Ευγένιος Ιονέσκο: Έτσι, έμειναν άδειες οι καρέκλες του...

https://www.timesnews.gr

The following two tabs change content below.

Ο Ευγένιος Ιονέσκο [Eugène Ionesco] γεννήθηκε στη Σλάτινα [Slatina] της Ρουμανίας στις 26 Νοεμβρίου 1912. Πέθανε στις 28 Μαρτίου 1994. Από τη Ρουμανία ήρθε μικρό παιδί με τους γονείς του στη Γαλλία, ξαναγύρισε έφηβος (13 ετών) στην πατρίδα του. Το 1929 αρχίζει να σπουδάζει στο Πανεπιστήμιο του Βουκουρεστίου. Το 1930 γράφει τα πρώτα άρθρα του στο περιοδικό Zodiac. To 1936 νυμφεύεται τη φοιτήτρια της Φιλοσοφικής Rodica Burileano, με την οποία και θα αποκτήσει μία κόρη, την Marie-France που γεννήθηκε το 1944. Το 1937 αρχίζει να διδάσκει ως καθηγητής σε Λύκειο του Βουκουρεστίου. Παίρνει μια υποτροφία από τη ρουμανική κυβέρνηση και φεύγει για τη Γαλλία, με σκοπό να γράψει μια εργασία – που δεν την τελείωσε ποτέ – για την αμαρτία και το θάνατο στη σύγχρονη γαλλική ποίηση.

«Μοντέρνοι Καιροί»: Μία «άλλη» προσέγγιση στο «Μάθημα» του Ιονέσκο

• Στο «Μπετόν 7» κάθε Παρασκευή και Σάββατο

Τι θα συνέβαινε αν σε ένα από τα κλασσικά πλέον έργα του Θεάτρου του Παραλόγου στο «Μάθημα» του Ευγένιου Ιονέσκο επιχειρείτο μια καλλιτεχνική προσέγγιση, όπου εκτός από το βασικό ζήτημα που πραγματεύεται το έργο, την εκπαίδευση σε όλες τις μορφές της και τις συνεπακόλουθες συγκρούσεις, προσέθετε κανείς μια ισχυρή δόση θρίλερ, αρκετό μαύρο χιούμορ, και μια αδιόρατη οσμή ψυχανάλυσης; Ενδεχομένως μια από τις αθέατες αιτίες της καταστροφής της κοινωνίας, που εμπεριέχει τους ήρωες, θα ήταν η επαπειλούμενη πανανθρώπινη τρέλα;

«Το μάθημα» του Ιονέσκο «ταξιδεύει» στην Κρήτη, στη μνήμη του Βαγγέλη Γιακουμάκη

Στη μνήμη του άδικου χαμού του Βαγγέλη Γιακουμάκη και με αφορμή τη βαθιά ενδοσχολική βία , το έργο «Το μάθημα» του Ευγένιου Ιονέσκο, «ταξιδεύει» για περιορισμένες παραστάσεις στην Κρήτη. Οι ηθοποιοί Κατερίνα Χατζηκυριάκου και Χρήστος Σαπουντζής, σε συνεργασία με το «ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης» και το «Χαμόγελο του Παιδιού», παρουσιάζουν σε Ηράκλειο (30.5), Ρέθυμνο (31.5) και Χανιά (12-14.6), το κλασικό αριστούργημα του συγγραφέα.

Ενα βίαιο «μάθημα» του Ιονέσκο για την παραπαιδεία

Ζωή Λιάκα | ΤΑ ΝΕΑ: 2/4/2015|

Λίγο πριν πέσει η αυλαία αυτής της σεζόν ο Χρήστος Σαπουντζής μιλάει για την εμπειρία και τα διδάγματα της παράστασης «Το μάθημα»  του Ευγένιο Ιονέσκο. Ο αγεφύρωτος κόσμος των καθηγητών και των μαθητών δεν είναι το μοναδικό σημείο που διέγειρε το ενδιαφέρον του Χρήστου Σαπουντζή για να μεταφέρει το έργο του Ευγένιου Ιονέσκο στην σκηνή. Μέσα από την πληθώρα των συμβολισμών και των σύγχρονων μηνυμάτων ο ηθοποιός και σκηνοθέτης της παράστασης ανέσυρε από την νέα ανάγνωση που έκανε το στοιχείο της βίας, το οποίο, όπως λέει, είναι περισσότερο

ΕΥΓΕΝΙΟΣ ΙΟΝΕΣΚΟ [1909-1994]: «Ο τίτλος βρέθηκε! Θα είναι η Φαλακρή τραγουδίστρια...».

Το διηγήθηκε ο γάλλος ηθοποιός και σκηνοθέτης Nicolas Bataille [1926-2008]: Ένα βράδυ, η Monica Lovinesco, που ήταν τότε η βοηθός μου στη σκηνοθεσία, μου έφερε ένα χειρόγραφο: «Έχω έναν φίλο που έχει γράψει ένα μικρό έργο. Όλοι λένε ότι είναι ακατάλληλο για να ανέβει στη σκηνή. Θα μ’ ενδιέφερε να μάθω την άποψή σας.» - «Πώς λέγεται ο φίλος σας;» - «Ionesco…». Ενώ διάβαζα το χειρόγραφο του στ’ αγγλικά χωρίς κόπο [L'anglais sans peine], ο πρώτος τίτλος της Φαλακρής τραγουδίστριας [La Cantatrice chauve], ήταν για μένα, νέο ηθοποιό, μια αποκάλυψη: αυτό το κείμενο δεν έμοιαζε σε τίποτα με ό,τι είχα δει ή είχα διαβάσει μέχρι τότε. Αντιπροσώπευσε εκεί αγγλικούς χαρακτήρες που χρησιμοποιούσαν μεταξύ τους μια εκπληκτική γλώσσα, που εμφανίζεται χωρίς συνέχεια, αλλά έχοντας στο σύνολό της μια λογική. 

Μερικές ημέρες αργότερα, συνάντησα τον Ionesco που μου εξήγησε: «Θα ήθελα να μάθω τ’ αγγλικά, έχω ανοίξει μια μέθοδο Assimil και ανακάλυψα έναν ολόκληρο κόσμο που εκφραζόταν με έναν εκπληκτικό τρόπο. Έχω λοιπόν βάλει τους χαρακτήρες μου να μιλούν αγγλικά, σαν Γάλλοι που μαθαίνουν αγγλικά». Και όσον αφορά στον υπότιτλο του L'anglais sans peine, «το αντι-έργο», καθόρισε ότι ήταν μια κριτική του αστικού θεάτρου της αρχής του αιώνα. «Λοιπόν, είναι αλήθεια; Θέλετε να παίξετε το έργο μου; Όμως όλοι μου λένε ότι δεν παίζεται!» 

Για μας, ήταν και ανταποκρινόταν απόλυτα σ αυτό που αναζητούσαμε για την μικρή μας θεατρική ομάδα. Αποφασίσαμε, λοιπόν, να το ανεβάσουμε χωρίς καθυστέρηση. Το μόνο πρόβλημα (εκτός από το να βρούμε ένα θέατρο για να το παίξουμε) ήταν να αλλάξουμε τον τίτλο: Τ’ αγγλικά χωρίς κόπο μας έκανε να θυμόμαστε το έργο του Tristan Bernard Τ’ αγγλικά έτσι όπως τα μιλάμε. Όμως, μια ημέρα, κατά τη διάρκεια μίας πρόβας, ο «αξιωματικός των πυροσβεστών» απαγγέλλοντας την ιστορία του «συναχιού», είχε κενό μνήμης, πήδησε τρεις γραμμές και αντί να πει για μια πολύ ξανθιά τραγουδίστρια, ανέφερε μια φαλακρή τραγουδίστρια… 

Ο Ionesco αναφώνησε: «Ο τίτλος βρέθηκε! Θα είναι η Φαλακρή τραγουδίστρια! Για να δικαιολογηθεί ο τίτλος, θα προσθέσω και μερικές αναφορές στο κείμενο». Και η Φαλακρή τραγουδίστρια παρουσιάστηκε στις 16 Μαΐου 1950 στο Théâtre des Noctambules χάρη στους Jean-Claude και Pierre Leuris, τους διευθυντές, οι οποίοι ενέκριναν αμέσως το έργο. Έχει γίνει μια ξεχωριστή περίπτωση μέσα στην ιστορία του γαλλικού θεάτρου, επειδή μετά το Noctambules, το ξαναπαίξαμε το 1957 στο Théâtre de la Huchette, όπου παίζεται χωρίς διακοπή μέχρι σήμερα!
 

Σημείωση: L'anglais tel qu'on le parle είναι μια μονόπρακτη κωμωδία του Tristan Bernard Ένας Γάλλος απήγαγε μια νεαρή Αγγλίδα. Οι δυο νέοι έρχονται να μείνουν στο Παρίσι, σ’ ένα ξενοδοχείο, όπου φτάνει και ο πατέρας της νεαρής για να τους αναζητήσει. Τέτοιο είναι το μοτίβο του έργου στο οποίο ο συγγραφέας παρουσίασε μια συγκεκριμένη αγγλική ερμηνεία που αγνοεί εντελώς τη γλώσσα, γεγονός που προσφέρει ξεκαρδιστικές σκηνές.