Πρόκληση σε δείπνο

Της ΕΦΗΣ ΜΑΡΙΝΟΥ

Ο Ακης Δήμου μάς ξάφνιασε. Συγγραφέας έργων μάλλον ποιητικών, γράφει τώρα μια λαϊκή κωμωδία: «Απόψε τρώμε στης Ιοκάστης». Ηρωίδα του, η Ιοκάστη Παπαδάμου. Δεν είναι μόνο μια εκκεντρική που ζει στον κόσμο της. Οι άνθρωποι και τα γεγονότα που συμβαίνουν τριγύρω την αναστατώνουν επικίνδυνα, της προκαλούν μια κλιμακούμενη σύγχυση: Η κόρη (Νάντια Κοντογεώργη), φανατική μαγείρισσα με αφυπνισμένο μητρικό ένστικτο, ο γιος (Μάνος Καρατζογιάννης) γκέι που μόλις χώρισε, ένας υπερδραστήριος εραστής (Αλέξανδρος Καλπακίδης), ο αλλοδαπός μπάτλερ (Πυγμαλίων Δαδακαρίδης) που γνωρίζει τα μυστικά όλων, ο μακαρίτης σύζυγος (Παύλος Ορκόπουλος) που ζωντανεύει για μία νύχτα και μία αλλοδαπή μανικιουρίστα (Γιουλίκα Σκαφιδά) που όλοι θεωρούν νεκρή είναι οι ήρωες που συναντώνται στη διάρκεια ενός δείπνου. Η Σοφία Φιλιππίδου ερμηνεύει μοναδικά την ανεκδιήγητη ηρωίδα της χορταστικής αυτής κωμωδίας που παίζεται στο θέατρο «Δημήτρης Χορν» σε σκηνοθεσία Σταμάτη Φασουλή.

«Ξεκίνησα να γράφω την "Ιοκάστη" στα τυφλά», λέει ο συγγραφέας. «Κι έτσι συνέχισα για κάμποσο διάστημα, μέχρι που τα πρόσωπα της οικογένειας Παπαδάμου στάθηκαν στα πόδια τους και πλέον έκαναν εκείνα όλη τη δουλειά... Η Ιοκάστη ήταν έτοιμη να μιλήσει».

Και τι δεν είχε να πει το στόμα της τότε... Οι εξελίξεις ξεπερνούν τις αντοχές της. Δεν φτάνει που ο νεκρός σύζυγος είναι δίπλα της και μάλιστα ομιλητικότατος, πρέπει να αφομοιώσει πληροφορίες-σοκ για την οικογένεια, να προσδιορίσει σωστά τις εθνικότητες των αλλοδαπών που κινούνται γύρω της, να ξαναμάθει τα σύνορα της Ευρώπης και της Ελλάδας. Και πάνω απ' όλα αυτά, πρέπει να εξιχνιάσει ένα έγκλημα που της έχει γίνει έμμονη ιδέα.

«Αν πριν από πέντε χρόνια μου έλεγαν ότι θα γελούσε ο κόσμος με έργο μου δεν θα το πίστευα», συνεχίζει ο Α. Δήμου. «Ηθελα να δω τη γραφή μου λίγο πιο λοξά και γιατί όχι να διασκεδάσω ο ίδιος. Απ' την άλλη βιώνοντας τις εξελίξεις σ' αυτόν τον περίεργο πλανήτη, την καθημερινότητα και τη σύγχρονη ελληνική οικογένεια, μ' έτρωγε η επιθυμία ν' αποτυπώσω πλευρές της. Πήγα λοιπόν να συναντήσω τους θεατές με χαμόγελο χωρίς να ντρέπομαι που γελώ ασύστολα ή για την ποπ εκδοχή μου... Η καλή αίσθηση που είχα για το έργο επιβεβαιώθηκε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο όχι μόνον πέρσι που πρωτανέβηκε στη Θεσσαλονίκη, αλλά και φέτος στο αθηναϊκό ανέβασμα. Πιστεύω ότι στον πυρήνα του κωμικού κατοικεί η απελπισία ως στοιχείο δυσαρμονίας, κινδύνου απέναντι στον κόσμο. Χάρηκα που ο Σταμάτης και η Σοφία, καλλιτέχνες με ισχυρό κύρος, διέγνωσαν αυτή τη διάσταση».

Ο συγγραφέας έκανε μια-δυο προσθήκες που εμπνεύστηκε παρακολουθώντας τις πρόβες του Σ. Φασουλή κι έτσι μεγάλωσε κάπως η διάρκεια του έργου. «Δεν κρίνω τις δύο παραστάσεις. Η κάθε μια φέρει το στίγμα των ανθρώπων που δούλεψαν. Ο Σ. Φασουλής είδε το έργο με την ανάλαφρη σκέψη που απαιτεί το παιχνίδι. Σε οδηγεί κάτω απ' τη σκηνή σε κείνο που πρόκειται να συμβεί πάνω στη σκηνή. Η δική του παράσταση παρουσιάζει την ολοκληρωμένη εκδοχή του έργου έτσι όπως προέκυψε μέσα από ένα επιπλέον δικό μου βλέμμα το καλοκαίρι. Οσο για τη Σ. Φιλιππίδου, θεωρώ ότι μετά τη Βασιλειάδου είναι η πρώτη ηθοποιός που μ' έκανε να σκεφτώ ότι το αστείο είναι προνόμιο των απελπισμένων, ότι φυτρώνει αυθαίρετα εκεί που δεν το σπέρνουν, σε στιγμές μοναχικές, σαν ένα νεύμα συμφιλίωσης με τη ζωή».

Ο Α. Δήμου είναι πολυγραφότατος. Η «Ιοκάστη» είναι το 18ο έργο του και συνεχίζει ακάθεκτος. Εχει ήδη γράψει το «Μάθε με να φεύγω» ειδικά γα την Αγλαΐα Παππά και το επόμενο βήμα είναι ένα μπουλβάρ. «Εχω εμμονή με το γράψιμο, τέχνη με ιαματικές και συγχρόνως ψυχαναγκαστικές ιδιότητες» λέει ο ίδιος. «Λειτουργεί σαν μια ισχυρή όψη του ψυχισμού μου. Για να καταλάβω τα πράγματα πρέπει να τα αποτυπώσω στο χαρτί. Το πρώτο μου κιόλας έργο μοιάζει να παρακολουθεί τη ζωή μου με όλες τις ανισότητές της: παύσεις, κορυφώσεις, φλυαρίες, ψιθύρους. Ναι θέλω πολύ μετά την κωμωδία να γράψω ένα μπουλβάρ. Αυτό τον καιρό διαβάζω μανιωδώς Νόελ Κάουαρντ. Εχω την ιστορία στο μυαλό μου: το αισθηματικό ταξίδι ενός ζευγαριού από το 1981 μέχρι σήμερα. Εχω κρατήσει ένα βουνό σημειώσεις, αλλά δεν έχω ξεκινήσει το γράψιμο. Αφήνω τους ήρωες να μου ανοίξουν πρώτα την καρδιά τους...».

ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ / 7 - 26/10/2008

Χορτάσαμε γέλιο

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κωμωδία σοβαρή μέχρι… καχυποψίας!

Μιάμιση ώρα θεραπεία γέλιου μάς πρόσφεραν την Παρασκευή το βράδυ η Σοφία Φιλιππίδου και ο θίασος της ξεκαρδιστικής κωμωδίας του Ακη Δήμου «Απόψε τρώμε στης Ιοκάστης» σε σκηνοθεσία Σταμάτη Φασουλή. Σ’ ένα δείπνο-πρεμιέρα, όπου τελικά δεν έφαγε κανείς, όλοι φύγαμε χορτάτοι από τα γέλια. Το κυρίως πιάτο ήταν η Ιοκάστη Παπαδάμου. Χαριτωμένα εκκεντρική, απελπισμένη και αφηρημένη. Ζει στο δικό της κόσμο. Ακούει Abba, δηλώνει totally British και μετατρέπει κάθε σοβαρό πρόβλημα σε κουτσομπολιό. Totally delicious!

Το έργο: Τελειώνει και ζητάς κι άλλο. Για πότε βλέπεις τη Σοφία Φιλιππίδου στην έναρξη να χορεύει «Mamma mia» και για πότε το «Put the blame on me» στο φινάλε, ούτε που το καταλαβαίνεις. Αν και χωρίς το απαραίτητο διάλειμμα για κους κους και ποτό, η παράσταση κυλάει σαν νερό! Το γέλιο έρχεται μαζί με το χαρακτήρα και τη δράση σχεδόν κάθε δύο λεπτά.

Η Σοφία Φιλιππίδου: Απολαυστικά ξεκαρδιστική! Μέσα από τις ατάκες του ρόλου της, την ιδιαίτερη κίνηση, την εκφραστικότητα και τη ζωντάνια της στη σκηνή, ανάβλυζε όλο το κωμικό ταμπεραμέντο που τη διακρίνει ως ηθοποιό, αλλά κυρίως ως άνθρωπο. Η καρτουνίστικη φυσιογνωμία της Ιοκάστης Παπαδάμου τής πάει γάντι!

Η ατάκα: Δύσκολα απομονώνεις μία συγκεκριμένη. Ολο το έργο είναι μια ατάκα. Εκείνο όμως που σίγουρα δεν γνωρίζαμε ήταν ότι όταν ο γιος σου ανακοινώνει: «Μητέρα, μου αρέσουν οι άντρες», η σωστή απάντηση είναι: «Κι εκείνοι, παιδί μου, ανταποκρίνονται;».

Το κοινό: Ηταν ο όγδοος ήρωας του έργου. Γελούσε, χειροκροτούσε και μερικές φορές απαντούσε στις χαριτωμένα αφελείς ερωτήσεις της μπερδεμένης Ιοκάστης.

Οι επίσημοι: Η Μαρία Δαμανάκη, ο Γιώργος Λιάνης, η Κοραλία Καράντη, ο Αντώνης Λουδάρος, ο χορογράφος Δημήτρης Παπάζογλου κ.ά.

info

«Απόψε τρώμε στης
Ιοκάστης» του Ακη Δήμου.
Σκηνοθεσία: Σταμάτης Φασουλής.
Θέατρο «Δημήτρης Χορν» Τετάρτη – Κυριακή. (Αμερικής 10, τηλ.: 210-3612500).
Παίζουν: Σοφία Φιλιππίδου, Παύλος Ορκόπουλος, Πυγμαλίων Δαδακαρίδης, Γιουλίκα Σκαφιδά, Αλέξανδρος Καλπακίδης, Μάνος Καρατζογιάννης, Νάντια Κοντογεώργη.

ΦΑΡΑΖΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ, Ελεύθερος Τύπος, Δευτέρα, 13/10/2008

Κωμωδία σοβαρή μέχρι… καχυποψίας!

Ενα διαφορετικό δείπνο, κωμικό με αρκετές αιχμηρές νότες, θα σερβίρεται από σήμερα στο σαλόνι-υπερπαραγωγή της Ιοκάστης Παπαδάμου στο θέατρο Δημήτρης Χορν. Πρόκειται για το νέο έργο του Ακη Δήμου «Απόψε τρώμε στης Ιοκάστης», που πέρυσι ενθουσίασε το κοινό της Θεσσαλονίκης όπου και πρωτοπαρουσιάστηκε σε σκηνοθεσία Σταμάτη Φασουλή και τη Σοφία Φιλιππίδου στον κεντρικό ρόλο της Ιοκάστης Παπαδάμου.

«Μπορεί να πρόκειται για κωμωδία, αλλά οι ηθοποιοί παίζουν πολύ σοβαρά. Μέχρι… καχυποψίας», μας προειδοποιεί ο Σταμάτης Φασουλής. «Γιατί ένα ολοκληρωμένο έργο δεν έχει μόνο τα φανερά αστεία αλλά και τα κρυφά, όπου και συνήθως κρύβονται διαμάντια». Ο σκηνοθέτης τόνισε πως «χωρίς ελληνικό έργο δεν υπάρχει ελληνικό θέατρο».

Ο συγγραφέας Ακης Δήμου, που πρώτη φορά δοκιμάζεται στην κωμωδία και είχε αφήσει το έργο σε ένα φάκελο στο ταμείο του θεάτρου, δήλωσε πως «η “Ιοκάστη” είναι το ομαδικό πορτρέτο της μαζικής υστερίας γύρω μας. Ηθελα να φλερτάρω με την εξωστρεφή μου πλευρά, την ποπ εκδοχή του εαυτού μου. Το «Απόψε τρώμε στης Ιοκάστης» είναι ένα έργο για ένα νεκρό σύζυγο που ζωντανεύει, μια ζωντανή που όλοι τη νομίζουν πεθαμένη, έναν από μηχανής αλλοδαπό «μπάτλερ», έναν εραστή με πολιτικές φιλοδοξίες, μια ανικανοποίητη μαγείρισσα κι έναν αμαρτωλό πιανίστα με αδυναμία στα παιδιά από το εξωτερικό. Είναι, επίσης, ένα έργο για ένα δείπνο όπου κανείς δεν τρώει, γιατί κανείς δεν μπορεί να καταλάβει ποιος είναι και πού βρίσκεται. Σας ακούγεται οικείο; Bon apetit!

Θέατρο «Δημήτρης Χορν» (Αμερικής 10, τηλ. 210 3612500).

ΜΠΛΑΤΣΟΥ ΙΩΑΝΝΑ, Ελεύθερος Τύπος, Παρασκευή, 10.10.08

Η δικιά μας Ιοκάστη έχει κάτι από τη Βασιλειάδου

«Απόψε τρώμε στης Ιοκάστης»: ελληνική λαϊκή κωμωδία στο «Χορν»

Συνέντευξη: Σοφία Φιλιππίδου - Ακης Δήμου

Στην ΙΩΑΝΝΑ ΚΛΕΦΤΟΓΙΑΝΝΗ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ / 2 - 27/09/2008

Η Σοφία Φιλιππίδου συναντά για πρώτη φορά τον Ακη Δήμου μέσω μιας Ιοκάστης. Όχι της αρχαίας ελληνικής. Αλλά του υπερρεαλιστικού, σπαρταριστού θεατρικού έργου «Απόψε τρώμε στης Ιοκάστης» που υπογράφει ο Δήμου, σκηνοθετεί ο Σταμάτης Φασουλής και με Ιοκάστη την Φιλιππίδου κάνει πρεμιέρα στις 10 Οκτωβρίου στο θέατρο «Χορν».

Προσπαθώντας να εξιχνιάσουν από σκηνής το φόνο μιας μανικιουρίστας ο Παύλος Ορκόπουλος, η Σοφία Φιλιππίδου, η Νάντια Κοντογεώργη και ο Πυγμαλίων Δαδακαρίδης

• Πώς αισθάνεστε, κυρία Φιλιππίδου, που θα υποδυθείτε μια Ιοκάστη, που δεν είναι όμως του Σοφοκλή, αλλά του Ακη Δήμου;

Σ. Φιλιππίδου: «Δεν είναι των αρχαίων μας. Θα μπορούσε και να ήταν, όμως, αν είχαμε λιγάκι χιούμορ...».

• Θα μπορούσατε, δηλαδή, να υποδυθείτε την τραγική ηρωίδα;

Σ.Φ.: «Εγώ για αυτά είμαι κανονικά, επίσημα. Είμαι φύση τραγική! Γι' αυτό μου πάει τώρα "γάντι" η Ιοκάστη, γιατί ο καμβάς της είναι τραγικός. Κι η ηρωίδα είναι κωμικά τραγική ή, καλύτερα, τραγικά κωμική. Οπως και η ιδιοσυγκρασία μου».

• Κύριε Δήμου, γράφτηκε ότι η Φιλιππίδου είναι η ιδανική Ιοκάστη του έργου σας. Ετσι είναι;

Α. Δήμου: «Αισθάνομαι ότι η Σοφία, πέρα από αυτό το παροξυσμικά κωμικό στοιχείο που έχει στην ερμηνεία της, φέρει στην Ιοκάστη κι ένα υπόκωφο ρεύμα απελπισίας. Αυτό είναι προσόν των μεγάλων κωμικών. Η Φιλιππίδου, δηλαδή, με έβαλε να σκεφτώ με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που με είχε βάλει η Βασιλειάδου. Πίσω από αυτή την κλοουνέσκ φάτσα υπάρχει κάτι άλλο το οποίο δονείται και πάλλεται. Δεν είναι κατ' ανάγκην κωμικό: είναι η άλλη εκδοχή του τραγικού».

• Αν δεν απατώμαι, η «Ιοκάστη» είναι η πρώτη κωμωδία σας. Κάθε φορά σάς προκύπτει κάτι τελείως διαφορετικό. Μάλλον απρόβλεπτος κι ακατάταχτος είστε ως συγγραφέας.

Α.Δ.: «Και σχιζοφρενής ταυτόχρονα! Η κωμωδία όντως μού προέκυψε. Αισθάνθηκα κάποια στιγμή ότι είχα πάρει τον εαυτό μου πολύ στα σοβαρά μέσα στο θέατρο. Και αισθανόμουν την ανάγκη να διασκεδάσω πρώτα εγώ. Ηταν δηλαδή μια προσωπική ανάγκη να φλερτάρω τον πιο εξωστρεφή εαυτό μου».

• Δεν υπήρχε κάποιο έναυσμα, κάποιο ερέθισμα για την «Ιοκάστη»;

Α.Δ.: «Οταν ξεκίνησα να την γράφω, η ίδια η Ιοκάστη με ένα σχεδόν μεταφυσικό τρόπο με παρακινούσε. Αισθανόμουν ότι ερχόταν και με "κατοικούσε". Είχα να κάνω με μια γυναίκα η οποία λύσσαγε να μιλήσει και με χρησιμοποιούσε ως ενδιάμεσο».

• Με το όνομα της ηρωίδας κλείνετε το μάτι στο τραγικό;

Α.Δ.: «Πιθανώς. Αλλά και το όνομα Ιοκάστη Παπαδάμου μού επιβλήθηκε από μόνο του. Ηξερα δηλαδή από την αρχή πώς θα ήταν αυτή η γυναίκα. Ενιωθα ότι υπήρχε και ήταν η συνισταμένη πολλών γυναικών -του περιβάλλοντός μου ή του περιβάλλοντός μας. Τώρα που ξαναδουλεύω το κείμενο στην τελική μορφή του για το "Χορν", πολλές φορές σκέφτηκα ότι αν ήμουν γυναίκα, θα είχα πολλά στοιχεία της Ιοκάστης».

• Σας «τρέχουν» οι γυναικείοι χαρακτήρες.

Α.Δ.: «Δεν το κάνω σκόπιμα. Οταν όμως κάθομαι να γράψω, έρχονται και με βρίσκουν μόνο γυναίκες».

• Μιλάμε τόση ώρα για την Ιοκάστη και δεν έχουμε πει τι χαρακτήρας είναι. Είναι μια γυναίκα στα πρόθυρα νευρικής κρίσης, που την «είδε» Σέρλοκ Χολμς;

Α.Δ.: «Με κάποιον τρόπο η -εντός ή εκτός εισαγωγικών- αφέλειά της την κάνει χαριτωμένη και εκκεντρική. Την ίδια στιγμή όμως αισθάνεσαι ότι πίσω απ' όλα υπάρχει η αγωνία του "τι μου συμβαίνει;", "τι μας συμβαίνει;", "εγώ πού τοποθετούμαι μέσα σε όλο αυτό το πλαίσιο;"».

• Πώς θα χαρακτηρίζατε το έργο; Κωμωδία; Σάτιρα ηθών;

Α.Δ.: «Λαϊκή κωμωδία».

• Πώς ορίζετε το «λαϊκή»;

Α.Δ.: «Προσπαθεί να απευθυνθεί σε ένα όσο το δυνατό μεγαλύτερο κοινό, προτείνοντάς του ένα βλέμμα απέναντι στη ζωή και στα πράγματα που δεν θα το προσβάλλει ούτε θα παίζει με τα χαμηλότερα αντανακλαστικά».

• Πόσο εισχωρεί αυτοβιογραφικό υλικό στην ερμηνεία ενός ρόλου; Υπάρχουν σημεία που συναντιέστε με τον χαρακτήρα της Ιοκάστης;

Σ.Φ.: «Ισως στην παιδική απορία, στην ανατρεπτική διάθεση και στην αφέλειά της. Κατά τα άλλα, η βάση της, μια γυναίκα εργοστασιάρχη, κυρία βιομηχάνου ο οποίος σκοτώθηκε σε αεροπορικό, και μητέρα δύο παιδιών, δεν έχει τίποτα κοινό με εμένα. Ομως οι ηθοποιοί δεν είναι ανάγκη να έχουμε κοινά στοιχεία με τους ρόλους».

• Δεν δυσκολευτήκατε να την προσεγγίσετε.

Σ.Φ.: «Μπορώ να την διαβάσω πολύ καλά, μπορώ να την κυνηγήσω, να την "φτιάξω", να της δώσω πνοή. Δεν ξέρω πώς εργάζονται οι συνάδελφοί μου, αλλά εγώ ξεκινώ από το μηδέν σαν μικρό παιδί. Κατά τη διάρκεια αυτού του "ταξιδιού" ξαναγυρίζω στο Αγιο Δισκοπότηρο της παιδικότητας. Δεν μπορώ να πω σήμερα ότι ήδη την κατέχω και ότι την κατάλαβα αυτή τη γυναίκα. Πρέπει να βρω πώς περπατάει, πώς μιλάει, πώς συμπεριφέρεται, πώς αγαπάει, πώς μιλάει. Αλλά η Ιοκάστη χορεύει έναν κοσμικό χορό μαζί με το σύμπαν, ενώ νιώθει χαμένη, όπως όλοι μας. Το ότι τώρα για να σωθεί αρπάζεται από το πτώμα μιας μανικιουρίστας είναι συγκινητικό, παρ' όλο που δημιουργεί γύρω της απερίγραπτα κωμικές καταστάσεις. Σε αυτό μου μοιάζει απολύτως».

• Γιατί το λέτε αυτό;

Σ.Φ.: «Και τα πιο σοβαρά πράγματα να διηγούμαι, οι άνθρωποι στην αρχή χαμογελάνε και στη συνέχεια γελάνε».

• Δεν σας αρέσει;

Σ.Φ.: «Πολύ. Το δικό μου το δράμα, σε εισαγωγικά, είναι ότι από μικρό παιδί που έβγαινα έξω με τη μαμά, όλοι μαζεύονταν γύρω μου σαν τις μελισσούλες».

• Και με το θέατρο θέλετε να κάνετε τον θεατή ευτυχισμένο;

Σ.Φ.: «Αυτό είναι αυτονόητο. Ομως δεν είναι τόσο απλό κι επίπεδο. Υπάρχουν και βαθύτερα πράγματα -και το λέω ευθαρσώς: αγωνίζομαι για να να πάνε οι θεατές και πέρα από την επιφάνεια. Αγωνίζομαι να τους συγκινήσω, να προκαλέσω ηλεκτρισμό. Κι εδώ έχω την τύχη να υποδυθώ ένα σπουδαίο κωμικό ρόλο. Ατυχώς, οι μεγάλοι γυναικείοι κωμικοί ρόλοι δεν υπάρχουν στα ελληνικά έργα. Υπάρχουν μόνο ξεπέτες. Γι'αυτό και ο όρος "κωμικός" έχει παρεξηγηθεί και πρέπει να αγωνιστούμε για να αναβαθμιστεί η υπόθεση "κωμωδία"».

• Ολο αυτό το «εκρηκτικά» κωμικό υλικό που εμπεριέχετε, το χαλιναγωγείτε στη σκηνή;

Σ.Φ.: «Εννοείται. Είναι σε απόλυτη πειθαρχία. Στην αρχή δεν ήταν. Τα μηνύματά μου πλέον τα στέλνω μεθοδικά».

• Το ίδιο κι εσείς, κύριε Δήμου;

Α.Δ.: «Είμαι απόλυτα πειθαρχημένος. Σχεδόν δημόσιος υπάλληλος. Οταν αποφασίζω ή όταν με αποφασίζει το γράψιμο, κάθομαι πεντάωρα κι εξάωρα επάνω από τον υπολογιστή».

• Το στόρι είναι έτοιμο όταν κάθεστε στον υπολογιστή;

Α.Δ.: «Μπορώ να ξεκινώ απ' οτιδήποτε. Ενα ίχνος της πραγματικής, καθημερινής ζωής. Μπορεί να είναι μια ανάμνηση, μπορεί να είναι μια εικόνα, ένα βλέμμα που σιγά σιγά αποκτά φόρμα και υπόσταση. Το σημείο συνάντησης όλων των ιστοριών που μου αφηγούνται οι ήρωές μου είναι τελικά το έργο. Αισθάνομαι πάντως πολύ καλύτερα επινοώντας καταστάσεις και αποτυπώνοντάς τες. Αυτή είναι η σχέση μου με το γράψιμο έτσι κι αλλιώς: γράφω για να καταλάβω και τον κόσμο και εμένα».

• Ο Σταμάτης Φασουλής έχει εξελιχτεί σε προσωπικό σας σκηνοθέτη τα τελευταία χρόνια, κυρία Φιλιππίδου.

Σ.Φ.: «Υποψιάζομαι ότι μπορεί να επικοινωνήσει μαζί μου καλύτερα απ' ό,τι με άλλους. Και με τα χρόνια, τον εμπιστεύομαι κι εγώ ολοένα και περισσότερο».

Α.Δ.: «Παρ' όλο που η πρώτη συνεργασία μου με τον Σταμάτη ήταν με ένα μονόλογό μου στην Πολιτιστική Ολυμπιάδα, το "Αιώνες μακριά από την Αλάσκα", στην "Ιοκάστη" τον ζω πρώτη φορά στις πρόβες».

• Πώς είναι;

Α.Δ.: «Ο Σταμάτης διδάσκει χωρίς να... διδάσκει και σε βγάζει στη σκηνή περνώντας σε απ' τη ζωή. Είναι ένας μηχανοδηγός που οδηγεί τον συρμό πολύ στιβαρά. Εχει τελικό στόχο-προορισμό για να φτάσει, αλλά την ίδια στιγμή, σου δείχνει τα τοπία της διαδρομής. Σε υποχρεώνει να τα δεις και να τα απολαύσεις μαζί του. Ετσι ο προορισμός γίνεται πολύ πιο εύκολος σαν κατάκτηση».

• Εχετε άποψη πάνω στο πώς θα ανεβεί ένα έργο σας;

Α.Δ.: «Μπορεί να έχω μια εικόνα για το πώς θα μπορούσε να ανεβεί, αλλά ποτέ δεν είμαι και εντελώς ασφαλής. Ετσι κι αλλιώς, το θέατρο είναι μια τέχνη διαλόγου. Ερχεται η παράσταση και ολοκληρώνει το κείμενο -ένα άλλο κείμενο πλέον». *

Ο ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΟΣ ΑΚΗΣ ΔΗΜΟΥ

Σύμβουλος για θέματα ισότητας των φύλων και συγγραφέας

Δικηγόρος αλλά και νομικός σύμβουλος στο Κέντρο Ερευνών για θέματα Ισότητας (στο παράρτημα της Θεσσαλονίκης). Παρέχει συμβουλές σε άνεργες, μετανάστριες και κακοποιημένες γυναίκες. Αυτή είναι η επίσημη ιδιότητα του Ακη Δήμου. Κι ωστόσο, αυτός ο σοφιστικέ, παιγνιώδης απόφοιτος της Νομικής Σχολής του Αριστοτελείου διαπρέπει στο θέατρο. Το ξεκίνημα έγινε το 1995 με τον μονόλογο «... και Ιουλιέτα», που ευτύχησε να ανεβεί στην Πειραματική Σκηνή της «Τέχνης» με τη Λυδία Φωτοπούλου. Στον ίδιο χώρο πέρσι πρωτοανέβηκε και η «Ιοκάστη» του (με πρωταγωνίστρια την Εφη Σταμούλη). Πάντα ανένταχτος, πάντα απρόβλεπτος, από το ένα έργο στο άλλο δεν αφήνει «ίχνη». Αποδείξεις; Την ίδια χρονιά σε διαφορετικά σημεία της πόλης παρουσιάζονταν το μελοδραματικά φιλόδοξο «Η Μαργαρίτα Γκοτιέ ταξιδεύει απόψε» (με την Πέμυ Ζούνη) και το... εναλλακτικό «Destiny» (απ' την Ελλη Παπακωσταντίνου). Μία ακόμη απόδειξη της πληθωρικότητας και της πλουραλιστικότητάς του είναι η συνύπαρξη την ίδια σεζόν (πέρσι) της κλοουνέσκ μεταφυσικής «Νύχτας των Μυστικών» (στο Εθνικό Θέατρο) και της μεταμοντέρνας διασκευής της «Κερένιας Κούκλας» τού Χρηστομάνου με τίτλο «Το αίμα που μαράθηκε» (από την ομάδα «Οχι παίζουμε».) Πρέπει να είναι πολύ ευτυχής απ' την εγχώρια παραστασιολογική τύχη του. Τα έργα του δεν έχουν ανεβεί όμως μόνο στην Ελλάδα (κυκλοφορούν τα άπαντά του από τον «Αιγόκερω»). Εχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, στα γαλλικά, στα ισπανικά και στα πορτογαλικά. Κυρίως έχουν παρουσιαστεί στο αγγλικό και στο ισπανικό κοινό. Και έχει μέλλον...

• Είδα στον ύπνο μου τον Βουλγαράκη

Μιλάμε για θέατρο τόση ώρα. Αναρωτιέμαι πώς διαχειρίζεστε το προσωπικό μερίδιο ευθύνης, που σας αναλογεί, ως πολίτης μιας χώρας που βάλλεται εκ των έσω. Τι κάνετε κυρία Φιλιππίδου, πέρα από πρόβες;

Σ. Φιλιππίδου: «Εν πρώτοις, κύριε πρόεδρε, είμαι αθώα! Σας ορκίζομαι. Πρόκειται περί λάθους, περί φρικτού λάθους».

• Είστε, δηλαδή, πολίτης ενεργός;

Σ. Φ.: «Φυσικά. Μέχρι και εφιάλτες βλέπω. Ολοι παρελαύνουν από τον ύπνο μου. Ο Βουλγαράκης, ο Τατούλης, ο Λιάπης... Αν ως μέλος της κοινωνίας πρέπει να πληρώσω, δέχομαι να πληρώσω. Αλλά κάποιος να μου πει πόσα ακριβώς χρωστάω, για να μην πληρώσω εγώ τα σπασμένα. Ο,τι μου αναλογεί μόνο. Δεν μπορεί να πληρώσει το ίδιο αυτός που έφαγε αστακό κι αυτός που έφαγε ομελέτα!»

• Στη Θεσσαλονίκη όπου ζείτε η ατμόσφαιρα είναι ευνοϊκή για έναν θεατρικό συγγραφέα, κύριε Δήμου; Σκεφτήκατε ποτέ να κατηφορίσετε στην Αθήνα;

Α. Δήμου: «Η Θεσσαλονίκη ήταν μια συνειδητή επιλογή, όχι επειδή ήταν μια ωραία πόλη. Αλλά αυτή τη στιγμή, λυπάμαι που το λέω, η Θεσσαλονίκη είναι το προπύργιο του συντηρητισμού. Είναι μια πόλη που ορίζεται από μια δημοτική, μια νομαρχιακή και μια μικροπολιτική Αρχή. Οπότε το πράγμα είναι συνολικά για... τα "μπάζα". Επιπλέον, στη Θεσσαλονίκη καθημερινά εκλείπουν οι στοιχειώδεις συνθήκες ανάπτυξης ενός καλλιτεχνικού διαλόγου».

• Κι εσείς επιμένετε και μένετε στην πόλη.

Α. Δ.: «Μένω γιατί μπορώ να μετρήσω καλύτερα την προσωπική μου ανησυχία και να είμαι πιο κοντά στην προσωπική μου επιθυμία. Να γράφω για τη δικιά μου ανάγκη και όσο μπορώ να μην υπακούω στις επιταγές της αγοράς».

• Στην Αθήνα τα πράγματα είναι καλύτερα, χειρότερα;

Σ. Φ.: «Ζούμε συνολικότερα τη ζωή μας μέσα σε μια βουλιμική σχιζοφρένεια!».

Α. Δ.: «Με έναν τρόπο και το έργο μου καταγράφει το πόσο μακριά βρισκόμαστε από την αληθινή μας επιθυμία βασιζόμενοι σε διάφορα υποκατάστατα».

Σ. Φ.: «Πιστεύω ότι θα λύσουμε πολλά ζητήματα αν κάνουμε περικοπές: από τον δεύτερο καναπέ, τη δεύτερη τηλεόραση,το δεύτερο αυτοκίνητο και το δεύτερο σκάφος μέχρι τη δεύτερη γκόμενα και τη δεύτερη παλλακίδα. Το "δεύτερο", εν πάση περιπτώσει. Θα μου πείτε "αυτά είναι κομμουνιστικά ή θρησκευτικά". Είναι απλά μαθηματικά!»

ΑΚΗΣ ΔΗΜΟΥ Προσοχή, η σύγχρονη τέχνη σκοτώνει!

Μια έκθεση. Ένας δολοφονημένος καλλιτέχνης. Μια γυναίκα ανάμεσα στους θεατές, ερωμένη, θύτης, απολογούμενη.

Συνέντευξη Έλσα Σπυριδοπούλου, Μακεδονία,

Με αφετηρία ένα ολιγόλεπτο βίντεο ακολουθούμε τα βήματα μιας αισθηματικής διαδρομής στο όριο της πραγματικής ζωής και των ειδώλων της, και τα ερωτήματα που γεννιούνται είναι αρκετά: Πώς και γιατί έφτασε στον φόνο η γοητευτική Σάντρα; Ποια ήταν η κρυφή εμμονή του βραβευμένου καλλιτέχνη που του στοίχισε τη ζωή; Ποιο ήταν το θανάσιμο μυστικό της σχέσης τους;

Η Αγλαΐα Παππά (ερμηνεία), ο Άκης Δήμου (κείμενο) και ο Μάριος Σπύρογλου (βίντεο εγκατάσταση) ενώνουν τις δυνάμεις τους και μέσα από το έργο “Η Σάντρα στο φως” αφηγούνται την πραγματική ιστορία της δολοφονίας του εικαστικού καλλιτέχνη Danny Thomason από την εκδικητική ερωμένη του, που συντάραξε την καλλιτεχνική κοινότητα.

Πρόκειται για μια θεατρική περφόρμανς που παρουσιάζεται στις 6 Σεπτεμβρίου στο πρώην στρατόπεδο Κόδρα στην Καλαμαριά, στο πλαίσιο του ετήσιου εικαστικού θεσμού “Πεδίο Δράσης Κόδρα” και των εκδηλώσεων “Παρά θίν’ αλός”. Η δράση θα εκτυλιχθεί σε έναν αντισυμβατικό χώρο, λίγο μετά τα βραδινά δελτία ειδήσεων, και τότε θα μπορέσετε να μάθετε όλα όσα θέλετε για το στυγερό έγκλημα και για όλα όσα η ιστορία της σύγχρονης τέχνης θέλει να κρύψει.

Θα δείτε “την ιδιωτική στάση μιας γυναίκας απέναντι σ’ αυτό που λέμε σύγχρονη τέχνη. Αλλά μια στάση που προέρχεται από όσα έχει βιώσει προσωπικά”, όπως λέει ο Άκης Δήμου.

Πώς συνδέεται αλήθεια η θεατρική “Σάντρα στο φως” με ένα εικαστικό γεγονός; “Είναι μια διερεύνηση των ορίων του θεάτρου, του τι μπορεί να είναι το θέατρο”, υποστηρίζει ο συγγραφέας.

• ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ ΤΕΧΝΩΝ

Καθώς η τέχνη δεν έχει σύνορα και η μία μορφή της μπορεί να συνδυαστεί άνετα με μια άλλη, το θέατρο σμίγει με τα εικαστικά. Εξάλλου, όπως λέει ο Άκης Δήμου, “αυτό που έχει σημασία είναι να έχει κανείς να πει κάτι. Από εκεί και πέρα, η εκφραστική δυνατότητα -με την έννοια της φόρμας- βρίσκεται. Εδώ το ζητούμενο είναι να γίνει μίξη θεατρικού λόγου, εικόνας μέσω του βίντεο και βεβαίως μιας ερμηνείας πολλαπλά ανοιχτής”.

Δεν θα αναλύσουμε αυτό το περί “ανοιχτής ερμηνείας”. Θα καταλάβετε περί τίνος πρόκειται όταν βρεθείτε στον χώρο. Εξάλλου, αναφερόμαστε σε μια παράσταση που δημιουργείται επί τόπου, οπότε οι όποιες λεπτομέρειες γεννιούνται τη στιγμή της δράσης.

Το σίγουρο είναι ότι πρόκειται για “μια χειροποίητη κατάσταση, και μολονότι δουλέψαμε γι’ αυτήν τρεις επαγγελματίες, με κάποιον τρόπο θέλουμε να έχει και όλη την αθώα διάσταση του ερασιτεχνισμού, απαλλαγμένη από σκηνοθετικά τερτίπια, προκειμένου να αναδειχτεί η παρουσία της συγκεκριμένης γυναίκας και του λόγου της”, προσθέτει ο συγγραφέας.

Για την Αγλαΐα Παππά, πάλι, το έργο αποτελεί “μια ζωντανή εικαστική συνθήκη. Μια ζωντανή θεατρική συνθήκη που αντιμετωπίζεται με τους όρους της εικαστικής συνθήκης”. Εφόσον, όπως λέει, “εδώ και χρόνια όλες οι τέχνες συνδυάζονται και έχουμε αποφασίσει ότι ο διαχωρισμός των τεχνών δεν υπάρχει, ζούμε αυτήν τη σύμπραξη των τεχνών όπου η καθεμία μπαίνει μέσα στην άλλη και δανείζεται τους κώδικες της άλλης. Όλα είναι ένας κύκλος πραγμάτων και αλληλοδανείζονται διαρκώς, κυρίως τρόπους εκφραστικής παρουσίασης”.

Αυγ 31, 2008

ΑΥΛΑΙΕΣ ΣΕ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ - ΑΘΗΝΑ

«Απόψε τρώμε στης Ιοκάστης», από την Πειραματική Σκηνή της «Τέχνης»

Το έργο του Ακη Δήμου «Απόψε τρώμε στης Ιοκάστης» ανεβάζει (2/2) η Πειραματική Σκηνή της «Τέχνης», στο θέατρο «Αμαλία». Πρόκειται για ανατρεπτική κωμωδία, σε σκηνοθεσία Γιάννη Μόσχου, σκηνικά - κοστούμια Απόστολου Βέττα, κινησιολογία Στέλλας Μιχαηλίδου, μουσική επιμέλεια Νίκου Βίττη, φωτισμούς Χρήστου Γιαλαβούζη. Παίζουν: Δημήτρης Βάρκας, Χριστίνα Γιαγκούλη, Νίκος Λύτρας, Δημήτρης Ναζίρης, Μαριέττα Σπηλιοπούλου, Εφη Σταμούλη, Πρόδρομος Τσινικόρης. Πρόκειται για ξεκαρδιστική κωμωδία με πολλά φαρσικά στοιχεία, μια τρελή κοινωνική σάτιρα για τη βιομηχανία των «οικογενειακών» σίριαλ - a pop family story, όπως είναι ο χιουμοριστικός υπότιτλος του έργου. Στο βάθος αναμνήσεις από αθώες τρελές οικογένειες του παλιού ελληνικού κινηματογράφου. Μόνο που η εποχή της αθωότητας έχει περάσει. Τώρα βασιλεύουν ο κυνισμός, η αρπακτικότητα, το κιτς της παράλογης εποχής μας, όπου όλα άλλαξαν, αλλά τα συναισθήματα παραμένουν κατά βάθος ίδια.

• Πρεμιέρα σήμερα, στο Μικρό θέατρο Μονής Λαζαριστών, όπου το ΚΘΒΕ παρουσιάζει το έργο «Ταξίδι στην έρημο» του Γιάννη Παπάζογλου. Τρία πρόσωπα ταξιδεύουν στην Ανατολή. Ενα ταξίδι αυτογνωσίας μέσα στην «έρημο» του καθένα. Πού βρίσκομαι; Πώς ζω; Τι αξίζει; Απλές ερωτήσεις που ζητάνε απαντήσεις. Τρία πρόσωπα αντιμέτωπα με τις ζωές τους. Ενα σκληρό ερωτικό τρίγωνο αναζήτησης. Ενα κουβάρι τολμηρών σχέσεων μεταξύ παρελθόντος και μέλλοντος. Μια ερωτική ιστορία με φόντο τη σκληρή πραγματικότητα της ερήμου και του πολέμου. Σκηνοθεσία Νίκου Διαμαντή, σκηνικά - κοστούμια Αλεξάνδρας Μπουσουλέγκα, Ράνιας Υφαντίδου, βίντεο Κοκκινάκη Ιάσονα, φωτισμοί Κουτράκη Στράτου. Παίζουν: Κίμων Ρηγόπουλος, Στέργιος Τζαφέρης, Μαρίζα Τσάρη, Θάλεια Σκαρλάτου (φωνή).
• Το έργο «Είμαι άνεμος» του Γιαν Φόσε ανεβάζουν (12/2) στο θέατρο «Πορεία» οι θίασοι «Δόλιχος» και «Συν, Επί (+, Χ)». Πρόκειται για το τελευταίο έργο του πολυγραφότατου και πιο πολυπαιγμένου σήμερα στην Ευρώπη Νορβηγού συγγραφέα Γιον Φόσε. Εργο που αποτελεί το δεύτερο μέρος μιας τριλογίας, που ο συγγραφέας γράφει για το Διεθνές Φεστιβάλ του Μπέργκεν και πρωτοπαρουσιάστηκε στις 24/6/2007. Πρόκειται για ένα έργο δύο προσώπων - ο Ενας και ο Αλλος - που φέρουν τα χαρακτηριστικά της δραματουργίας του Φόσε - οικονομία, ελλειπτικότητα λόγου, βόρεια ατμόσφαιρα, βαθιά ψυχολογική προσέγγιση - αλλά ταυτόχρονα εισάγει νέα στοιχεία ποιητικότητας, συνδυασμένα με λεπτό χιούμορ και ονειρική ατμόσφαιρα, που εμπεριέχει στοιχεία της μυθολογίας των Βίκινγκς, αλλά και μια παιγνιώδη μαγεία που αφορά στο νόημα της ύπαρξης. Ο βασικός κορμός της ιστορίας είναι η συνύπαρξη δύο διαφορετικών ανθρώπων πάνω σε ένα πλοιάριο, το αρχικό τους ταξίδι ανάμεσα στα φιόρδ και το ξάνοιγμά τους στα παγωμένα νερά του ωκεανού. Σκηνοθεσία: Βίκυ Γεωργιάδου. Σκηνικά - κοστούμια Μαγιού Τρικεριώτη, ζωντανή μουσική Κώστα Ανδρέου, φωτισμοί Μελίνας Μάσχα. Παίζουν: Ακης Βλουτής, Δημήτρης Τάρλοου.
• Στις 12/2 και για 20 μόνο παραστάσεις, τέσσερις νέοι ηθοποιοί παρουσιάζουν στη «Θύρα Τέχνης» το παραμύθι «Χωρίς μουσική», σε σκηνοθεσία Κώστα Γάκη, αποδεικνύοντας πώς μπορεί μια μουσική παράσταση να έχει τίτλο «Χωρίς μουσική»... Πώς μπορεί ένας πιανίστας από τη μια μέρα στην άλλη να γίνει φαροφύλακας; Πώς μπορούν τρεις κοπέλες του ωδείου να ανοίξουν ένα σκοτεινό καμπαρέ με απαγορευμένα νούμερα; Πώς μπορεί ένας αστυνομικός να χάσει το μουστάκι του; Πώς μπορεί το φως ενός φάρου να τρυπώσει σ' ένα υπόγειο; Τέσσερις ηθοποιοί δίνουν εξηγήσεις, κάθε Δευτέρα, Τρίτη και Κυριακή. Το κείμενο είναι της ομάδας, η σκηνοθεσία του Κώστα Γάκη. Σκηνικά Νίκη Τριανταφυλλίδη, κοστούμια Παναγιώτα Κοκκορού, φωτισμοί Θοδωρής Μαρσέλλος. Παίζουν: Ιωάννα Αγγελίδη, Κώστας Γάκης, Γεωργία Γεωργόνη, Μαρία - Δάφνη Καμμένου. [Ριζοσπάστης, 1/2/2008]