στην επαρχία και στις ελληνικές παροικίες του εξωτερικού. ΒΙΔΑΚΗ Ελευθερία (1969 – Μαρτ. 2004).ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΣ Γιώργος (Μεσσηνία 1910 – 24.5.1999). Ο ηθοποιός Γιώργος Βλαχόπουλος, σπούδασε στη δραματική σχολή του Εθνικού Θεάτρου και ξεκίνησε την καριέρα του από τα «μπουλούκια» στην περίοδο της κατοχής (1943-1945). Υπήρξε από τα ιδρυτικά στελέχη του Κρατικού Θεάτρου Θεσσαλονίκης, από τη διοίκηση του οποίου χαρακτηρίστηκε ως μία από τις φωτεινότερες θεατρικές προσωπικότητες της Θεσσαλονίκης. Στη συνέχεια συνεργάστηκε με το Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο του Μάνου Κατράκη κι άλλα θέατρα της Αθήνας, ενώ το 1965 επέστρεψε στο ΚΘΒΕ όπου παρέμεινε μέχρι το 1984 οπότε και συνταξιοδοτήθηκε. Μάλιστε δε για την ερμηνεία του μάλιστα στο ρόλο του Νιόνιου Νιονάκη στο Φιόρο του Λεβάντε του Γρ. Ξενόπουλου τιμήθηκε με χρυσή πλακέτα. Επιπλέον εκδόθηκε τιμητικό λεύκωμα για το έργο και τη ζωή του, ενώ οργανώθηκε τιμητική βραδιά στο Θέατρο Κήπου, για τη συμβολή του στη διαμόρφωση του ιστορικού προσώπου του ΚΘΒΕ. ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΥ Ρένα (Ιούλ. 2004).ΒΟΛΑΝΑΚΗΣ Μίνως (γενν. 1925, Αθήνα 1925 – 15.11.1999). Ο σκηνοθέτης Μίνως Βολανάκης αποφοίτησε από τη Δραματική Σχολή του Θεάτρου Τέχνης. Σκηνοθέτησε: Το Μπαλκόνι του Ζενέ, Βυσσινόκηπος του Τσέχoφ, Πρόσκληση στον Πύργο, Λυσιστράτη, Ο Κύριος Πούντιλα και ο Υπηρέτη του Μάτι του Μπρεχτ, Περιμένοντας τον Γκοντό του Μπέκετ, Συλλογή του Πίντερ, Αριθμημένοι του Ελίας Κανέτι, Ηλέκτρα, Μήδεια, Οιδίπους Τύραννος. Συνεργάστηκε με τη Βεργή, τη Λαμπέτη, τη Συνοδινού, τη Μελίνα Μερκούρη, τον Κούρκουλο, τον Αλεξανδράκη, τη Βασιλάκου, τον Τσακίρογλου κ.ά. Από το 1975 έως το 1978 διετέλεσε Γενικός Διευθυντής του ΚΘΒΕ, όπου ανέβασε, μεταξύ άλλων, τον και άλλα. Το 1982 είναι ο πρώτος που ουσιαστικά δημιουργεί τις Γιορτές των Βράχων (τα περίφημα Νταμάρια). Η τελευταία του σκηνοθεσία ήταν στο έργο της Μιμής Ντενίση Εγώ η Λασκαρίνα, που την συνεπέγραφε με τον Κοραή Δαμάτη.ΒΡΑΣΙΒΑΝΟΠΟΥΛΟΣ Γιώργος (Αθήνα 1924 – 10.2.1998). Είχε ευδιάκριτη παρουσία στα καλλιτεχνικά δρώμενα ο ηθοποιός Γιώργος Βρασιβανόπουλος. Έπαιξε στον κινηματογράφο: Ξυπόλητος πρίγκιψ, Δάκρυα και διπλοπενιές, Τελευταίος αιχμάλωτος, Κατηγορώ την κοινωνία, Πληγωμένα νιάτα, Χαρτοπαίχτρα κ.ά. Στο θέατρο, πρωτοεμφανίστηκε τον χειμώνα του 1950 στο θέατρο Κυβέλης και στη συνέχεια συνεργάστηκε με πολλούς θιάσους, όπως των Λογοθετίδη, Κατερίνας, Κωνσταντάρα, Χατζίσκου κ.ά. Ασχολήθηκε και με τη μετάφραση και τις διασκευές έργων για το ραδιόφωνο. Έπαιξε επίσης και στην τηλεόραση (Γιούγκερμαν, Ο ήχος της σιωπής, Σοφία ορθή).ΓΑΒΑΛΑ Γιούλα (1947 – 2004).ΓΑΡΜΠΗ Τζόλυ. Η Τζόλυ Γαρμπή στα 89 της χρόνια. Είχε τιμηθεί με το έπαθλο «Κυβέλη», που δίνει το Θεατρικό Μουσείο.ΓΑΣΠΑΡΗ Άλκηστη (1928 – 2005).ΓΕΡΑΣΙΜΙΔΟΥ Νατάσα (Πανόραμα Θεσσαλονίκης 1952 – 27.8.2002). Η ηθοποιός Νατάσα Γερασιμίδου πρωτοβγήκε στη σκηνή σε ηλικία 16 ετών ως τραγουδίστρια σε μπουάτ της Θεσσαλονίκης, όπου γεννήθηκε από πρόσφυγες γονείς που είχαν εγκατασταθεί στο Πανόραμα. Σπούδασε κλασικό μπαλέτο στη σχολή του Nικολάου Mπαζάκα. Στα πρώτα της θεατρικά βήματα έπαιξε στο πλευρό του Xάρρυ Kλυνν, ενώ συμμετείχε σε μεγάλα θεατρικά σχήματα και στον κινηματογράφο, Oι άγριες πλάκες στα θρανία, Oι ατσίδες με τα ροζ, Bαμβακούλας και η γκολάρα του, Kαμαριέρα χωρίς καριέρα, H μπάτσα, Oι Πόντιοι είναι μερικές από τις κινηματογραφικές ταινίες της δεκαετίας του ’80 στις οποίες πρωταγωνιστούσε. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ Νίκος (Αθήνα 1925 – Λονδίνο 10.3.2001), σκηνογράφος και ενδυματολόγος.ΓΙΑΚΩΒΑΚΗΣ Τώνης (Κωνσταντινούπολη 1931 – Αθήνα 6.9.2004).ΓΙΑΛΑΜΑΣ Ασημάκης (1912 – Οκτ. 2004), θεατρικός συγγραφέας.ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ Nτίνος (πέθανε στη Φιλαδέλφεια των HΠA σε ηλικία 84 ετών). O Nτίνος Γιαννόπουλος διακρίθηκε ιδιαίτερα στην όπερα, σκηνοθετώντας επί δεκαετίες σε μεγάλα λυρικά θέατρα του κόσμου και με τους διασημότερους καλλιτέχνες του είδους, ενώ υπήρξε βασικός σκηνοθέτης επί 21 χρόνια στη Mετροπόλιταν Όπερα της Nέας Yόρκης. Υπήρξε και ο πρώτος καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Aθηνών, ενώ χρημάτισε και επικεφαλής της Λυρικής Σκηνής για ένα σύντομο διάστημα το 1959. Eίχε γεννηθεί το 1919 στην Aθήνα, αλλά επειδή ο πατέρας του υπηρετούσε στην πρεσβεία της Bιέννης, μεγάλωσε και σπούδασε εκεί, και στη Λειψία, φιλοσοφία, θέατρο και ειδικότερα σκηνοθεσία. Aπό πολύ νέος άρχισε να σκηνοθετεί τόσο στο θέατρο (θίασος Kατερίνας) όσο και στην όπερα (Λυρική Σκηνή), ενώ από το 1945 εγκαταστάθηκε μόνιμα στις HΠA. H τελευταία του σκηνοθεσία στην Eλλάδα ήταν το 1991 με τη Λυρική (Aΐντα) στο Hρώδειο. ΓΚΙΩΝΑΚΗΣ Γιάννης (Αθήνα 1922 – 25.8.2002). Ο Γιάννης Γκιωνάκης πρωτοεμφανίστηκε στο ρόλο του μπακαλόπαιδου δίπλα στον Νίκο Σταυρίδη στην ταινία Τα κίτρινα γάντια, αλλά το ξεκίνημά του γίνεται από το θέατρο και μάλιστα με ρόλους κλασικού ρεπερτορίου. Σπούδασε στη Σχολή του Θεάτρου Τέχνης και μετά στο Εθνικό Ωδείο. Εγκαινίασε τη θητεία του στο Θέατρο Τέχνης του Κάρολου Κουν και στα έργα Ο Βυθός του Γκόρκι και Βυσσινόκηπος του Τσέχοφ. Μετά έπαιξε στην επιθεώρηση, αλλά επέστρεψε και πάλι στο κλασικό θέατρο, όπου θα παίξει από Γκέτε έως Ξενόπουλο και από επιθεώρηση μέχρι Σέξπιρ. Τελικά τον κερδίζει η επιθεώρηση και η σύγχρονη ελληνική κωμωδία: Η κυρία περί της οποίας πρόκειται, Εδώ Αθήναι, Ό,τι θέλει η γυναίκα, Όλα με δόσεις, είναι μερικές από τις επιτυχίες του. Το 1959 συγκροτεί επιθεωρησιακό θίασο με τους Νίκο Ρίζο και Τάκη Μηλιάδη: Καινούργια Αθήνα, Πράσινο και κόκκινο, Μπετόβεν και μπουζούκι, Η Αθήνα τη νύχτα, Οκτώ άνδρες κατηγορούνται, Αυλή και πεζοδρόμιο, Ραντεβού στις κάλπες κ.ά. Είναι η εποχή που συνεργάζεται με τους Ρένα Βλαχοπούλου, Χρήστο Ευθυμίου, Σπεράντζα Βρανά, Καίτη Μπελίντα, Χριστίνα Σύλβα, Σμάρω Στεφανίδου, Γιάννη Μιχαλόπουλο, Άννα Φόνσου, Σαπφώ Νοταρά, Καίτη Παπανίκα, Μάρω Κοντού. Το 1970 με το Προσκήνιο του Αλέξη Σολομού θα πραγματοποιήσει δυο σημαντικές ερμηνείες στον Αρχοντοχωριάτη του Μολιέρου και στον Κοριό του Μαγιακόφσκι. Μεσολαβεί μια σειρά από κωμωδίες των Ψαθά, Βασιλειάδη - Μιχαηλίδη, Σακελλάριου - Γιαννακόπουλου, Γιώργου Ρούσσου, Τσιφόρου - Βασιλειάδη, Γιαλαμά - Πρετεντέρη κ.ά. για να εμφανισθεί και πάλι με το Προσκήνιο στο Λουτρό του Μαγιακόφσκι. Έπαιξε, ακόμη, στον Βολπόνε του Μπεν Τζόνσον (σκηνοθεσία Μ. Βολανάκη, 1989), στο Ερωτικό κυνήγι του Λετράζ (1990), στην επιθεώρηση των Παπαδογιώργου - Κωνσταντέλλου Εν Ελλάδι όλα λάδι (1993), ενώ έπαιξε και στην τηλεόραση, στις σειρές: Ιστορίες της νύχτας, Ποινικό μητρώο της Αθήνας, Ιστορίες χωρίς δάκρυα. Έπαιξε σε περισσότερες από 50 ασπρόμαυρες ταινίες. Παπούτσι από τον τόπο σου, Εκείνες που δεν πρέπει ν’ αγαπούν, Το κορίτσι με τα παραμύθια, Ο πεθερόπληκτος, Οι τέσσερις άσσοι, Ο ξεροκέφαλος, Ο τρελός της Πλατείας Αγάμων, Ο αγαθιάρης και η ατσίδα. Δημιούργησε επιτυχίες με τις κινηματογραφικές διασκευές των έργων του Ψαθά: Ο αχόρταγος, Ένας βλάκας και μισός, Στραβόξυλο, Το ανθρωπάκι, είναι μερικές από τις ταινίες που έκανε, ενώ παράλληλα έπαιζε τα έργα αυτά και στο θέατρο αφού ο Γιάννης Γκιωνάκης υπήρξε ένας από τους βασικότερους ερμηνευτές των έργων του Δημήτρη Ψαθά.ΔΑΔΙΝΟΠΟΥΛΟΣ Θάνος (Δεκ. 1998),
ΔΕΜΙΡΗΣ Μάκης (Αθήνα 1939 – 14.10.1999).ΔΕΝΔΡΑΜΗΣ Νίκος (Αθήνα 1901 – 1999). Στα 98 του χρόνια ο ηθοποιός Νίκος Δενδραμής έφυγε μακριά από τη ματαιότητα του κόσμου μας. Επαιξε με τον Αιμίλιο Βεάκη και την Κυβέλη. Πρωτοεμφανίστηκε το 1926 στο Ρομάντσο των Ντε Φλερ - Ντε Κρουασέ στο θίασο της Κυβέλης, στο θέατρο Διονύσια. Κοντά στην Κυβέλη έπαιξε επίσης στην Αγνωστο και στην Κυρία με τας καμελίας. Συνεργάστηκε με τους Περικλή Γαβριηλίδη, Νίκο Παρασκευά και Μήτσο Μυράτ και το 1932 μπήκε στο Εθνικό Θέατρο, όπου και έπαιξε στα έργα Θείο όνειρο, Ποπολάρος και Φοιτητές του Ξενόπουλου, Αρχοντοχωριάτης του Μολιέρου, Βασιλικός του Μάτεσι, Λόρδος Βύρων του Λιδωρίκη, Δωδέκατη νύχτα, Ρωμαίος και Ιουλιέτα και Έμπορος της Βενετίας του Σέξπιρ, Κουρέας της Σεβίλης και Γάμοι του Φίγκαρο του Μπομαρσέ, Ιβάν ο τρομερός του Αλεξέι Τολστόι κ.ά. Συνεργάστηκε επίσης με τη Βάσω Μανωλίδου και τον Γιώργο Παππά (Για ένα όμορφο κορίτσι, Φωτεινή Σάντρη, Τα νιάτα, Ο αγαπητικός της βοσκοπούλας, Θαμπά τζάμια), με την Κατερίνα (Μις Μπα) και το 1945, ξανά στο Εθνικό Θέατρο (Έμπορος της Βενετίας). Στα 44 χρόνια του εγκατέλειψε το θέατρο. Έπαιξε στην ταινία του Δ. Γαζιάδη Έρως και κύματα (1927), παρέα με τους Βεάκη, Μιράντα, Παππά και Μουσούρη. Το Θεατρικό Μουσείο του απένειμε, για την προσφορά του, το έπαθλο «Αιμίλιος Βεάκης».
ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ Γιάννης (1965 – 29.4.2005),
ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΟΥ Δέσπω (1916 – Φεβρ. 2004).ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ Βασίλης (Πειραιάς 1920 – 5.5.1999). O ηθοποιός Βασίλης Διαμαντόπουλος σπούδασε στη δραματική σχολή του Εθνικού Θεάτρου αλλά γι’ αυτόν μεγάλη σχολή στάθηκε το Θέατρο Τέχνης και ο Κάρολος Κουν. Εκεί πρωτοεμφανίστηκε στην Αγριόπαπια, το 1942. Έργα που έπαιξε: Ερρίκος Δ' του Πιραντέλο, Ανθρωποι και ποντίκια του Στάινμπεκ, Τρεις αδελφές και Βυσσινόκηπος του Τσέχοφ, Αγία Ιωάννα του Μπέρναρντ Σο Παραμύθι χωρίς όνομα του Καμπανέλλη, Τα δέντρα πεθαίνουν όρθια του Κασόνα, Εκατομμυριούχοι της Νάπολης του Ντε Φιλίπο, Το φιόρο του Λεβάντε του Ξενόπουλου, Γαλιλαίος του Μπρεχτ, Σάββατο-Κυριακή-Δευτέρα του Ντε Φιλίπο, Πέντε στρέμματα παράδεισος των Σταύρου - Φραγκιά, Το νησί της Αφροδίτης του Πάρνη, Αθάνατη πολυαγαπημένη του Ρούσσου (όπου ερμήνευσε τον Μπετόβεν, άλλον ένα ρόλο του που πολυσυζητήθηκε), Η τύχη της Μαρούλας του Κορομηλά, Ας παίξουμε τους δολοφόνους του Φάιφερ, Συνεργός του Ντίρενματ, Ασήμαντος πόνος του Πίντερ, Σχολείο γυναικών του Μολιέρου, Σφήκες του Αριστοφάνη, Παραθεριστές του Γκόρκι, Φοίνισσες του Ευριπίδη, Αννα Καρένινα, Μίστερο μπούφο του Ντάριο Φο, Δωδέκατη νύχτα του Σέξπιρ, Σλουθ του Αντονι Σάφερ, Ο κύκλος με την κιμωλία του Μπρεχτ, Βολπόνε του Μπεν Τζόνσον. Το 1993 ίδρυσε το Σύγχρονο Θέατρο και ανέβασε την Ανάκριση του Πέτερ Βάις κ.ά. Ταινίες: Μαρίνος Κοντάρας του Τζαβέλλα, Τελευταία αποστολή του Τσιφόρου, Νυχτερινή περιπέτεια του Τερζάκη, Η αρπαγή της Περσεφόνης του Γρηγορίου, Το αμαξάκι του Ντίνου Δημόπουλου, «Ερωτικές ιστορίες του Καψάσκη, Ψηλά τα χέρια, Χίτλερ του Μανθούλη και άλλες. Η τελευταία του κινηματογραφική εμφάνιση ήταν στην ταινία του Βασίλη Μπουντούρη Μπίζνες στα Βαλκάνια. Επαιξε και στις τηλεοπτικές σειρές Εκείνος κι εκείνος, Ο συμβολαιογράφος, Χατζηεμμανουήλ, Αλέξανδρος Δελμούζος, Λαυρεωτικά, Η αγάπη άργησε μια μέρα, Κλειδαρότρυπα (σε δικό του σενάριο και σκηνοθεσία). Είχε γράψει το θεατρικό έργο Οι καλικαντζαραίοι, που παρουσίασε το 1979 στον Λυκαβηττό, σε σκηνοθεσία του Γιώργου Μιχαηλίδη.ΕΜΙΡΖΑΣ Γιώργος (Αθήνα 1936 – Απρίλης 1999). Ο σκηνοθέτης Γιώργος Εμιρζάς έφυγε ξαφνικά στα 63 του χρόνια. Ξεκίνησε την καριέρα του ως ηθοποιός, χορευτής – είχε χορέψει μάλιστα και στην Οδό ονείρων του Μάνου Χατζιδάκι! –χορογράφος. Ασχολήθηκε κυρίως με τον κινηματογράφο – πρώτη δουλειά του, το 1970, ήταν η ταινία Βλέπε Λουκιανός, μια σατιρική μεταφορά αποσπασματικών έργων του Λουκιανού στη σύγχρονη Ελλάδα, με πρωταγωνιστές τους Αννα Φόνσου, Ελένη Ανουσάκη, Γιώργο Διαλεγμένο, Ντίνα Κώνστα, φωτογραφία του μετέπειτα σκηνοθέτη Γιώργου Πανουσόπουλου και μουσική του Σταύρου Ξαρχάκου. Στις αρχές της δεκαετίας του ’60 εμφανίστηκε ως σκηνοθέτης στον χώρο του θεάτρου: Φαύστα (1964), Μαύρη κωμωδία και Τίγρης (1966) κ.ά.).ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ Μήτσος (Αθήνα 1945 – 28.6.2003), θεατρικός συγγραφέας.ΖΑΚΟΠΟΥΛΟΣ Νίκος (Μεσσήνη 1917 – 25.3.1997), γιατρός αλλά και θεατρικός συγγραφέας. Ο Νίκος Ζακόπουλος ξημερώνοντας η 25η Μαρτίου 1997 έφευγε για το ταξίδι χωρίς επιστροφή. Ήταν 80 χρόνων. Εργάστηκε με πάθος και ως γιατρός που ήταν αλλά και ως θεατρικός συγγραφέας. Πολέμησε στον ελληνοϊταλικό πόλεμο, πήρε μέρος στην Εθνική Αντίσταση, συνελήφθη κατά τον Εμφύλιο, τον έστειλαν στη Μακρόνησο. Από το 1955 άρχισε να αρθρογραφεί για θέματα υγείας σε εφημερίδες και περιοδικά. Έργα του: Ο ξένος, Το λεωφορείο, Ο κύριος με τα παρδαλά, Το τσίρκο, Η δικαίωση, Χαρίλαος Τρικούπης κ.ά.ΖΑΡΤΑΛΟΥΔΗΣ Αλέκος. Ο ηθοποιός Αλέκος Ζαρταλούδης πέθανε στις 7.2.2007 σε ηλικία 78 χρόνων. Απόφοιτος της δραματικής σχολής του Κώστα Μιχαηλίδη, συνεργάστηκε στο θέατρο με τους Βασίλη Ανδρεόπουλο (Μην πατάτε τη χλόη), τον Βαγγέλη Γκούφα (Ο Καραγκιόζης στη Βουλή), το θίασο Αλίκης Βουγιουκλάκη - Δημήτρη Παπαμιχαήλ (Η κόρη μου, σοσιαλίστρια, Του φτωχού τ' αρνί, Αχ, αυτή η γυναίκα μου κ.ά.). Μετανάστευσε για αρκετά χρόνια στις ΗΠΑ. Τελευταία φορά επί σκηνής εμφανίστηκε τη δεκαετία του '90 με την Αλίκη Γεωργούλη (Αποθήκη). Στον κινηματογράφο έπαιξε σε διάφορες ταινίες όπως: Διπλοπενιές, Το πιο λαμπρό αστέρι, Ξύπνα καημένε Περικλή, Ο άνθρωπος που γύρισε από τα πιάτα, Η ταξιτζού, Η Αλίκη δικτάτωρ, Έξοδος κινδύνου κ.ά. Στην τηλεόραση στα σίριαλ: Η γειτονιά μας, Ο άνθρωπός μας, Πανθέοι.ΖΑΦΕΙΡΙΟΥ Ελένη (1916 – Σεπτ. 2004).ΖΗΣΙΜΑΤΟΣ Ανδρέας (Αργοστόλι 1929 – Αθήνα 25.10.1998).ΖΙΩΓΑΣ Βασίλης (Θεσσαλονίκη 1937 – Αθήνα 20.9.2001), θεατρικός συγγραφέας.ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ Ντίνος (Αλεξάνδρεια 1915 – 4.6.2001). Ο μέγας γλυκύτατος Ντίνος Ηλιόπουλος μας γύρισε την πλάτη και… πάει! Σπούδασε στη δραματική Σχολή του Γιαννούλη Σαραντίδη και πρωτοεμφανίστηκε το 1944, στο θίασο Κατερίνας στο έργο Κυρία σας αγαπώ του Λέο Λεντς. Συνεργάστηκε με τους Μανωλίδου, Αρώνη, Χορν, Κατερίνα, Κοτοπούλη, Κατράκη, Μουσούρη, Φωτόπουλο, Χατζηχρήστο, Λαμπέτη, Καρέζη, Παπαγιαννόπουλο κ.ά. Έργα: Το πένθος ταιριάζει στην Ηλέκτρα του Ο’ Νιλ, Τρικυμία του Σέξπιρ, Ο άνθρωπος του διαβόλου του Σο, Υπηρέτης δύο αφεντάδων του Γκολντόνι, Έκτο πάτωμα, Μ’ αγαπά δεν μ’ αγαπά, Λίλιομ, Θανασάκης ο πολιτευόμενος των Σακελλάριου - Γιαννακόπουλου, Ζητείται ψεύτης του Ψαθά, Μικροί φαρισαίοι, Το σπίτι των τεσσάρων κοριτσιών, Ντούο Σεμπαστιάνι, Παλάτια στην άμμο του Στέφανου Φωτιάδη, Ένα ζευγάρι παπούτσια, Ανθισμένη αμυγδαλιά, Φωνάζει ο κλέφτης, Η κυρία του κυρίου, Κοροϊδάκι της δεσποινίδος των Τσιφόρου – Βασιλειάδη, Ο φίλος μου ο Λευτεράκης, Ο εμίρης και ο κακομοίρης, Ναυαγοσώστες, Μικροί Φαρισαίοι, Το έκτο πάτωμα, Ξύπνα Βασίλη, Κοντσέρτο για τρομπόνι, Γιάννης, Τζόνι και Ιβάν, Καμπαρέ, Γλυκιά Ίρμα, Θεσμοφοριάζουσες, Αμφιτρύων του Πλαύτου, Θεσμοφοριάζουσες του Αριστοφάνη, Μάκβεθ, Εκκλησιάζουσες, Μερικοί το προτιμούν καυτό κ.ά. ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ Μενέλαος (Σάμος 1913 – 21.12.1997), από τους πρωτεργάτες της επιθεώρησης. Ένας από τους πρωτεργάτες της επιθεώρησης υπήρξε ο Μενέλαος Θεοφανίδης που άφησε την τελευταία του πνοή στα 84 χρόνια του. Από το 1939 που ξεκίνησε, μέχρι το1970 που αποσύρθηκε, συνέδεσε την καριέρα του με τις καλές στιγμές του μουσικού μας θεάτρου. Έγραψε μουσική για οπερέτες (Τσιγγάνικο ρομάντζο, Ραντεβού στο καμπαρέ, Νύχτες στο Νείλο), μουσικές κωμωδίες (Πρώτη νύχτα γάμου, Κουράγιο Σωτήρη, Σ’ αγαπώ και θα με πάρεις) και για δεκάδες επιθεωρήσεις. ΙΟΡΔΑΝΙΔΗΣ Γιώργος (1921-2005), παλιός ηθοποιός και στέλεχος του ΚΘΒΕ, πατέρας του σκηνοθέτη Γιάννη Ιορδανίδη.
ΚΑΪΤΑΤΖΗΣ Πλούταρχος (Ηράκλειο Κρήτης 1939 – 11.10.2000). Ευγενικός, πάντα φιλικός, συναισθηματικός και αγαπητός ο σκηνοθέτης Πλούταρχος Καϊτατζής έφυγε ξαφνικά, στα 61 του χρόνια. Είχε σπουδάσει στο ΕΜΠ μηχανολόγος αλλά τον κέρδισε το θέατρο, όπου εργάστηκε διακριτικά, χωρίς να επιδιώκει την προβολή. Υπήρξε από τα ιδρυτικά στελέχη του «Ελεύθερου Θεάτρου». Οι πλέον πρόσφατες όσο και ενδιαφέρουσες δουλειές του ήταν: Κυρία των δυνάμεων, Οι περιπέτειες του έρωτα στη χώρα των φαντασμάτων στο θ. Αμόρε και Μνησιπήμων πόνος (αναφορά στη Μικρασιατική τραγωδία) και Της νύχτας τα τέκνα φρικτά (εμπνευσμένο από την Κατοχή και τον Εμφύλιο) στο θέατρο Αλκμήνη. Είχε γυρίσει την τηλεταινία Οι έρωτες της Ελένης, την τηλεοπτική σειρά Δεσμώτες (ΕΤ1), μια ταινία μικρού μήκους για τον Κάλβο κι ένα ντοκιμαντέρ για τις Χαμένες Πατρίδες. Προετοίμαζε και μια θεατρική δουλειά με κείμενα του Θανάση Βαλτινού που επρόκειτο να παρουσιαστεί στο Φεστιβάλ Τρίπολης.ΚΑΛΟΣ Διονύσης (1941 – Ιαν. 2004).ΚΑΛΥΒΑ Τζένη (Θεσσαλονίκη 1940 – 1999). Η ηθοποιός Τζένη Καλύβα, έφυγε στα 50 της χρόνια, την τελευταία μέρα του Οκτώβρη του 1999. Εργάστηκε για αρκετό καιρό στο ΚΘΒΕ και μετά κατέβηκε στην αθηναϊκή θεατρική πιάτσα. ΚΑΠΠΗΣ Γιώργος (Θεσσαλονίκη 1929 – 1999). Ο ηθοποιός Γιώργος Κάππης συνεργάστηκε με το θίασο της Καλής Καλό που εμφανιζόταν για αρκετά χρόνια στη συμπρωτεύουσα. Αγάπησε την επιθεώρηση και το 1960 κατέβηκε στην Αθήνα. Έπαιξε σε πολλές επιθεωρήσεις και μουσικές κωμωδίες και συχνά συμμετείχε ως συνθιασάρχης σε επιθεωρησιακά σχήματα. Το 1964 ερμήνευσε ένα χαρακτηριστικό ρόλο στην ταινία του Λάσκου Αλλος για το εκατομμύριο και από τότε ακολούθησαν και άλλες ταινίες, πάντα κωμωδίες, όπως Ο τρελός τα ’χει 400, Ο εμίρης και ο κακομοίρης, Κόσμος και κοσμάκης, Η αρχόντισσα της κουζίνας. ΚΕΧΑΪΔΗΣ Δημήτρης (1933-18 Δεκ. 2005), θεατρικός συγγραφέας.ΚΟΝΔΥΛΗΣ Φώντας (Αθήνα 1939 ), πεζογράφος.ΚΟΡΡΕΣ Μανόλης (Σίφνος 1922 – Αθήνα 6.2.1998), θεατρικός συγγραφέας.KΟΥΓΙΟΥΜΤΖΗΣ Mίμης (Πειραιάς 1936 – 1.3.2003). Ο ηθοποιός και σκηνοθέτης Mίμης Kουγιουμτζής, μαθητής και συνεργάτης του Kουν, ήταν ένας αφιερωμένος του Θεάτρου Tέχνης, στο οποίο ήταν συνδιαχειριστής μαζί με τον Γιώργο Λαζάνη. Πρώτη του εμφάνιση, το 1959, στο έργο του Ζαν Ζενέ Υψηλή εποπτεία. Εκτοτε συμμετείχε σε παραστάσεις του Θεάτρου Τέχνης: Ξαφνικά πέρυσι το καλοκαίρι, Όρνιθες, Ο θείος Βάνιας, Ένα σταφύλι στον ήλιο, Ο θάνατος του εμποράκου, Ο παγοπώλης έρχεται, Το πανηγύρι, Η νύχτα της Ιγκουάνα, Ο Μπίντερμαν και οι εμπρηστές, Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ, Η δολοφονία του Μαρά, κ.ά. Από το 1977 άρχισε να σκηνοθετεί. Το 1994 είχε εγκαινιάσει την Παιδική Σκηνή του Θεάτρου Τέχνης ανεβάζοντας τον Μικρό Πρίγκιπα του Αντουάν Ντε Σεντ Εξιπερί. Κινηματογραφούσε πρόβες και παραστάσεις του Θεάτρου Τέχνης, δημιουργώντας έτσι ένα σπάνιο αρχείο. Τελευταία του σκηνοθεσία ήταν στον Οιδίποδα επί Κολωνώ.ΚΡΙΤΑΣ Θεόδωρος (Κωνσταντινούπολη 1914 – Αθήνα 2002), θεατρικός επιχειρηματίας.ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ Γιάννης (Άλωρο Πέλλας 1937 – Θεσσαλονίκη 26.1.2004),ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ Μηνάς (1945 – 4.4.2000),ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Λάμπρος (1930 – Ιαν. 2004), σκηνοθέτης του Εθνικού Θεάτρου και καλλιτεχνικός διευθυντής των ΔΗΠΕΘΕ Βέροιας και Καλαμάτας.ΛΕΙΒΑΔΙΤΗΣ Θάνος (1934 – 2005).ΛΙΒΥΚΟΥ Ίλια (1919 – 6.9.2002).ΛΙΟΝΑΚΗΣ Στέλιος (Χανιά 1936 – 2003).ΛΥΜΠΕΡΑΚΗ Μαργαρίτα (Αθήνα 1919 – 24.5.2001), θεατρική συγγραφέας.

ΛΥΡΙΤΗΣ Γιάννης (1998), θεατρικός συγγραφέας.ΜΑΝΩΛΙΔΟΥ Βάσω (1917 – Αυγ. 2004).ΜΑΡΙΝΟΣ Ιορδάνης (1925 – 3.8.2005).ΜΑΤΣΑΣ Αρτέμης (Αθήνα 1930 – 7.9.2003).ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ Κωστούλα (1933 – 31.1.2004), πεζογράφος και θεατρική συγγραφέας. Η παρουσία της στα γράμματα, περιλαμβάνει 46 τίτλους βιβλίων, μυθιστορήματα (Λεωφόρος χωρίς ορίζοντα, ο Ένοχος, κ.α.), διηγήματα (Περιθωριακή ζωή), νουβέλες (Η Χώρα με τους ήλιους), χρονογραφήματα από την δεκάχρονη παρουσία της στην εφημερίδα Εθνος και σε πολλά ελληνικά και ξένα περιοδικά και θεατρικά έργα από τα οποία ελάχιστα τυπώθηκαν και έτυχαν να ανεβούν από το Εθνικό Θέατρο και το ΚΘΒΕ, και πολλά άλλα που έμεινα κλειδωμένα στο συρτάρι της. Για την Κωστούλα Μητροπούλου, οι κοινά αποδεκτές νόρμες ήταν ανέκαθεν ακατανόητες, λένε οι μελετητές του έργου της και τονίζουν ότι το σημαντικότερο στοιχείο στο έργο της υπήρξε ο ρόλος που παίζει ο έρωτας στις σχέσεις, στη ζωή. Η δουλειά της, λένε, ήταν η μελέτη της ανθρώπινης ψυχής και η κατάσταση που μπορεί να οδηγήσει το πάθος. Με τέτοια προσωπικότητα και παρελθόν, η Μητροπούλου δεν θα μπορούσε παρά να είναι και μια πολιτικοποιημένη γυναίκα, με μια έννοια γενικότερη που ξεπερνά τα στεγανά των κομμάτων. Στην αρχή της δικτατορίας των συνταγματαρχών, έφυγε στο Παρίσι (Σεπτέμβρη του 1967), σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την αναγκαστική δημοσίευση των έργων της αφού πρώτα περνούσαν από προκαταρκτική λογοκρισία. Επέστρεψε από το Παρίσι, μετά την άρση της προληπτικής λογοκρισίας και επανεμφανίζεται με το μυθιστόρημα Αντίστροφη μέτρηση. Το 1972 κατάσχεται το έργο της Το έγκλημα ή 450 ημέρες (εκδ. Κέδρος), πριν ακόμα διανεμηθεί στα βιβλιοπωλεία. Το έργο της Κ. Μητροπούλου, έχει μεταφραστεί σε πολλές ξένες γλώσσες και διδάσκεται σε πολλά πανεπιστήμια του εξωτερικού.

ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ Μόνα (1999), που έγραψε θεατρικά έργα αλλά αφοσιώθηκε στην Ταινιοθήκη.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ Αθηνά (Σύρος 1918 – Αθήνα 2001).ΜΟΥΖΑΚΗΣ Γιώργος (1922 – 2005), συνθέτης: Βίρα τις άγκυρες, Το Μονοπάτι, Σκλάβα, Θέλω να τα σπάσω, Αδυναμία μου, Ένας φίλος ήρθε απόψε από τα παλιά, Σου σφυρίζω, Σ' αγαπώ σ' όλες τις γλώσσες, μερικές μόνο από τις επιτυχίες του "βασιλιά της επιθεώρησης" όπως τον χαρακτήρισαν καθώς ο Μουζάκης συνέδεσε το όνομά του με τη χρυσή εποχή της επιθεώρησης τη δεκαετία του '50.ΜΠΟΝΑΤΣΟΣ Βλάσης (1949 – Οκτ. 2004).ΜΠΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗΣ Βασίλης (1944 – 1999).ΝΙΚΟΛΟΥΔΗ Ζουζού (Δεκ. 2004), χορογράφος.ΝΤΑΝΟΥ Ελευθερία (Αθήνα 2.9.2001), δημοσιογράφος, κριτικός.ΠΑΠΑΜΙΧΑΗΛ Δημήτρης (1934 – Αυγ. 2004).ΠΗΛΙΧΟΣ Γιώργος (Κιλκίς 1929 – Πήλιο 1.5.2003), δημοσιογράφος.ΠΟΔΗΜΑΤΑ Λουίζα (Ρωσία – Αθήνα 11.3.2001).
ΠΟΤΑΜΙΤΗΣ Δημήτρης (2003), ηθοποιός, σκηνοθέτης και συγγραφέας.
ΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ Κώστας (Αθήνα 1930 – 14.1.2001).ΡΙΖΟΣ Νίκος (Άρτα 1924 – 20.4.1999).ΡΩΤΑΣ Νικηφόρος (1929 – Νοε. 2004), συνθέτης.
ΣΑΓΙΑ Κατερίνα (1951 – 2005),
ΣΑΜΠΑΝΗΣ Γιώργος (1945 – 6.1.1998).
ΣΑΠΟΥΝΤΖΗ Ελευθερία (25.9.2000), σκηνοθέτις.
ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ Αλέξης (Καρλόβασι Σάμου 1925 – Αθήνα 30.8.1999), θεατρικός συγγραφέας.
ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ Μέμα (Πάτρα 1942 – 17.10.1999).
ΣΤΕΦΑΝΕΛΛΗΣ Γιάννης (Τζον) (1915 – 18.7.2001), σκηνογράφος και ενδυματολόγος.
ΣΤΡΑΤΗΓΟΥ Στέλλα (1931 – 2005).
ΤΑΣΣΟΠΟΥΛΟΥ Λήδα (2005).
TΑΫΓΕΤΗ (Mπασούρη) (Αθήνα 1914 – 28.1.2003).
ΤΣΑΓΑΝΕΑ-ΒΙΤΣΩΡΗ Νίτσα (Αθήνα 1902 – 29.4.2002).ΤΣΑΠΕΛΗΣ Ζώρας (Σαλαμίνα 1921 – 2002). Στα 81 του χρόνια έφυγε ο ηθοποιός Ζώρας Τσάπελης, που σπούδασε στη δραματική σχολή του Βασιλικού Θεάτρου, όπου και έκανε την πρώτη του εμφάνιση ως Λιουλιούκοφ στον Επιθεωρητή, το 1945. Συνεργάστηκε με τους θιάσους Κατερίνας (Έντα Γκάμπλερ), Λαμπέτη - Παπά - Χορν (Τρεις άγγελοι), Μουσούρη (Πρόσκληση στον πύργο), Κατράκη (Ο Χριστός ξανασταυρώνεται, Ιούλιος Καίσαρ), Χατζηαργύρη – Βανδή (Μάγδα), Μυράτ (Το κράτος του θεού), Χορν (Θωμάς ο Δίψυχος, Ταξιδιώτης χωρίς αποσκευές), Σκηνής (Δέκα μικροί νέγροι, Ο αντιπρόσωπος), Βαλάκου (Η κυρά της θάλασσας). Επίσης στο Εθνικό Θέατρο. Έπαιξε και στον κινηματογράφο (Αδούλωτη σκλάβα, Κάλπικη λίρα κ.α.).

ΤΣΑΤΣΟΥ-ΣΥΜΕΩΝΙΔΗ Ντόρα. Στις 15 Ιουνίου 2002 έχασε τη μάχη με τον καρκίνο, στα 66 της χρόνια, η Ντόρα Τσάτσου – Συμεωνίδη. Είχε γεννηθεί στον Πειραιά, το 1934. Ήταν κόρη του διανοούμενου και πολιτικού Κωνσταντίνου Τσάτσου, κατοπινού υπουργού και Προέδρου της Δημοκρατίας και της ποιήτριας Ιωάννας Τσάτσου, το γένος Σεφεριάδη, αδελφής του Γιώργου Σεφέρη. Σπούδασε ρυθμική και χορό στη σχολή της Ραλλούς Μάνου και στη Νέα Υόρκη, στη σχολή της Μάρθας Γκράχαμ. Εργάστηκε ως καθηγήτρια στη σχολή της Ραλλούς Μάνου και ως πρώτη χορεύτρια στο Ελληνικό Χορόδραμα. Υπήρξε μόνιμη χορογράφος του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος και του Εθνικού Θεάτρου, όπου υπέγραψε τις χορογραφίες πάρα πολλών θεατρικών παραστάσεων, κυρίως αρχαίου δράματος. Δίδαξε σε διάφορες σχολές, ενώ μετά την Κούλα Πράτσικα διετέλεσε διευθύντρια της Κρατικής Σχολής Ορχηστρικής Τέχνης (1980 - 1988). Το Δεκέμβριο του 1992 διαδέχθηκε τον Αλέξη Σολομό ως διευθύντρια του Εθνικού Θεάτρου, θέση που κράτησε μέχρι το Δεκέμβριο του 1993. Το Εθνικό Θέατρο: «Το Διοικητικό Συμβούλιο και η Καλλιτεχνική Διεύθυνση του Εθνικού Θεάτρου, με την είδηση του θανάτου της Ντόρας Τσάτσου, εκφράζουν τη βαθύτατη θλίψη τους. Η Ντόρα Τσάτσου διετέλεσε διευθύντρια του Εθνικού Θεάτρου την περίοδο από Δεκέμβριο 1992 έως Δεκέμβριο 1993. Επί σειρά ετών σημάδεψε με τη δημιουργική της δουλειά, την τέχνη του χορού στην Ελλάδα. Το Δ.Σ. του Εθνικού Θεάτρου αποφάσισε ομόφωνα την έκφραση συλλυπητηρίων στους οικείους της, την κατάθεση στεφάνου και την εκπροσώπηση της διοίκησης στην κηδεία».

ΤΣΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ Γιώργος. Πέθανε στις 24.4.2006. Ο Γιώργος Τσιτσόπουλος γεννήθηκε το 1929 στην Αθήνα. Μετά από σπουδές στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, στράφηκε στο θέατρο. Σπούδασε στο Θέατρο Τέχνης, με δάσκαλο τον Κάρολο Κουν και αποφοίτησε το 1954. Το 2000 τιμήθηκε με το θεατρικό βραβείο «Κάρολος Κουν» για την ερμηνεία του στο ρόλο του πάστορα Μάντερς στο έργο του Ιάκωβου Καμπανέλλη Στη χώρα Ίψεν, που ανέβηκε στο Ανοιχτό Θέατρο, σε σκηνοθεσία του Γιώργου Μιχαηλίδη. Ήταν ένας ρόλος που ο ίδιος τον είχε αγαπήσει, όπως επίσης θεωρούσε ως αξιοσημείωτους για τη θεατρική του σταδιοδρομία τον Τρελό της Δωδεκάτης νύχτας (σκηνοθεσία Σπ. Ευαγγελάτου στο Εθνικό), τον Φιλέα Φογκ στον Γύρο του κόσμου σε 80 ημέρες (σκηνοθεσία Σπ. Ευαγγελάτου στο Αμφι-Θέατρο), τον Ηθοποιό στο Βυθό του Γκόρκι, το Φεγγάρι στον Ματωμένο γάμο με τους Παξινού – Μινωτή… Ξεκίνησε το 1955 στο θίασο της Μαρίκας Κοτοπούλη.

ΦΕΡΜΗΣ Γιάννης (Λάρισα 1920 – 26.1.1999).

ΦΡΑΓΚΟΠΟΥΛΟΣ Θεόφιλος Δ. (Αθήνα 1923 – 10.3.1998), συγγραφέας, μεταφραστής, κριτικός.

ΦΩΚΑ Μαρία.

ΦΩΤΙΑΔΗΣ Διομήδης. Ο ηθοποιός, σκηνοθέτης, μεταφραστής αλλά κυρίως δάσκαλος υποκριτικής Διομήδης Φωτιάδης πέθανε στις 18.2.2007. Γεννήθηκε στην Κερύνεια της Κύπρου, σπούδασε θεάτρο στο Λονδίνο, όπου και ξεκίνησε την καριέρα του σκηνοθετώντας στα περιφερειακά του θεάτρα έργα Σέξπιρ, Ουίλιαμς, Ιψεν κ.λπ. Παράλληλα δίδασκε σε κρατικές δραματικές σχολές. Στην Ελλάδα, όπου κατοικούσε τα τελευταία 17 χρόνια, ίδρυσε το 1992 την «Ανωτέρα Σχολή Δραματικής Τέχνης Διομήδη Φωτιάδη», ενώ κατά καιρούς σκηνοθετούσε εντός και εκτός σχολής. Επίσης, μετέφραζε αγγλικά θεατρικά έργα στα ελληνικά. Οι μαθητές του θα τον θυμούνται για την αφοσίωσή του στα ιδανικά του θεάτρου και για το ήθος του.

ΧΑΤΖΗΑΡΓΥΡΗ Ελένη (1925 – Οκτ. 2004).

ΧΑΤΖΗΧΡΗΣΤΟΣ Κώστας (Θεσσαλονίκη 1921 – 3.10.2001).

ΧΟΡΝ Δημήτρης (Αθήνα 1921 – 16.1.1998). Ένας από τους πιο συναρπαστικούς και γοητευτικούς ανθρώπους που είχε ποτέ το θέατρό μας και ο κινηματογράφος μας. Σπούδασε στη δραματική σχολή του Βασιλικού Θεάτρου. Πρωτοεμφανίστηκε το 1940, στην τότε νεοσύστατη Λυρική Σκηνή, στην οπερέτα του Στράους Η Νυχτερίδα. Συνεργάστηκε με τους Κοτοπούλη, Αρώνη, Κατερίνα, Μανωλίδου, Λαμπέτη, Παππά, Μουσούρη, με το Εθνικό Θέατρο. Έργα που έπαιξε: Παράξενο ιντερμέτζο, Ριχάρδος Β΄, Δωδέκατη νύχτα, Η στρίγγλα που έγινε αρνάκι, Ο Κουρέας της Σεβίλλης, Βολπόνε, Παιχνίδι του έρωτα και της τύχης, Βαθιά γαλάζια θάλασσα, Τελευταίο βαλς, Αριστοκρατικός δρόμος, Βροχοποιός, Νυφικό κρεβάτι, Παιχνίδι της μοναξιάς, Ταξιδιώτης χωρίς αποσκευές, Θωμάς ο δίψυχος, Το ημερολόγιο ενός τρελού, Οδός ονείρων, Λορεντζάτσιο, Ταξίδι μακριάς μέρας μέσα στη νύχτα, Το αυγό, Ιβάνοφ, Ο αρχιμάστορας Σόλνες κ.ά. Ταινίες: Φωνή της καρδιάς, Η βίλα με τα νούφαρα, Ο Μεθύστακας, Κυριακάτικο ξύπνημα, Κάλπικη λίρα, Το κορίτσι με τα μαύρα, Μια ζωή την έχουμε. Η τελευταία του εμφάνιση, με αφορμή ένα παραμύθι, Ο Πέτρος και ο Λύκος, ήταν για τον Δημήτρη Χορν μια επιστροφή. Διαβάζοντας το παραμύθι του Προκόφιεφ στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, τον χειμώνα του ’93, ξανάζησε τις στιγμές του ηθοποιού και της ιδιαίτερης επαφής του με το κοινό.

ΧΡΥΣΟΜΑΛΛΗΣ Μίμης (1938 – Νοε. 2004).