ΠΡΟΔΟΣΙΑ του Χάρολντ Πίντερ

ΑΓΑΠΗ ΕΡΩΤΑΣ ΚΑΙ ΑΠΙΣΤΙΑ στο παρασκήνιο της ζωής

Το ΘΕΑΤΡΟ ΣΗΜΕΙΟ παρουσιάζει ένα από τα μεγαλύτερα έργα του Χ.Πίντερ την ΠΡΟΔΟΣΙΑ, ένα έργο που ιχνηλατεί τον έρωτα.

Η Προδοσία ( 1978) είναι μιά ιστορία που εξελίσσεται κρυφά, παράνομα και παράλληλα με την καθημερινότητα των ηρώων.

Το έργο περιγράφει την σχέση τριών ανθρώπων, της Εμμα, του Τζέρρυ και του Ρόμπερτ, στην διάρκεια επτά ετών.

Μιά σχέση που παρουσιάζεται ανάστροφα, ξεκινάει από το δυνατό τέλος της σχέσης και τελειώνει με την αρχή της σχέσης, το  πρώτο παράνομο φιλί.

Ξεκινάει με τα πρόσωπα αιωρούμενα, πίνοντας σένα μπαρ, γεμάτα αμφιβολίες και τελειώνει επτά χρόνια νωρίτερα, σένα δωμάτιο, γεμάτα πάθος, έτοιμα να παραδοθούν στον έρωτα.

 Αγάπη, έρωτας και απιστία. Αυτά είναι τα μοτίβα της Προδοσίας.

Το έργο ασχολείται με ένα μεγάλο θέμα. Αν γνώριζες ότι μιά κίνησή σου θάταν μοιραία γιά τη ζωή σου,θα εξακολουθούσες να θέλεις να την κάνεις.

 Η ΠΡΟΔΟΣΙΑ αναρωτιέται τι δεν λένε οι άνθρωποι,τι δεν μπορούν να πουν, και τι επιλέγουν να πούν ο ένας στον άλλο.

Μιά προδοσία σε πολλά διαφορετικά επίπεδα, που αφήνουν το κοινό να δεί μέσα από μικρά ψέμματα το σύνολο της απιστίας.

Η παράσταση στο Θέατρο Σημείο διαδραματίζεται σαν ένα μικρό μουσικό σύνολο  εγχόρδων.

Οι θεατές βιώνουν μιά διαφορετική θεατρική εμπειρία παρακολουθώντας σε απόσταση αναπνοής τους ηθοποιούς, συμμετέχοντας δίπλα τους σε μία  εύθραστη εξομολόγηση ζωής.

Το έργο παρουσιάζεται σε σκηνοθεσία Νίκου Διαμαντή,μετάφραση Εύας Γεωργουσοπούλου με τους Ιωάννα Μακρή (Εμμα), Γεράσιμο Δεστούνη (Ρόμπερτ), Αυγουστίνος Ρεμούνδος (Τζέρρυ).

Επίσης το ΘΕΑΤΡΟ ΣΗΜΕΙΟ θα παρουσιάσει από τον Ιανουάριο το έργο του Ινγκμαρ Μπέργκμαν, Μέσα από τον σπασμένο καθρέφτη.

Το έργο του μεγάλου Σουηδού σκηνοθέτη είναι θεατρική διασκευή της ομότιτλης ταινίας του, με την οποία ο Μπέργκμαν κέρδισε το πρώτο του Οσκαρ.

Παρουσιάζεται γιά πρώτη φορά στην Ελλάδα.

Από το Λονδίνο, επτά μονόπρακτα του Πίντερ στο Τελλόγλειο

Με επτά μονόπρακτα του Χάρολντ Πίντερ μετακομίζει στο Τελλόγλειο της Θεσσαλονίκης το Pinter Centre Goldsmiths College του Πανεπιστημίου του Λονδίνου. Θα δοθούν τρεις παραστάσεις από σήμερα έως και την Κυριακή στις 8 το βράδυ.

 

Με επτά μονόπρακτα του Χάρολντ Πίντερ μετακομίζει στο Τελλόγλειο της Θεσσαλονίκης το Pinter Centre Goldsmiths College του Πανεπιστημίου του Λονδίνου. Θα δοθούν τρεις παραστάσεις από σήμερα έως και την Κυριακή στις 8 το βράδυ.

Η παράσταση Pinter: In Other Rooms αποτελείται από επτά μονόπρακτα του νομπελίστα συγγραφέα, ο οποίος κατατάσσεται στους σημαντικότερους Βρετανούς μεταπολεμικούς θεατρικούς συγγραφείς.

Η παράσταση θα μεταφέρει τους θεατές στην ιδιαίτερη ατμόσφαιρα των εφτά θεατρικών έργων, μετατρέποντας γιορτινές συναντήσεις σε μυστικούς χώρους ανάκρισης και βασανιστηρίων ή σε προσωπικούς χώρους, όπου οι διάλογοι εναλλάσσουν το εύθυμο με το μακάβριο, το παράλογο με το σοκαριστικό. Σκοπός της παράστασης είναι να φέρει τους θεατές σε επαφή με πτυχές του πιντερικού έργου, που μέχρι σήμερα ήταν γνωστές κυρίως στον κύκλο των μελετητών του συγγραφέα.

Η «Προδοσία» του Πίντερ ιχνηλατεί τον έρωτα

ΘΕΑΤΡΟ «ΣΗΜΕΙΟ»
Αγάπη, έρωτας και απιστία. Αυτά είναι τα μοτίβα της "Προδοσίας", ενός από τα σημαντικότερα έργα του Χάρολντ Πίντερ, που παρουσιάζει ο Νίκος Διαμαντής στο θέατρο "Σημείο" από τα τέλη Νοεμβρίου.

Αγάπη, έρωτας και απιστία. Αυτά είναι τα μοτίβα της "Προδοσίας", ενός από τα σημαντικότερα έργα του Χάρολντ Πίντερ, που παρουσιάζει ο Νίκος Διαμαντής στο θέατρο "Σημείο" από τα τέλη Νοεμβρίου. "Αν γνώριζες ότι μία κίνησή σου θα ήταν μοιραία για τη ζωή σου, θα εξακολουθούσες να θέλεις να την κάνεις;" είναι το βασικό ερώτημα που θέτει ο συγγραφέας μέσα από το κείμενο. Το έργο του Πίντερ ιχνηλατεί τον έρωτα. Η "Προδοσία" (1978) είναι μια ιστορία που εξελίσσεται κρυφά, παράνομα και παράλληλα με την καθημερινότητα των ηρώων. Το έργο περιγράφει τη σχέση τριών ανθρώπων, της Εμα, του Τζέρι και του Ρόμπερτ, στη διάρκεια επτά ετών.

Βρέθηκαν στη Βρετανική Βιβλιοθήκη οι ξεχασμένες «Ομπρέλες» του Χάρολντ Πίντερ

Ένα σκετς που έγραψε ο Χάρολντ Πίντερ σε ηλικία 29 ετών, οι «Ομπρέλες», βρέθηκε τυχαία στα αρχεία της Βρετανικής Βιβλιοθήκης. Το έργο παρουσιάστηκε μία και μόνο φορά, το 1960, στο Nottingham Playhouse και μετά ξεχάστηκε. Ίσως γιατί τότε όλοι ενδιαφέρονταν για τον «Επιστάτη» που σημείωνε τεράστια επιτυχία.
Ακόμα και η χήρα του Πίντερ, η συγγραφέας και ιστορικός Αντόνια Φρέιζερ δήλωσε στον Guardian πως δεν γνώριζε την ύπαρξή του.

Σύμφωνα με το BBC, πρόκειται για έναν ολιγόλεπτο διάλογο μεταξύ δύο ανδρών.

Το ενδιαφέρον είναι ότι το σκετσάκι δεν βρέθηκε στο αρχείο Πίντερ, που πέρασε στην κατοχή της Βιβλιοθήκης ένα χρόνο πριν τον θάνατο του συγγραφέα το 2008, αλλά μέσα στο αρχείο του λόρδου Τσάμπερλεν.

Προφανώς γιατί πριν το 1968 όλα τα έργα που επρόκειτο να παρουσιαστούν δημόσια έπρεπε πρώτα να πάρουν την έγκρισή του.

Όπως προκύπτει τώρα, ο λόρδος Τσάμπερλεν όχι μόνο δεν λογόκρινε το έργο, αλλά το χαρακτήρισε «εξαιρετικά διασκεδαστικό».

Θέατρο «Χάρολντ Πίντερ» στο Λονδινο

Το όνομα του νομπελίστα θεατρικού συγγραφέα Χάρολντ Πίντερ, ο οποίος απεβίωσε το 2008, θα λάβει το Comedy Theatre στο Λονδίνο. Η μετονομασία θα γίνει τον Οκτώβριο. Στο Comedy Theatre, το οποίο βρίσκεται στο Γουέστ Εντ, έχουν ανεβεί πολλές παραγωγές έργων του Πίντερ τα τελευταία 21 χρόνια. Με το νέο του όνομα, πλέον, το Θέατρο «Χάρολντ Πίντερ» θα παρουσιάσει το έργο «Death and the Maiden» του Αριελ Ντόρφμαν με προγραμματισμένη πρεμιέρα τον Οκτώβιο.

Ερωτικές σχέσεις, ψέματα και Πίντερ

• Μετά τον θρίαμβο της «Ιερουσαλήμ», ο Ιαν Ρίκσον σκηνοθετεί με επιτυχία την «Προδοσία»

The Guardian

Κανένας δεν μπορεί να πει ότι ο Ιαν Ρίκσον δεν διαθέτει ευρύ καλλιτεχνικό φάσμα. Παρουσιάζει φέτος το καλοκαίρι μια νέα παραγωγή της «Προδοσίας» του Χάρολντ Πίντερ, με πρωταγωνίστρια την Κριστίν Σκοτ Τόμας. Βρήκε επίσης τον χρόνο να σκηνοθετήσει τις συναυλίες της PJ Harvey, που κάνει περιοδεία. «Μιλήσαμε για τη σκηνή και τους φωτισμούς, αν θα πρέπει να μιλάει ανάμεσα στα τραγούδια, τέτοια πράγματα», εξηγεί προσθέτοντας ότι δεν ήταν τίποτα πολύ σημαντικό.

Στα τέσσερα χρόνια αφότου ο Ρίκσον παραιτήθηκε από καλλιτεχνικός διευθυντής της Royal Court, είναι εντυπωσιακή η ποικιλία αυτών που έχει κάνει. Η αποχαιρετιστήρια παράστασή του εκεί, «Ο Γλάρος», ήταν η πρώτη φορά που σκηνοθέτησε Τσέχοφ, αλλά η επιδοκιμασία ήταν θερμή: «Η ωραιότερη και πιο ολοκληρωμένη παραγωγή που έχω δει», έγραψε ο κριτικός των Νιου Γιορκ Τάιμς όταν το έργο μεταφέρθηκε στο Μπροντγουέι. Σκηνοθέτησε επίσης μια πολύ ενδιαφέρουσα εκδοχή του πρώιμου έργου τού Πίντερ «Το θερμοκήπιο» στο Εθνικό Θέατρο, που αποκάλυψε την απείθαρχη πλευρά αυτού του τόσο αυτοελεγχόμενου θεατρικού συγγραφέα.

Και ήρθε κατόπιν η «Ιερουσαλήμ» του Τζεζ Μπάτεργουορθ, αυτός ο άγριος, αχαλίνωτος στοχασμός για την εθνική ταυτότητα που έγινε ένα από τα πιο προσοδοφόρα νέα έργα στην ιστορία του Γουέστ Εντ, μια μελαγχολική αλλά και ξεκαρδιστική ελεγεία για την «αγγλικότητα» που τώρα παίζεται με μεγάλη επιτυχία στο Μπροντγουέι (ο πρωταγωνιστής, ο Μαρκ Ράιλανς, πήρε το βραβείο Τόνι, ενώ το έργο θα επιστρέψει στη Βρετανία το φθινόπωρο).

Δεν ήταν όλα όσα έκανε ο Ρίκσον επιτυχίες: η «Εντα Γκάμπλερ» του με τη Μαίρη Λουίζ Πάρκερ, άφησε αδιάφορους τους Αμερικανούς κριτικούς, και δεν συμφώνησαν όλοι ότι «Η ώρα του παιδιού» της Λίλιαν Χέλμαν ήταν ένα έργο που άξιζε οπωσδήποτε να αναβιώσει (έστω και με πρωταγωνίστριες την Κίρα Νάιτλι και την Ελίζαμπεθ Μος).

Πίντερ και Μάτεσις

ΚΡΙΤΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟΥ

• «Το θερμοκήπιο» στο «Θέατρο οδού Κυκλάδων»

«Το θερμοκήπιο»

Το 1958, ο βιοποριζόμενος ως ηθοποιός ακόμα, Χάρολντ Πίντερ, ανάμεσα στα έργα του «Πάρτι γενεθλίων», «Επιστάτης» (έργα πολυπαιγμένα διεθνώς) και «Βουβό γκαρσόνι», γράφει ένα ακόμη έργο, «Το θερμοκήπιο». Πέρασαν 22 χρόνια για να δει αυτό το έργο το φως της σκηνής. Φημισμένος πλέον σαν δραματουργός ο Πίντερ το ανέβασε ο ίδιος. Στο γιατί χωρά και η εξής υποθετική απάντηση: Ισως, γιατί άλλοι καταξιωμένοι Αγγλοι σκηνοθέτες που ανέβαζαν άλλα έργα του, το συγκεκριμένο έργο το απέφευγαν όπως ο διάβολος το λιβάνι... λόγω του ολοφάνερου πολιτικού περιεχομένου του και της καυστικότατα καταγγελτικής μυθοπλασίας του. Το ανέβασμα του έργου, το 1980, αποτέλεσε θεατρικό γεγονός και ο Πίντερ έκρινε ότι «τελικά, το έργο άξιζε ν' ανεβεί». Το 1995 ο Πίντερ το ξανανεβάζει, παίζοντας μάλιστα τον πρωταγωνιστικό ρόλο (Ρουτ) και αποσπώντας κριτικούς επαίνους για το παίξιμό του, αλλά και για το γεγονός ότι ο Πίντερ με «οξύ πολιτικό ένστικτο, συγκερασμένο με την ορμή της νιότης, έδωσε ένα από τα προφητικότερα και οξυδερκέστερα πολιτικά έργα του 20ού αιώνα».

«Θερμοκήπιο» γραφειοκρατίας

• Επτά, Κυριακή 27 Μαρτίου 2011, ΤΗΣ ΕΦΗΣ ΜΑΡΙΝΟΥ 

ΝΥΧΤΑ Χριστουγέννων. Σ' ένα κρατικό «ησυχαστήριο» γεννιέται άρρεν τέκνο από την ασθενή 6.459, ενώ ένας άλλος ασθενής, «ονομαζόμενος» 6.457, βρίσκεται μυστηριωδώς νεκρός. Ποιος είναι ο πατέρας του παράνομου βρέφους;

Πώς πέθανε ο 6.457 και γιατί κηδεύτηκε μυστικά και εσπευσμένα; Δεν είναι σύγχρονο θρίλερ, αλλά η μαύρη πολιτική φάρσα του Χάρολντ Πίντερ με τίτλο «Θερμοκήπιο».

Το νεανικό έργο του άγγλου δραματουργού, γραμμένο ανάμεσα στο «Πάρτι γενεθλίων», τον «Επιστάτη» και το «Βουβό γκαρσόνι», πρωτοπαρουσιάζεται στην ελληνική σκηνή, στο «Θέατρο της Οδού Κυκλάδων», σε μετάφραση Νίνου Φένεκ Μικελίδη, σκηνοθεσία Λευτέρη Βογιατζή, σκηνικά-κοστούμια Εύας Μανιδάκη, μουσική Δημήτρη Καμαρωτού, φωτισμούς Λευτέρη Παυλόπουλου. Παίζουν οι Λευτέρης Βογιατζής, Παντελής Δεντάκης, Δημήτρης Ημελλος, Αλεξία Καλτσίκη, Βασίλι Κουκαλάνι, Γιάννης Νταλιάνης, Θάνος Τοκάκης.

Ο Πίντερ με το οξύ πολιτικό του κριτήριο γράφει μια κωμωδία πάνω στην τρέλα, την παράνοια, την ασυδοσία και τις ίντριγκες που αναπτύσσονται και ευοδώνονται στο «θερμοκήπιο» των μηχανισμών της γραφειοκρατίας. Προφητεύει τα χειρότερα, που έρχονται, επωαζόμενα από το κράτος, για... το καλό μας.

Στο κρατικό «ησυχαστήριο», οι αθέατοι στο κοινό ασθενείς ή τρόφιμοι -αναφέρονται μόνον με τον κωδικό αριθμό τους- βασανίζονται και εξευτελίζονται, καθώς είναι έρμαια στα χέρια και τις διαθέσεις των «θεραπευτών» τους. Αλλά κι αυτό ακόμα το προσωπικό του ιδρύματος γίνεται με τη σειρά του θύμα του γραφειοκρατικού μηχανισμού που το ίδιο έχει εξυφάνει, αναπαραγάγει και τώρα υπηρετεί.
Ο Χάρολντ Πίντερ γράφει το «Θερμοκήπιο» το 1958, μέσα σε τρεις μέρες, αλλά το ξεχνάει για τα επόμενα 20 χρόνια. Ο ίδιος εξηγεί τη στάση του: «Οταν ήμουν πολύ φορτισμένος, σκεφτόμουν να γράψω ένα έργο καθαρά σατιρικό. Το "Θερμοκήπιο" αναφέρεται σ' ένα ίδρυμα όπου κρατούνται ασθενείς. Στη σκηνή βλέπουμε μόνο την ιεραρχία, τους ανθρώπους που αποτελούν το προσωπικό του ιδρύματος. Δεν ξέρουμε πώς και γιατί βρίσκονται εκεί οι έγκλειστοι. Ολοκληρώνοντάς το μου φάνηκε μια χοντροκομμένη σάτιρα, χωρίς αξία και το απέρριψα χωρίς δεύτερη σκέψη. Ούτε στιγμή δεν αγάπησα κάποιον χαρακτήρα του. Τους θεωρούσα όλους χάρτινους...»

Το 1979 το ξαναδιαβάζει κι αλλάζοντας ελάχιστα πράγματα αποφασίζει να το ανεβάσει. Τον Απρίλιο του 1980 γίνεται η πρεμιέρα στο «τεντ Θίατερ» του Λονδίνου, σε σκηνοθεσία του ίδιου του συγγραφέα, και τον Ιούνιο του ίδιου χρόνου η παράσταση μεταφέρεται στο «Αμπάσαντορς». Οταν το 1995 το έργο ανεβάζεται ξανά, ο κριτικός θεάτρου Μάικλ Μπίλινγκτον αποθεώνει τον Πίντερ, ο οποίος κρατάει τον ρόλο του Ρουτ: «Παρακολουθώντας τον να παίζει στο δικό του "Θερμοκήπιο", αντιλαμβάνεσαι τι μεγάλο κωμικό ηθοποιό έχασε η χώρα, όταν ο δύσκολος αυτός άνθρωπος μεταμορφώθηκε στον μεγαλύτερο ζώντα θεατρικό συγγραφέα της Βρετανίας».

Ο Λ. Βογιατζής πάλεψε πάλι με τον χρόνο και τον χώρο... Στη Μικρή Σκηνή του «Θεάτρου της Οδού Κυκλάδων», δημιούργησε ακόμα και το προαύλιο που απαιτεί το έργο. «Πρόκειται», λέει, «για μια καταλυτική πολιτική σάτιρα, κωμωδία της απειλής με μπεκετικούς απόηχους πάνω στο τερατώδες σύμπλεγμα που συνθέτει την κρατική εξουσία με την αυθαιρεσία, την αδιαφάνεια, τη συνακόλουθη διαφθορά. Σ' αυτό το "ησυχαστήριο" οι ασθενείς ανακρίνονται και κακοποιούνται παντοιοτρόπως από ένα διεφθαρμένο, εξουσιομανές προσωπικό. Εδώ λειτουργεί η γλώσσα στο κενό, συγκαλύπτοντας και παραμορφώνοντας την πραγματικότητα. Εδώ κυριαρχεί η αλλοτρίωση, η απάθεια, η απανθρωπιά, η απονεκρωμένη συνείδηση».

«Θερμοκήπιο» για πολιτικά αντιφρονούντες

 Λευτέρης Βογιατζής, με το έργο του Πίντερ από την επόμενη Παρασκευή στο Θέατρο της οδού Κυκλάδων

• Της ΒΕΝΑΣ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ
• Ελευθεροτυπία, Σάββατο 19 Μαρτίου 2011

Ο Λευτέρης Βογιατζής έχει αφήσει μουστάκι. Το απαιτεί ο ρόλος του στο «Θερμοκήπιο» του Χάρολντ Πίντερ, που από την επόμενη Παρασκευή (25 Μαρτίου) θα τραβήξει πάλι το ενδιαφέρον των θεατρόφιλων στο Θέατρο της οδού Κυκλάδων. Σκηνοθετεί το άγνωστο στην Ελλάδα θεατρικό έργο και συγχρόνως ερμηνεύει τον Ρουτ, ένα «τέρας», όπως λέει, έναν πρώην στρατιωτικό, που διευθύνει ένα εφιαλτικό κρατικό «ησυχαστήριο» για πολιτικά αντιφρονούντες. Κι ας τους αποκαλούν «ασθενείς».

Μη διανοηθείτε να σκεφτείτε ότι διάλεξε για ακόμη μία φορά, μετά το «Τέφρα και σκιά» (2000), ένα από τα «μικρά» έργα του Πίντερ αποφεύγοντας τα μεγάλα και ιστορικά, ας πούμε την «Επιστροφή» ή τον «Επιστάτη». Πρώτον, θα σας πει κατηγορηματικά ότι «το "Τέφρα και σκιά" είναι ένα κείμενο που στο πέρασμα του χρόνου κάποιοι θα μεγαλουργήσουν μαζί του». Και, δεύτερον, μπορεί στην Ελλάδα το «Θερμοκήπιο» («The Hothouse») να ανεβαίνει για πρώτη φορά, αλλά είναι κατά τον Μάικλ Μπίλινγκτον «μέσα στα πέντε αριστουργήματα του Πίντερ». Είχε απλώς μια περίεργη τύχη. Εμεινε στο συρτάρι του για 22 ολόκληρα χρόνια.

Το έγραψε το 1958, αμέσως μετά την παταγώδη αποτυχία του «Πάρτι γενεθλίων», κι αφού πρώτα υπέβαλε στο BBC τη σύνοψη ενός παραπλήσιου έργου. Το «Θερμοκήπιο» ήταν βαθιά πολιτικό και απίστευτα προφητικό για την εποχή.

• Στο συρτάρι

Εξηγεί ο Λευτέρης Βογιατζής: «Δεν είχαν γίνει ακόμη γνωστά τα σοβιετικά ψυχιατρεία για τους αντιφρονούντες, τα βασανιστήρια των πολιτικών κρατουμένων στη Λατινική Αμερική από τους Αμερικανούς και οι φρικτές μεθόδοι ανάκρισης και κράτησης που χρησιμοποιούσαν οι Βρετανοί στο Μπέλφαστ. Ο Πίντερ οδηγήθηκε φαντασιακά στην υπερβολή, που περιγράφει στο "Θερμοκήπιο", από μια προσωπική του εμπειρία. Την έχει εξομολογηθεί στο βιογράφο του, Μάικλ Μπίλινγκτον. Το 1954, έχοντας απελπιστική ανάγκη για χρήματα, δέχτηκε να γίνει για μία και μόνη φορά πειραματόζωο σε νοσοκομείο του Λονδίνου».

Τότε, γιατί δεν προώθησε το έργο του; «Ισως να μην το πολυπίστευε, άλλωστε κάποτε το χαρακτήρισε "αποτυχημένο" και "φτιαχτό". Ισως να απορροφήθηκε από τον "Επιστάτη", που έγραψε αμέσως μετά. Ισως γιατί μετά τη βίαιη απόρριψη από την κριτική τού "Πάρτι γενεθλίων" να ένιωθε ότι το αγγλικό θέατρο ήταν ασφυκτικά κάτω από την κυριαρχία εμπορικών λογικών», λέει ο Λευτέρης Βογιατζής.

Και επισημαίνει ακόμη μία παράμετρο της «εξαφάνισης» του «Θερμοκηπίου». «Πού να ακούσει ο Πίντερ την εποχή εκείνη για "πολιτικό" θέατρο; Ηταν κατηγορηματικά αντίθετος. Σιγά σιγά, μετά το '80, άρχισε να γράφει τα καθαρά πολιτικά έργα του, μερικά από τα οποία θέλω σαν τρελός να σκηνοθετήσω, όπως το "One for the road" και το "Party Time"».

Το «Θερμοκήπιο» παρουσιάστηκε, τελικά, το 1980 σε σκηνοθεσία του ίδιου του Πίντερ, εκδόθηκε και γνώρισε τεράστια επιτυχία. «Τελικά, άξιζε να ανεβεί», δήλωσε. Εκτοτε παίζεται συνέχεια. Ο ίδιος ο Πίντερ ερμήνευσε τον Ρουτ σε παράσταση του 1995 -αφήνοντας κι αυτός μουστάκι.

Το έργο είναι, όπως γράφει ο Μάικλ Μπίλινγκτον, «μια μαύρη φάρσα για την τρέλα, την παράνοια, τη λαγνεία και την υποψία που διαποτίζουν ένα κρατικό "ησυχαστήριο", στο οποίο οι αθέατοι, κωδικοποιημένοι τρόφιμοι (αναφέρονται μόνο με αριθμούς) που κακοποιούνται από το προσωπικό, εξεγείρονται και το σφάζουν». Ο Πίντερ μάς λέει με άλλα λόγια ότι το κράτος το μόνο που θέλει είναι να παράγει υποταγμένους πολίτες. Αλλά και ότι σε κάθε απάνθρωπο γραφειοκρατικό σύστημα αναπτύσσεται διαφθορά. Διότι, ποιος δολοφόνησε τον ασθενή 6457; Ποιος είναι ο πατέρας του παράνομου βρέφους, που γέννησε τη νύχτα των Χριστουγέννων η ασθενής 6459; Μήπως ο ίδιος ο διευθυντής του «ησυχαστηρίου»;

• Πίντερ, όπως Σέξπηρ

Ο Λευτέρης Βογιατζής είχε το «Θερμοκήπιο» στο μυαλό του από τη δεκαετία του '80, που το πρωτοδιάβασε. Το ότι άργησε να το αντιμετωπίσει οφείλεται στις γνωστές ιδιαιτερότητές του.

«Δεν είχα τον κατάλληλο χώρο», λέει -και για ακόμη μία φορά έκανε το θεατράκι της οδού Κυκλάδων φύλλο και φτερό. «Και με τον Πίντερ μού συμβαίνει ό,τι και με τον Σέξπιρ, που δεν έχω ακόμη ανεβάσει. Εχω τόσο δέος απέναντί του, που είναι θαύμα που έχω κάνει ένα έργο του, το "Τέφρα και σκιά". Και δεν έχω άδικο. Τον συνδέω άμεσα με ό,τι έχω ανακαλύψει ή ανακαλύπτω στο θέατρο -είτε έχει είτε δεν έχει σχέση μαζί του. Λατρεύω τα μεγάλα έργα του, λιμπίζομαι πολλούς ρόλους τους, ακόμη και διαμετρικά αντίθετους. Αλλά όσο περνάνε τα χρόνια, βρίσκω ότι είναι πολύ δύσκολο να μπεις στον κόσμο του και να τον εκφράσεις με λεπτότητα και ελαφράδα, χωρίς να χάνει ούτε την κωμικότητα ούτε το δραματικό βάρος του».

Δεν φοβάται ότι και ο Πίντερ, όπως τόσοι και τόσοι ανανεωτές της θεατρικής γλώσσας, θα γίνει κάποια εποχή μουσειακός; «Οι μεγάλοι συγγραφείς γίνονται μουσείο μόνο από τον τρόπο που χρησιμοποιούνται», απαντά. «Και ο ίδιος ο Πίντερ έχει κινδυνεύσει αρκετά. Για παράδειγμα, το ύφος του, αυτό που μάθαμε να λέμε "pinteresque", πήγε να γίνει μανιέρα. Ομως, το έργο του είναι πολύπλοκο, βαθύ και ταυτόχρονα πολύ κωμικό, ενώ κρύβει τεράστια γνώση του θεάτρου. Μην ξεχνάτε ότι ξεκίνησε ως ηθοποιός, ότι θήτευσε δίπλα σε τεράστιες μορφές του αγγλικού περιοδεύοντος θεάτρου».*

• info:Για την παράσταση η σκηνογράφος Εύα Μανιδάκη κλήθηκε να χωρέσει στη μικρή σκηνή του Θεάτρου της οδού Κυκλάδων ένα... αίθριο, στο οποίο μέχρι που θα χιονίζει. Η μετάφραση είναι του Νίνου Φένεκ-Μικελίδη, η μουσική του Δημήτρη Καμαρωτού, οι φωτισμοί του Λευτέρη Παυλόπουλου. Παίζουν ακόμα οι ηθοποιοί: Παντελής Δεντάκης, Δημήτρης Ημελλος, Αλεξία Καλτσίκη, Βασίλης Κουκαλάνι, Γιάννης Νταλιάνης και Θάνος Τοκάκης.