Showing posts with label Λύγαρη Τατιάνα. Show all posts
Showing posts with label Λύγαρη Τατιάνα. Show all posts

Monday, May 2, 2011

Οι νέοι ανεβαίνουν στο Τρένο

Ηθοποιοί, σκηνοθέτες, χορογράφοι, χορευτές, μουσικοί, εικαστικοί και περφόρμερ σε μια παράσταση τεσσάρων ωρών που μεταβάλλεται διαρκώς στο νέο βαγόνι της Τατιάνας Λύγαρη... Βήμα σε νέους καλλιτέχνες δίνει η Τατιάνα Λύγαρη. H καλλιτέχνιδα εγκαινιάζει ένα νέο βαγόνι στην «Αμαξοστοιχία-Θέατρο Το Τρένο στο Ρουφ» και το προσφέρει στις καινούργιες καλλιτεχνικές δυνάμεις. Αλλωστε, πάντοτε ήταν «ανοιχτή» σε «φρέσκες» προτάσεις και εγχειρήματα. 
Η Τατιάνα Λύγαρη εγκαινιάζει ένα νέο βαγόνι στην «Αμαξοστοιχία-Θέατρο Το Τρένο στο Ρουφ»
Η Τατιάνα Λύγαρη εγκαινιάζει ένα νέο βαγόνι στην «Αμαξοστοιχία-Θέατρο Το Τρένο στο Ρουφ» 

Monday, March 7, 2011

Η ψυχή μιας παγκόσμιας πρωτοτυπίας

Η Τατιάνα Λύγαρη ξεκίνησε πριν από 14 χρόνια τη δημιουργία ενός μοναδικού σε παγκόσμια κλίμακα εγχειρήματος, τη δημιουργία μιας θεατρικής σκηνής μέσα σε βαγόνι τρένου.
Η δημιουργός. Το «Τρένο στο Ρουφ» έγινε κιόλας 14 ετών. Η Τατιάνα Λύγαρη με στωικό χαμόγελο ξεχνά τις δυσκολίες και απολαμβάνει τις διαδρομές πολιτισμού που με πείσμα κατάφερε να εδραιώσει.
Η δημιουργός. Το «Τρένο στο Ρουφ» έγινε κιόλας 14 ετών. Η Τατιάνα Λύγαρη με στωικό χαμόγελο ξεχνά τις δυσκολίες και απολαμβάνει τις διαδρομές πολιτισμού που με πείσμα κατάφερε να εδραιώσει.

Πώς ήρθε η ιδέα; Είχα ένα έργο στα χέρια μου και δεν είχα σκηνή. Αποφάσισα λοιπόν να βρω ένα βαγόνι. Για το πρώτο βαγόνι περπατούσα τρεις ημέρες στα χόρτα, σε ένα τεράστιο νεκροταφείο τρένων που υπήρχε τότε, μέχρι να εντοπίσω εκείνο το βαγόνι με τις κατάλληλες διαστάσεις που θα μπορούσε να δεχθεί μετατροπή». Ενα φθινόπωρο, πριν από αρκετά χρόνια, η Τατιάνα Λύγαρη ανακοίνωσε σε φίλους και γνωστούς της, περιχαρής, ότι «απέκτησε» ένα τρένο και αποφάσισε να ξεκινήσει καριέρα σταθμάρχη παραστάσεων...
Και μάλιστα όχι μια οποιαδήποτε αμαξοστοιχία, αλλά την αυθεντική μηχανή του περίφημου Οριάν Εξπρές, που ταξίδευε στα τέλη του 19ου αιώνα από το Παρίσι στην Κωνσταντινούπολη διασχίζοντας την Ευρώπη. Το τρένο, έλεγε, θα ήταν ακίνητο, αλλά οι παραστάσεις θα ταξίδευαν, καθώς το ρεπερτόριο ξεκίνησε με έργα που εκτυλίσσονταν μέσα σε βαγόνια. Τέλος, προς έκπληξη όλων, η αμαξοστοιχία-σκηνή θα ήταν μονίμως εγκατεστημένη επάνω σε ράγες, σε πραγματικές σιδηροτροχιές και μάλιστα στην εκτός θεατρικής πιάτσας γειτονιά του Ρουφ.
Απομεινάρια. Χνάρια εποχής των σιδηροδρόμων παραμένουν στους τοίχους των βαγονιών.
Απομεινάρια. Χνάρια εποχής των σιδηροδρόμων παραμένουν στους τοίχους των βαγονιών.
Εκτοτε πέρασαν 14 χρόνια, το «Τρένο στο Ρουφ» πολιτογραφήθηκε στην πρώτη εθνική της θεατρικής ζωής, τα βαγόνια αυξήθηκαν και εκτός από τις θεατρικές παραστάσεις το «μενού» περιλαμβάνει ένα πρώτης τάξης εστιατόριο, μουσική σκηνή, παιδικές παραστάσεις, λέσχη ανάγνωσης και ποικίλα καλλιτεχνικά γεγονότα, μαζί με εκδηλώσεις με άξονα τη διακίνηση ιδεών. Προφανώς πίσω από όλα αυτά κρύβονται ένα ατέλειωτο τρέξιμο, ξενύχτια, μαθήματα σιδηροδρομικής λογοτεχνίας, πρόβες ερμηνείας, ασκήσεις σκηνοθεσίας και ένα κουβάρι επιχειρηματικών λεπτομερειών που η ίδια καλείται να ξετυλίγει.
Τι πράττει ως παραγωγός όταν νταλίκες τρέχουν «με εκατό» στην αποβάθρα δίπλα από τα βαγόνια, πώς διαπραγματεύεται χαράματα με τους οδηγούς και πώς ξεπερνά τις γραφειοκρατικές αγκυλώσεις. Η «Κυρία του Ρουφ» έπρεπε να παλέψει με πολλά, «μια γυναίκα μόνη σε έναν έρημο σταθμό, με διάφορους σιδηροδρομικούς, εκ των οποίων μερικοί ευγενέστατα βοηθούσαν να λύνονται τα προβλήματα και οι υπόλοιποι κοιτούσαν με μισό μάτι... Ετσι ξεκίνησε η περιπέτεια. Τα αυθεντικά βαγόνια του Οριάν Εξπρές ήταν πεταμένα σε κάτι μηχανοστάσια, ενώ τα υπόλοιπα βαγόνια μαζεύτηκαν σταδιακά από όλα τα σημεία της Ελλάδας», αφηγείται η κ. Λύγαρη.
Οι αποβάθρες, βέβαια, προσφέρονται για θεατρική ατμόσφαιρα. Οταν από τη μηχανή ξεφεύγει καπνός που σκεπάζει την αποβάθρα, ένας ακορντεονίστας υποδέχεται τους θεατές λίγο μετά τις μπάρες της διάβασης ή όταν ο διπλανός καθήμενος θεατής αποδεικνύεται πρωταγωνιστής της παράστασης.
Ολα άρχισαν το 1997 με το έργο «Λαχτάρα για κεράσια» και στη συνέχεια με το κλασικό έργο «Η κυρία εξαφανίζεται», που διαδραματίζεται βεβαίως σε ένα τρένο. Λίγο αργότερα ξεκινά και το «Μουσικό βαγόνι» με το ερώτημα: «Κυρία Μουσική, χορεύετε;» και αργότερα το «Υπ' ατμόν», ενώ δεν αργούν να καθιερωθούν και τα κυριακάτικα μουσικά μεσημέρια στο Οριάν Εξπρές.
Εν τω μεταξύ, στο «σανίδι» ανεβαίνουν τα «Σπάσε τη σιωπή», «Η πεντανόστιμη» και πολλοί διάσημοι και νεότεροι ηθοποιοί δίνουν το «παρών» και μετέχουν στα έργα της καλλιτεχνικής εταιρείας «Αξάνα» -ήτοι Τατιάνα Λύγαρη- που αναζητά συνεργάτες, κάνει οντισιόν σε μουσικούς, ελέγχει τις γεύσεις του εστιατορίου, προσπαθεί να αναδείξει σπεσιαλιτέ και δημιουργούς των γεύσεων.
Πολλοί επίσης ανεβαίνουν και στο Wagon Βar, το φουαγέ του θεάτρου, που λειτουργεί και ως χώρος συνάντησης για ποτό. Ενα παλιό ξύλινο βαγόνι, το οποίο στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο μετέφερε «ίππους 8, άνδρες 20». Υπάρχουν, άλλωστε, ακόμα στους τοίχους οι χαλκάδες για να δένουν τα ζωντανά στο ταξίδι για το μέτωπο. Τριγύρω απλίκες, παιδικά τρενάκια-αντίκες, γκραβούρες και πίνακες με θεατρικές παραστάσεις.
Κάθε βαγόνι (οι διαστάσεις τους είναι 2,75 μ. Χ 17 μ. ή 2,75 μ. Χ 22 μ. έχει τη δική του ιστορία και η μετατροπή του για να προσδεθεί στην ατμάμαξα του Ρουφ απαιτούσε θεατρική προσέγγιση. Ολα έπρεπε να γίνουν με προσοχή, τα καθίσματα να επιτρέπουν την κίνηση των ηθοποιών και στα παράθυρα η τον τοίχο να ενσωματώνονται στοιχεία της σκηνογραφίας. Ειδική «εκπαίδευση» απαιτήθηκε και για πολλούς ηθοποιούς, καθώς άλλοτε πρέπει να κινούνται σε περιορισμένους χώρους και άλλοτε να ενσωματώνονται με τους θεατές. Στο μουσικό βαγόνι, ο στενός χώρος έπρεπε να υποδέχεται με άνεση τους μουσικούς και ο διάδρομος να επιτρέπει την κυκλοφορία των ερμηνευτών. Ολα αυτά χωρίς να διαταράσσεται η άνεση των θεατών. Οσο για τη διακόσμηση, ειδικοι τεχνίτες ανέλαβαν τη μετασκευή των βαγονιών με υλικά, αντικείμενα, τραπέζια, καθίσματα, υφάσματα και φωτισμό που να δένουν με το κλίμα της εποχής. Στις ηχητικές παρεμβάσεις προβλέφθηκαν όλες οι εκφάνσεις ήχου που συναντάμε σε έναν σταθμό αλλά και ένα σύστημα δόνησης (ως σκηνοθετική παρέμβαση) ίδιο με την αίσθηση, που έχει ενας επιβάτης τρένου.
«Εχει σημασία να γνωρίζουμε ότι πουθενά δεν υπάρχει κάτι ανάλογο. Μια αμαξοστοιχία ως πολιτιστικός χώρος. Υπάρχει μόνο στην Αθήνα. Είναι ένα δείγμα σύγχρονου πολιτισμού με βάση την αλλαγή χρήσης των παλιών βαγονιών και νομίζω ότι έχει δώσει ζωή στη γειτονιά», λέει η κ. Λύγαρη, η οποία κάθε χρόνο διαβεβαιώνει ότι εξαντλήθηκε, ότι θα κάνει τα μισά από πέρσι και στο τέλος της σεζόν κάνει απογραφή στα διπλάσια. Αλλά η προσφορά του «Τρένου στο Ρουφ» δεν σταματά στον πολιτισμό. Κάνει και κοινωνικές παρεμβάσεις. Τα Χριστούγεννα συγκεντρώθηκαν 18 κούτες με βιβλία, που εστάλησαν στη βιβλιοθήκη το Ορμένιου, εκεί όπου βρίσκεται ο τελευταίος σταθμός του ΟΣΕ, για τους νέους της περιοχής.
  • Παραστάσεις
  • Θέατρο και μουσική
Το πρόγραμμα της σεζόν περιλαμβάνει:
  • Στο θεατρικό βαγόνι, το έργο της Χρύσας Σπηλιώτη «Ποιος ανακάλυψε την Αμερική;». Στο ίδιο βαγόνι, το παιδικό «Μυστήριο στο Τούνδρα Εξπρές», με τον ντετέκτιβ σκίουρο Κορνήλιο Κρικ, από το βιβλίο του Πέτρου Χατζόπουλου.
  • Στο μουσικό βαγόνι είναι σε εξέλιξη δύο παραστάσεις: Το «Βερμούτ songs», με αγαπημένα τραγούδια της δεκαετίας του '60, και κάθε Πέμπτη «Ο γύρος του κόσμου σε 30 τραγούδια».
  • Στο Wagon Βar παίζεται «Το Γαϊδουροκαλόκαιρο», όπου οι πρωταγωνίστριες Ανατολή Αθανασιάδου και Μαρίνα Πολυμέρη σερβίρουν και τα ποτά.
  • Τέλος, το New Wagon ανοίγει τον Μάιο με ένα πρωτοποριακό project, «Τα 12 Κουπέ». Δώδεκα νέοι καλλιτέχνες (σκηνοθέτες, μουσικοί, video artists, εικαστικοί κ.λπ.) καλούνται να οργανώσουν ο καθένας σε ένα από τα 12 κουπέ του βαγονιού τη δική τους «ιδιωτική» παράσταση σε μικρές ομάδες θεατών.
Σιδηροδρομικός Σταθμός Ρουφ, Λεωφ. Κωνσταντινουπόλεως.
totrenostorouf.gr, τηλ: 210-5298922, 6937-604988
ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ, ΦΩTOΓΡAΦIEΣ: ΝΙΚΟΣ ΒΑΡΔΑΚΑΣΤΑΝΗΣ, ΕΘΝΟΣ [Reportage], 6/3/2011

Tuesday, November 11, 2008

Ένα βαγόνι, δύο εκδοχές, το ίδιο έργο

Του Γιώργου Δ. Κ. Σαρηγιάννη, TA NEA: Δευτέρα 10 Νοεμβρίου 2008

Στον «Έβδομο σταθμό» του Ευγένιου Τριβιζά θα  σταθμεύσουν και μικροί και μεγάλοι θεατές.  Στην εκδοχή για ανηλίκους πρωταγωνιστεί ο  πειρατής Μπελαφούκ. Στην εκδοχή του ίδιου  έργου για ενήλικες (κάτω) έχουμε την  αποπλάνηση μιας κούκλας
Ένα έργο σε δύο εκδοχές: μία για ενήλικες, μία για παιδιά. Το γράφει ο Ευγένιος Τριβιζάς, το ανεβάζει η Τατιάνα Λύγαρη. Και θα παίζεται μέσα στο «Τρένο στο Ρουφ»
Δύο εκδοχές εις σάρκα μίαν. Ένα έργο με δύο όψεις: μία κατάλληλη διά ανηλίκους, μία κατάλληλη διά ενηλίκους. Δύο παραστάσεις, ίδιοι οι ηθοποιοί κι ένα τρένο. Η πολύ τολμηρή ιδέα, καρπός μόνον του σμιξίματος της ασίγαστης ενέργειας της Κυράς του «Τρένου στο Ρουφ»- δώδεκα χρόνια διαρκούς δραστηριότητας συμπληρώνει στο ιδιότυπο θέατρο-συρμό που ίδρυσε στον σταθμό του Ρουφ - Τατιάνας Λύγαρη και της εκρηκτικής φαντασίας του Ευγένιου Τριβιζά θα μπορούσε να είναι.

Γ ια να γίνω σαφέστερος: ο Ευγένιος Τριβιζάς στρώθηκε και έγραψε ένα έργο με τον τίτλο «Ο έβδομος σταθμός», ειδική παραγγελία για τα βαγόνια του «Τρένου στο Ρουφ». Το ξεχωριστό όμως είναι πως έγραψε δύο εκδοχές του: η μία, η οποία ήδη έχει αρχίσει να παίζεται με τον υπότιτλο «Το μυστικό του πειρατή Μπελαφούσκ», απευθύνεται σε παιδιά- «μικρούς θεατές» επιμένει να τα χαρακτηρίζει η Τατιάνα Λύγαρη- και θα παρουσιάζεται με το φως της μέρας, η δεύτερη, με τον υπότιτλο «Αποπλάνηση μιας κούκλας», μόνο σε ενήλικες και θα παίζεται τα βράδια. Τα γεγονός αποκτά μεγαλύτεροενδιαφέρον αν υπολογίσει κανείς πως για πρώτη φορά ο αγαπημένος των παιδιώνσυγγραφέας απευθύνεται σε ενήλικο κοινό θεάτρου, ενώ παράλληλα, επίσης για πρώτη φορά, ο μαγικός και παιχνιδιάρικος χώρος του «Τρένου στο Ρουφ» ανοίγει τις πόρτες του και υποδέχεται παιδιά ως επιβάτες του.
ΙΝFΟ
Στο «Τρένο στο Ρουφ» (σιδηροδρομικός σταθμός Ρουφ, Κωνσταντινουπόλεως, στάση Ρουφ του Προαστιακού, τηλ.: 210-5298.922, 6937604988) από 21/11. Προπώληση εισιτηρίων και στο «Τρενοθέατρο» (Μακρυγιάννη 5-7, στάση Ακρόπολη του Μετρό, τηλ.: 210-9243.609).
● «Ο έβδομος σταθμός- Το μυστικό του πειρατή Μπελαφούσκ» (για παιδιά): εισιτήρια 16 ευρώ.
● «Ο έβδομος σταθμόςΑποπλάνηση μιας κούκλας» (για ενήλικες): εισιτήρια 24, (φοιτητικό) 16 ευρώ.
«Το τρένο για το παιδί είναι ένας χώρος διαφορετικός από μία συνηθισμένη θεατρική αίθουσα- μπορεί εδώ να ζήσει κάποιες ξεχωριστές στιγμές. Αισθανόμουν, λοιπόν, από πολύ καιρό πως πρέπει κάτι να κάνω για το παιδί. Είναι πολλά, επίσης, χρόνια πριν που είχαμε κάνει την πρώτη συζήτηση με τον Ευγένιοδεν προχώρησε γιατί φοβήθηκα τότε. Πέρσι μου το ξαναθύμισε. Ε, αν έχεις έναν Τριβιζά, το αποφασίζεις. Κι όταν, επιπλέον, προτείνει ένα θέμα τόσο δυνατόειδικά στις μέρες μας-, όπως η ελευθερία στην τέχνη, οι λόγοι για να γίνει αυτή η δουλειά έγιναν τρεις. Και είναι πολύ σοβαροί»: Η Τατιάνα Λύγαρη μου στερεώνει με επιχειρήματα την απόφασή της.

«Χρόνια τώρα προσπαθώ», λέει στα «ΝΕΑ» ο Ευγένιος Τριβιζάς, «να ανοίξω ρωγμές στα στεγανά που χωρίζουν το θέατρο για παιδιά από το θέατρο για ενήλικες γράφοντας έργα διηλικιακά, έργα δηλαδή που να τα απολαμβάνουν τόσο οι μικροί όσο και οι μεγάλοι θεατές. Κι αυτό επειδή πιστεύω ότι το παιδικό θέαμα υστερεί από πλευράς συντελεστών, κονδυλίων αλλά και κύρους σε σχέση με το θέατρο για ενήλικες». Η ελευθερία στην τέχνη είναι το θέμα του έργου «Ο έβδομος σταθμός» που εκτυλίσσεται κατά τη διάρκεια ενός συναρπαστικού σιδηροδρομικού ταξιδιού. Από επτά σταθμούς θα περάσουν οι θεατές-επιβάτες του τελευταίου τρένου που αναχωρεί από τηναπροσδιόριστη- χώρα πριν κλείσουν οριστικά και αμετάκλητα τα σύνορά της. Πίσω τους αφήνουν μια χώρα όπου έχουν καταργηθεί όλα τα «άχρηστα» επαγγέλματα τα οποία «χασομερούν» τους ενεργούς πολίτες και δεν τους επιτρέπουν να επιδίδονται σε «παραγωγικές» δραστηριότητες έτσι ώστε να στεφθεί με επιτυχία το πενταετές πρόγραμμα οικονομικής ανάπτυξης της χώρας. Στη βασική αυτή ιστορία προσαρμόζεται μία δεύτερη, διαφορετική για τους ενήλικες, διαφορετική για τα παιδιά.


Ιστορίες τριών μελλοθανάτων

O Ευγένιος Τριβιζάς εξηγεί τις διαφορές των δύο εκδοχών: «Η βασική δομή είναι η ίδια. Όπως στις "Χίλιες και μία νύχτες" η Σαχραζάντ αναβάλλει από νύχτα σε νύχτα την εκτέλεσή της αφηγούμενη στον βασιλιά μία θαυμαστή ιστορία, έτσι και στον "Έβδομο σταθμό" ένας ντράμερ, μία μπαλαρίνα και ένας κλόουν, καταδικασμένοι σε θάνατο, αναβάλλουν από σταθμό σε σταθμό την αποβίβαση και εκτέλεσή τους παρουσιάζοντας στους βαθμοφόρους που τους έχουν συλλάβει μέσα στο τελευταίο τρένο μία συναρπαστική ιστορία. Η ιστορία είναι διαφορετική στην κάθε εκδοχή. Στο έργο για παιδιά οι κρατούμενοι παρουσιάζουν την ιστορία ενός πειρατή που κρύβει στο αμπάρι της κουρσάρικης σκούνας του ένα ένοχο μυστικό ενώ στην εκδοχή για ενήλικες οι μελλοθάνατοι αναπαριστούν την ιστορία της Αμορφούλας, μιας κούκλας χωρίς πρόσωπο, στην οποία οι εκάστοτε εραστές επιβάλλουν τη μορφή που εκείνοι επιθυμούν».

«"Ο έβδομος σταθμός" με τις δύο εκδοχές του είναι μία ακόμα προσπάθεια με τον ίδιο στόχο» συμπληρώνει ο συγγραφέας. «Την κατάργηση των στεγανών μεταξύ των δύο κατηγοριών θεάτρου, στεγανών που οδηγούν σε έναν φαύλο κύκλο περικλείοντας το παιδικό έργο σε ένα ιδιότυπο πολιτιστικό "γκέτο"». Στο διπλό εγχείρημα συμμετέχουν οι ηθοποιοί:

Γρηγόρης Γαλάτης, Ανδρέας Μαριανός, Δημήτρης Μενούνος, Χάρης Μπόσινας, Τζωρτζίνα Παλαιοθόδωρου, Τζένη Σκαρλάτου, Μανώλης Σορμαΐνης, Σωτήρης Ταχτσόγλου, Γιώργος Τσιδίμης. Τα σκηνικά και τα κοστούμια είναι της Ντόρας Λελούδα, η μουσική του Σταύρου Γασπαράτου- είκοσι τέσσερα τραγούδια και χορευτικά!-, οι χορογραφίες της Ζωής Χατζηαντωνίου, οι φωτισμοί του Νίκου Βλασόπουλου.

Τεράστια φαντασία σε 4 τ.μ.

«Δεν έγινε καμία προσπάθεια να παίζουν οι ηθοποιοί διαφορετικά για τους μικρούς και διαφορετικά για τους μεγάλους» εξηγεί η Τατιάνα Λύγαρη. «Ούτως ή άλλως ο Ευγένιος γράφει αλληγορίες στην παραμυθένια του γλώσσα. Οπότε δεν χρειάζεται διαφορετικό παίξιμο. Ούτε στην παράσταση για τα παιδιά κάνουμε τίποτε το "παιδαριώδες". Γιατί δεν θέλουμε να υποβαθμίσουμε και να υποτιμήσουμε τη νοημοσύνη τους. Το θέμα ήταν πώς θα χωρέσουμε την τεράστια φαντασία του συγκεκριμένου συγγραφέα-παραμυθά στα τέσσερα τετραγωνικά της σκηνής με τους εννέα ηθοποιούς».