Η ανακοίνωση του σκηνοθέτη των «Τρωάδων», Σωτήρη Χατζάκη
Showing posts with label Τρωάδες. Show all posts
Showing posts with label Τρωάδες. Show all posts
Tuesday, June 30, 2015
Wednesday, July 23, 2008
ΘΡΙΑΜΒΟΣ ΤΩΝ ΑΛΒΑΝΙΚΩΝ «ΤΡΩΑΔΩΝ»
Ν.ΧΑΤΖ., ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 23/07/2008
Monday, July 21, 2008
ΑΡΧΑΙΕΣ «ΤΡΩΑΔΕΣ», ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ…
Σε συνεχές τράνζιτο μεταξύ Αλβανίας κι Ελλάδας βρισκόταν ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος τους τελευταίους τρεις μήνες που διεξάγονταν οι πρόβες για τις «Τρωάδες» του Ευριπίδη στο Εθνικό Θέατρο της Αλβανίας.
Στην Αλβανία, η παράσταση έκανε πρεμιέρα στις 17 Ιουλίου, στο Αρχαίο Θέατρο του Βουθρωτού. Στην Ελλάδα, η πρεμιέρα και μοναδική παράσταση θα δοθεί σήμερα, στις 21 Ιουλίου, στο Θέατρο Βράχων «Μελίνα Μερκούρη», στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Βύρωνα. «Τόπος αρκετά συμβολικός, καθώς ο Βύρωνας υπήρξε τόπος υποδοχής των προσφύγων από τη Μικρά Ασία», υπογραμμίζει ο Ελληνας σκηνοθέτης.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η συνεργασία με το Εθνικό Θέατρο της Αλβανίας έρχεται σαν φυσική συνέχεια της πολιτικής που έχει ακολουθήσει μέχρι τώρα στο Θέατρο του Νέου Κόσμου με παραστάσεις όπου η πολιτική διάσταση έχει καθοριστικό ρόλο στη ζωή και τα πάθη των ανθρώπων: «Με τις “Τρωάδες” κλείνει ένας 10ετής κύκλος του Θεάτρου του Νέου Κόσμου.Πριν από δέκα χρόνια ξεκινήσαμε με τον “Κοινό Λόγο” της Ελλης Παπαδημητρίου, που αφορούσε σε μαρτυρίες γυναικών προσφύγων. Ακολούθησαν οι “Εμιγκρέδες” του Μρόζεκ το 2003 και το “Eνας στους δέκα” φέτος, μια παράσταση βασισμένη σε εμπειρίες μεταναστών. Οι μετανάστες και οι μειονότητες είναι ένας κοινωνικός πυρήνας στον οποίο μας ενδιαφέρει να επανερχόμαστε».Yστερα από εβδομήντα χρόνια συνεχούς λειτουργίας, με πολλά κλασικά και σύγχρονα έργα στο ενεργητικό του, το Εθνικό Θέατρο της γειτονικής χώρας αποφασίζει για πρώτη φορά στην ιστορία του να ανεβάσει αρχαίο δράμα.«Η αρχική πρόταση του Εθνικού Θέατρου της Αλβανίας προς εμένα ήταν να ανεβάσουμε τον αριστοφανικό “Πλούτο” λόγω του φαινoμένου του νεοπλουτισμού στη σύγχρονη Αλβανία.
Καθώς όμως δεν είμαι εξοικειωμένος με το χιούμορ της αλβανικής κοινωνίας, τους αντιπρότεινα τις “Τρωάδες” του Ευριπίδη, όπου η βαρβαρότητα του πολέμου και η αγωνία της προσφυγιάς είναι κυρίαρχα θέματα και καταστάσεις εξαιρετικά οικείες στους Αλβανούς, όπως άλλωστε και στους Eλληνες και σ’ όλους τους λαούς των Βαλκανίων», τονίζει ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος.
Ετσι, η αρχαία ελληνική τραγωδία γίνεται με την παράσταση αυτή μέσο καλλιτεχνικής επικοινωνίας με το γειτονικό λαό της Αλβανίας.Μαζί με τον Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο, έχουν προσκληθεί και εργάζονται για τις «Τρωάδες» ο Aγγελος Μέντης (σκηνικά - κοστούμια), ο Ερμής Μαλκότσης (επιμέλεια κίνησης) και ο Βασίλης Καψούρος (φωτισμοί), ενώ βοηθός σκηνοθέτη και διερμηνέας είναι ο Λαέρτης Βασιλείου. Τη μετάφραση υπογράφει ο βραβευμένος μεταφραστής Ρομέο Τσολλάκου.Από την άλλη πλευρά, το Εθνικό Θέατρο της Αλβανίας επιστρατεύει για την παραγωγή αυτή το καλύτερο δυναμικό του: το ρόλο της Εκάβης ερμηνεύει η Μαργαρίτα Τζέπα, ενώ μαζί της επί σκηνής θα βρεθούν η εξαιρετικά δημοφιλής στη χώρα της Ραϊμόντα Μπούλκου (Ελένη), η Λίζα Τζουβάνι (Ανδρομάχη), ο Γκουλιέλμ Ραντόγια (Ποσειδών) κ.ά.
ΜΠΛΑΤΣΟΥ ΙΩΑΝΝΑ, Ελεύθερος Τύπος, 21/07/2008
Sunday, July 20, 2008
«Εχω τρακ για τους Αλβανούς»
Ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος δεν είναι ένας καλλιτέχνης που εφησυχάζει. Το έχει αποδείξει ο τρόπος που διαχειρίζεται το ρεπερτόριό του στο «Θέατρο του Νέου Κόσμου», οι επιλογές και, εν τέλει, τα ρίσκα του. Το καλοκαίρι σκηνοθετεί για το Εθνικό Θέατρο της Αλβανίας τις «Τρωάδες» του Ευριπίδη, πραγματοποιώντας την πρώτη εκτός Ελλάδας σκηνοθεσία του.
Η πρεμιέρα δόθηκε στις 17 Ιουλίου, στο Αρχαίο Θέατρο του Βουθρωτού, ενώ αύριο θα παιχτεί στην Αθήνα (για μία μοναδική παράσταση στην Ελλάδα), στο Θέατρο Βράχων «Μελίνα Μερκούρη», στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Βύρωνα, με Εκάβη τη μεγάλη κυρία του αλβανικού θεάτρου Μαργαρίτα Τζέπα (η παράσταση θα συνοδεύεται από ελληνικούς υπέρτιτλους σε μετάφραση Κ. Χ. Μύρη).
«Η αγωνία μου...»
«Μου αρέσει πολύ η ιδέα του να παιχτούν οι Τρωάδες στην Αθήνα. Οι ηθοποιοί που παίζουν είναι πολύ αγαπητοί στους Αλβανούς κι ελπίζω ότι θα έρθουν να τις παρακολουθήσουν Αλβανοί μετανάστες στην Ελλάδα. Εκεί βρίσκεται η αγωνία μου. Θα ήθελα να είναι καλή παράσταση, γιατί επιθυμώ να νιώσουν περήφανοι για το θέατρο της πατρίδας τους και τους ηθοποιούς τους. Γι αυτούς έχω τρακ», υπογραμμίζει ο σκηνοθέτης.
Η παράσταση θα ενταχθεί στο ρεπερτόριο του χειμώνα του Εθνικού Θεάτρου Αλβανίας και θα περιοδεύσει σε επαρχίες της Αλβανίας, αλλά και σε αλβανόφωνες χώρες.
Υστερα από εβδομήντα χρόνια συνεχούς λειτουργίας, με πολλά κλασικά και σύγχρονα έργα στο ενεργητικό του, το Εθνικό Θέατρο της γειτονικής χώρας αποφασίζει για πρώτη φορά στην ιστορία του να ανεβάσει αρχαίο δράμα.
Η συγκεκριμένη τραγωδία υπήρξε επιλογή του σκηνοθέτη. Αρχικά του πρότειναν τον αριστοφανικό «Πλούτο», μια και είχαν δει τους «Αχαρνής» που είχε σκηνοθετήσει και τους άρεσαν πολύ. «Θα είχε ενδιαφέρον να συνεχίσω την έρευνά μου πάνω στον Αριστοφάνη. Αλλά δεν θεωρούσα ότι μπορούσα να ανεβάσω, στην πρώτη αυτή συνεργασία, κωμωδία. Πρέπει να γνωρίζεις έναν λαό πολύ καλά, τις συνθήκες ζωής του, το χιούμορ του, τις πολιτικοοικονομικές καταστάσεις. Η μόνη εικόνα που είχα εγώ μέχρι τότε της Αλβανίας ήταν από τους μετανάστες».
Βρήκε πολύ γοητευτικό το ότι «ξέχασε» τις θεατρικές αποσκευές του στην Αθήνα. «Ηρθα συνειδητά χωρίς θεατρικές αποσκευές, παντός καιρού, ανοιχτός, για να αντιμετωπίσω από το μηδέν το έργο, αλλά και τους ανθρώπους», τονίζει. Η σκηνοθετική του ματιά πάνω στο κείμενο είναι λιτή. Μια απόλυτα λιτή παράσταση που δείχνει ότι ακόμα και η «φτώχεια ενός θεάτρου μπορεί να είναι γόνιμη, μπορεί να κινητοποιήσει τη φαντασία και να οδηγήσει σε λύσεις πιο ενδιαφέρουσες από όταν έχεις όλα τα μέσα», λέει και διευκρινίζει: «Προτιμώ, ασυζητητί, η λιτότητα να είναι επιλογή του καλλιτέχνη κι όχι επιβολή. Αλλά για μας στάθηκε κινητήριος δύναμη.
Δεν αισθανόμουν δυστυχισμένος επειδή μου έλειπαν τα μέσα. Διαπίστωσα ότι αυτή η λιτότητα -σήμερα που τα έχουμε δει όλα- εξυπηρετεί τον συγγραφέα και τη σχέση του με το κοινό. Σε μια χώρα που δεν έχει τραγωδία, το πιο σημαντικό είναι το πώς θα επικοινωνήσει με τον Ευριπίδη».
Για τον Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο η συνεργασία αυτή έρχεται σαν φυσική συνέχεια της πολιτικής που έχει ακολουθήσει μέχρι τώρα στο «Θέατρο του Νέου Κόσμου», με παραστάσεις όπου η πολιτική διάσταση έχει καθοριστικό ρόλο στη ζωή και στα πάθη των ανθρώπων.
Στα τελευταία τέσσερα χρόνια στο «Θέατρο του Νέου Κόσμου» έχουν ανέβει μεταξύ άλλων και δύο παραγωγές που βασίστηκαν στη συμμετοχή καλλιτεχνών που ζουν στην Ελλάδα ως οικονομικοί μετανάστες («Εμιγκρέδες» του Μρόζεκ - 2003, «Ενας στους δέκα», παράσταση βασισμένη σε εμπειρίες μεταναστών - 2007).
«Υπάρχει ένα δυναμικό ηθοποιών δυνατών και πολύ καλά προετοιμασμένο», σημειώνει για το έμψυχο υλικό που είχε στη διάθεσή του. «Οι ηθοποιοί παίζουν σύγχρονα και είναι πολύ καλοί». Από την άλλη επειδή είναι η πρώτη φορά που παίζεται τραγωδία στην ιστορία του Εθνικού Θεάτρου τους, μαζεύτηκε «όλο το δυναμικό, η αφρόκρεμα του αλβανικού θεάτρου, όχι μόνο του Εθνικού, αλλά και των ηθοποιών που κυκλοφορούν στο ελεύθερο θέατρο». Ο ίδιος διαπιστώνει τη «μεγάλη όρεξη των ανθρώπων να ανοιχτούν στον κόσμο, επειδή το σύστημα ήταν τόσα χρόνια κλειστό». Ας μην ξεχνάμε, δε, ότι πρόκειται για «μια φτωχή χώρα. Δεν μπορούν εύκολα να κάνουν πολιτιστικό τουρισμό».
Αλλά και αν ξεπεράσουν το οικονομικό πρόβλημα «αντιμετωπίζονται ως οικονομικοί μετανάστες κι όχι ως ταξιδιώτες. Η συνεργασία μ έναν ξένο σκηνοθέτη τους δίνει τη δυνατότητα να ακούσουν μια διαφορετική φωνή».
Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ
«Τρωάδες» του Ευριπίδη. Μετάφραση: Ρομέο Τσολλάκου. Σκηνοθεσία: Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος. Σκηνικά/Κοστούμια: Αγγελος Μέντης. Επιμέλεια κίνησης: Ερμής Μαλκότσης. Παίζουν: Μαργαρίτα Τζέπα (Εκάβη), Ραϊμόντα Μπούλκου (Ελένη), Λίζα Τζουβάνι (Ανδρομάχη), Γκουλιέλμ Ραντόγια (Ποσειδών) κ.ά.
Παράσταση: 21 Ιουλίου, στο Θέατρο Βράχων «Μελίνα Μερκούρη», στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Βύρωνα.
ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΚΑΡΑΛΗ, ΕΘΝΟΣ, 19/07/2008
ΟΙ ΤΡΩΑΔΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ΑΛΒΑΝΙΑΣ
Της ΕΦΗΣ ΜΑΡΙΝΟΥ φωτ.: Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ, Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία / 7, 20/07/2008
Αλβανίδες πρόσφυγες πλημμυρίζουν αύριο το θέατρο Βράχων «Μελίνα Μερκούρη». Θα παίξουν στις «Τρωάδες» του Ευριπίδη που παρουσιάζει το Εθνικό Θέατρο της Αλβανίας σε μετάφραση Ρομέο Τσολάκου (μετάφραση υπέρτιτλων Κ.Χ.-Μύρη) σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου. Πώς βρέθηκε ο έλληνας σκηνοθέτης στα Τίρανα; Με την παρότρυνση του ελληνοαλβανού ηθοποιού Λαέρτη Βασιλείου, ο οποίος ανέλαβε όλες τις συνεννοήσεις, την εκτέλεση της παραγωγής, κρατώντας συγχρόνως το καθήκον του βοηθού σκηνοθέτη και του μεταφραστή.
Αλβανίδες πρόσφυγες πλημμυρίζουν αύριο το θέατρο Βράχων «Μελίνα Μερκούρη». Θα παίξουν στις «Τρωάδες» του Ευριπίδη που παρουσιάζει το Εθνικό Θέατρο της Αλβανίας σε μετάφραση Ρομέο Τσολάκου (μετάφραση υπέρτιτλων Κ.Χ.-Μύρη) σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου. Πώς βρέθηκε ο έλληνας σκηνοθέτης στα Τίρανα; Με την παρότρυνση του ελληνοαλβανού ηθοποιού Λαέρτη Βασιλείου, ο οποίος ανέλαβε όλες τις συνεννοήσεις, την εκτέλεση της παραγωγής, κρατώντας συγχρόνως το καθήκον του βοηθού σκηνοθέτη και του μεταφραστή.
Το αλβανικό Κολωνάκι
Περιοχές που θυμίζουν Ψυρρή ή Κολωνάκι ανθίζουν στο παλιό «μπλόκου» των Τιράνων. Ετσι ονομαζόταν ένα σύνολο οικοδομικών τετραγώνων όπου στο παλιό καθεστώς ζούσαν μόνο στελέχη του κόμματος. Η πρόσβαση ήταν απαγορευμένη στους πολίτες. Κι επειδή η εκδίκηση είναι πιάτο που τρώγεται κρύο, σήμερα τα ιερά και τα όσια του κομμουνιστικού παραδείσου έχουν παραδοθεί στην «ακολασία»: οι κομματικές βίλες έγιναν μπαρ και σκυλάδικα... Αλλά τα «μπλόκου»... μπλοκάρουν ξανά τους Αλβανούς, αφού η πρόσβαση δεν αφορά όλους: ποτά και μισθοί δεν συναντιούνται συχνά στον προϋπολογισμό των Αλβανών. Η μπίρα είναι το ποτό που καταναλώνεται ευρέως. Κοστίζει τρία ευρώ, όταν ο μισθός είναι 120 ευρώ. Κι όμως, τα μπαράκια γεμίζουν. Στα πεζοδρόμια κάποιοι ρακοσυλλέκτες φορτώνουν το ποδήλατο με ό,τι χρήσιμο βρουν στα σκουπίδια. Στους παράπλευρους δρόμους του κέντρου ξεπροβάλλουν γειτονιές απ' τα παλιά: χαμόσπιτα με το νοικοκυριό στο πεζοδρόμιο. Στη λεωφόρο Ηρώων μια άσπρη λιμουζίνα, λουλουδιασμένη και φορτωμένη σαμπάνιες, έτοιμη να επιβιβάσει τυχόν νεόνυμφους...Βρεθήκαμε στα Τίρανα καταμεσής των αγώνων του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Ποδοσφαίρου. Κάθε δημόσιος χώρος, από καφενεδάκι μέχρι ξενοδοχείο, διέθετε μία ή δύο γιγαντοοθόνες. «Αυτή η μανία δεν συναντάται σ' άλλη χώρα», μας λένε. Τα τραπέζια ήταν όλα γεμάτα με οικογένειες που παρακολουθούσαν τους αγώνες από το ιταλικό κανάλι. Ακόμα και στον προαύλιο χώρο της Ακαδημίας Τεχνών είχε στηθεί υπαίθριο θέατρο με γιγαντοοθόνη.Το σπίτι του Εμβέρ Χότζα σε κάποιο πεζόδρομο, δεν άλλαξε χρήση. Είναι κλειστό και κατά περιόδους φιλοξενεί επισκέπτες ξένων κρατών. Οσο για τον τάφο του, που είχε δώσει εντολή να χτιστεί σαν πυραμίδα, δεν ευτύχησε να κατοικηθεί. Το μαυσωλείο μετατράπηκε στην ντιστοτέκ... «Μούμια», αλλά η μούμια του Χότζα, μέσα στην αναμπουμπούλα της ανατροπής του καθεστώτος, χάθηκε!Ο τζόγος έχει δυναμικό παρόν. Φωτεινές επιγραφές σε καλωσορίζουν σε ηλεκτρονικά και ρουλέτες. Εξω από το ναό του τζόγου υπαίθριοι πωλητές απλώνουν μια μικρή πραμάτεια πάνω σε καφάσια: φρούτα, τσιγάρα, χαρτομάντιλα ή αναπτήρες.«Οι Αγγελοι της κόλασης» στα Τίρανα έχουν το στέκι τους. Το «Steelwings» είναι ένα ιδιαίτερο μπαρ για μηχανόβιους. Παρκάρουν τα τσόπερ τους και πίνουν το ποτό τους μέσα κι έξω απ' το μαγαζί. Σιγά μην έλειπε και το σκυλάδικο.... Το «Zoom» είναι ίδιο κι απαράλλαχτο με τα ελληνικά, κυρίως τα παλιά της Εθνικής. Με πορτιέρηδες απέξω και μέσα κομπλέ: μεγάλη πίστα, λέιζερ, λουλουδού, χορεύτριες, αλβανικά τραγούδια με πρώτα αλβανικά ονόματα. Μετά τις 2 μ.μ. αρχίζει το... ελληνικό πρόγραμμα: ζεϊμπέκικα, τσιφτετέλια, παλιά και καινούρια άσματα. Μέχρι και το «Παντρεμένοι κι οι δυο». Κορίτσια, με... ελαφρά ενδυμασία χορεύουν αισθησιακά πάνω στα τραπέζια. Εξω από το μαγαζί οι Καγιέν και οι Μερσεντές παρκαρισμένες στην πρώτη σειρά. Πάντως, αρχή του μαγαζιού είναι η προστασία των πελατών: η φωτογράφιση απαγορεύεται.Καντίνες για τους ξενύχτηδες έχουν προβλεφθεί στα σωστά σημεία: σάντουιτς και σουβλάκι. Σα να βρίσκεσαι στην πλατεία Μαβίλη ή την Ιερά Οδό. Αλλά και φαστ φουντ είναι διάσπαρτα παντού: τα «Kolonat». Ενα σύνθημα στους τοίχους τραβάει την προσοχή μας: το «Welcome to Saligrad» κοροϊδεύει τον Σαλί Μπερίσα και το Στάλινγκραντ γεφυρώνοντας εποχές και ιδεολογίες...Μπορεί οι Αλβανοί να μην είναι πιστοί μουσουλμάνοι, -όταν ακούγεται η φωνή του Χότζα αδιαφορούν αντί να γονατίζουν στο χαλάκι τους και να προσεύχονται-, εμάς όμως τα ντεσιμπέλ της ηχογραφημένης δέησης, από το παρακείμενο στο ξενοδοχείο τζαμί, μας ξυπνούσε σταθερά στις 4 το πρωί...«Αν χαθείτε, φωνάξτε δυνατά και σίγουρα κάποιος θα σας απαντήσει ελληνικά», μας είχαν συμβουλεύσει. Κάμποσες φορές χαθήκαμε και, πράγματι, η συμβουλή αποδείχτηκε χρήσιμη. Οι περισσότεροι είχαν κάνει τα χιλιόμετρά τους στην Ελλάδα είτε ταξιδεύοντας... με τα πόδια είτε δουλεύοντας. Το γκαρσόνι πάντως στο εστιατόριο μιλούσε ελληνικά... Πίσω από το Εθνικό Θέατρο υπάρχει το «Νοέλ», η ταβέρνα της Μάγιας και του Μίρι, το καλλιτεχνικό στέκι των Τιράνων. Οι τοίχοι είναι γεμάτοι από φωτογραφίες παραστάσεων, πορτρέτα καλλιτεχνών και εικαστικά αντικείμενα. Εκεί μαζεύονται οι ηθοποιοί μετά την πρόβα και τρώνε φαγητά που έχουν ήδη παραγγείλει στη Μάγια, η οποία μιλάει μια χαρά ελληνικά, η κουζίνα της μάλιστα είναι εφοδιασμένη με ελληνικό ελαιόλαδο και φέτα... Εκεί συναντήσαμε τρία από τα κορίτσια του χορού των «Τρωάδων», δροσερά και μ' όλη τη λαχτάρα να προχωρήσουν στο θέατρο: τη Μόνικα, την Αντελίνα και τη Λόρη. Η Μόνικα είναι μόνιμη ηθοποιός στο Εθνικό, ενώ οι άλλες δύο συνεργάζονται τώρα στις «Τρωάδες». Ομως, με τη δική τους ομάδα, έχουν ήδη παρουσιάσει παραστάσεις σύγχρονων έργων σε χώρους εναλλακτικούς. Εχουν δουλέψει ως ηθοποιοί στην Ιταλία, αλλά η επιθυμία τους είναι να κάνουν κάτι στη χώρα τους. «Ομως δεν υπάρχει κρατική επιχορήγηση, ούτε χορηγία. Εμείς πρέπει ν' αναλάβουμε την παραγωγή, να βρούμε το χώρο και ό,τι χρειαστεί. Το εισιτήριο είναι μόνο δύο ευρώ κι αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούμε να επενδύουμε στο ταμείο. Η οικογένεια, όσο αντέχει, μας στηρίζει οικονομικά».Θα ήθελαν πολύ να ταξιδέψουν, να ενημερωθούν. Κι όμως, γνωρίζουν τις τάσεις που επικρατούν στο σύγχρονο θέατρο στην Ευρώπη μέσω του Ιντερνετ και ξενόγλωσσων βιβλίων.Ο Λαέρτης Μαλκότσης έχει διδάξει τη χορογραφία στον 16μελή χορό των «Τρωάδων», ενώ ο Αγγελος Μέντης ετοίμασε απλά, σύγχρονα ρούχα. Η μουσική (Αλκέτ Ζαίμη) βασίζεται στα παραδοσιακά πολυφωνικά της Αλβανίας, ενώ το σκηνικό παραπέμπει σ' ένα κατεστραμμένο ναό όπου οι έλληνες αρχηγοί έχουν συγκεντρώσει τις σκλάβες Τρωαδίτισσες.Τους ρόλους κρατούν μεγάλοι ηθοποιοί του Εθνικού Θεάτρου της Αλβανίας: Μαργκαρίτα Τζέπα (Εκάβη), Ραϊμόντα Μπούλκου (Ελένη), Λίζα Τζουβάνι (Ανδρομάχη), Εμα Αντρέα (Κασσάνδρα), Γκουλιέλμ Ραντόγια (Ποσειδών), Νεριτάν Λίτσαϊ (Ταλθύβιος), Ενέιντα Τζελίλι (Αθηνά). Ολοι τους έχουν υπογράψει εξάμηνα συμβόλαια, αμοιβής 1.200 ευρώ για όλο το διάστημα... Εκπαιδευμένοι στο ρεαλιστικό θέατρο και τον απόηχο της Σχολής Στανισλάφσκι, αναζητούν νέες φόρμες και υποκριτικές. Κάποιοι όπως η Εμα Αντρέα ταξιδεύουν, συναλλάσσονται με ξένους δημιουργούς. Στο αλβανικό θέατρο όμως, για να μιλάμε και με ορολογία σοσιαλιστική, η κατάσταση είναι «δύο βήματα μπρος, ένα πίσω»...
Χάνεται ο ενθουσιασμός
Στο Εθνικό εργάζονται 35 ηθοποιοί, 35 τεχνικοί και διοικητικοί υπάλληλοι. Στα 65 χρόνια ανελλιπούς λειτουργίας του έχει ανεβάσει κλασικούς και σύγχρονους συγγραφείς, ποτέ όμως αρχαία τραγωδία.«Το να κάνεις θέατρο είναι ηρωισμός», λέει ο 38χρονος Αρμπέν Ντερχέμι που ερμηνεύει τον Μενέλαο στις «Τρωάδες». «Το μεγάλο πρόβλημα για τους αλβανούς ηθοποιούς είναι η ύπαρξη ενός μόνο θεάτρου, του Εθνικού. Κάθε χρόνο αποφοιτούν από την Ακαδημία Τεχνών 12 ηθοποιοί και 12 σκηνοθέτες, όλοι υποψήφιοι μετανάστες... Ο ενθουσιασμός των κοριτσιών χάνεται σιγά σιγά. Πριν από το 1990 σε κάθε πόλη υπήρχε θέατρο, ορχήστρα, χορός, μια οργάνωση τέλος πάντως. Οταν έπεσε το καθεστώς, τα συμπαρέσυρε. Η βλακεία είναι ότι στο όνομα της αντικομμουνιστικής υστερίας καταστράφηκαν χρήσιμα πράγματα κι εξανεμίστηκαν κατακτήσεις των εργαζομένων. Πρέπει ν' αλλάξει το σύστημα παιδείας».Στην Αλβανία επικρατούσε ιδιαίτερο κομμουνιστικό καθεστώς, ξεχωριστό απ' όλες τις χώρες του ανατολικού μπλοκ. Κανένας δεν έφευγε από τη χώρα, κανένας δεν έμπαινε. Η Αλβανία γέμισε αμυντικά οχυρωματικά έργα, ακόμα και στις πόλεις, για τον φόβο των καπιταλιστών εισβολέων. «Τα βλέπετε τα φώτα απέναντι;», έλεγαν οι άνθρωποι του κόμματος δείχνοντας προς τη νυχτερινή Κέρκυρα. «Οι καπιταλιστές τους έχουν και δουλεύουν μέρα-νύχτα»... «Η καταστροφή στην Αλβανία δεν αφορά τόσο στην οικονομία, την κοινωνική-πολιτιστική καθυστέρηση ή τη στέρηση της ελευθερίας», λέει πικραμένος ο Αρμπέν. «Αυτό που καταστράφηκε ήταν ο ίδιος ο άνθρωπος! Αυτός ο Αλβανός που βλέπετε εσείς μετανάστη και δεν σας αρέσει. Ο πατέρας μου εστάλη το 1973 στην Ιταλία να σπουδάσει σκηνοθεσία. Οταν επέστρεψε -αριστούχος- τον μετέθεσαν χαμάλη στους σιδηροδρόμους γιατί στην Ιταλία έκανε παρέα με Ιταλούς! Εγώ έδωσα τέσσερις φορές στο Εθνικό και μ' έκοβαν ως παιδί καταδικασμένου. Μόλις πέρσι μπήκα στο Εθνικό κι αυτό επειδή μεσολάβησε πολιτικός...». Ο Β. Θεοδωρόπουλος αλλιώς τα περίμενε κι αλλιώς τα βρήκε. Δηλώνει δυσαρεστημένος από τη συνεργασία του με το Εθνικό Θέατρο επικαλούμενος «δεκάδες λόγους». «Δεν τηρούνται οι υποσχέσεις όχι μόνον στα οικονομικά, αλλά και στα θέματα οργάνωσης. Μεταθέτουν την ευθύνη στο υπουργείο Πολιτισμού. Η Αλβανία βρίσκεται σ' ένα μεταβατικό στάδιο σ' όλα τα επίπεδα, εκτός απ' του πολιτισμού. Το Εθνικό είναι σε απόλυτη ένδεια, με ανύπαρκτη υποδομή και οργάνωση. Τις προάλλες είδα με τα μάτια του στο φουαγιέ του να γίνεται η κηδεία του δημάρχου της Αυλώνας! Δεν λέω ότι στην Ελλάδα ζούμε στον παράδεισο. Οι άνθρωποι εδώ δεν έχουν πλούτη, αλλά είναι νοικοκυραίοι. Τους αξίζει καλύτερη παιδεία». Απόφοιτοι της Ακαδημίας δημιουργούν κατά καιρούς μικρές ομάδες χωρίς μέλλον. Το Εθνικό, πάντως, ενισχυόμενο από το υπουργείο Πολιτισμού έχει καθιερώσει Φεστιβάλ Νέων Δημιουργών για σκηνοθέτες, ηθοποιούς, σκηνογράφους. Οι επιλεγμένες παραστάσεις παρουσιάζονται στις δύο σκηνές του ή σε χώρους της Ακαδημίας.Οι αμοιβές των ελλήνων συντελεστών της παράστασης (σκηνοθέτης, βοηθός σκηνοθέτη, σκηνογράφος, χορογράφος) υποτίθεται ότι θα καλυφθούν από χορηγίες των 200 ελληνικών επιχειρήσεων που εδρεύουν στην Αλβανία. Πλην, οι επιχειρηματίες, δεν φαίνονται πρόθυμοι να συνδράμουν... Τα χρήματα είναι αμφίβολο αν θα συγκεντρωθούν και το... λεπτό αυτό ζήτημα δημιουργεί τριγμούς, εντάσεις μέχρι και απειλές μηνύσεων. Ο Β. Θεοδωρόπουλος έστειλε πολλές φορές πίσω το συμβόλαιό του ώσπου να το υπογράψει. Πάντως η ίδια συνθήκη συνεργασίας λειτούργησε θετικά πέρσι όταν το Εθνικό Θέατρο Αλβανίας είχε καλέσει το γάλλο σκηνοθέτη Ερίκ Βινιέ να ανεβάσει τον «Κουρέα της Σεβίλης»: οι γάλλοι συντελεστές είχαν πληρωθεί από σπόνσορες σε συνεννόηση με την Γαλλική Πρεσβεία στα Τίρανα.«Υπάρχει ένας καθοδηγούμενος πολιτισμός και η ύπαρξη ενός μόνο θεάτρου κάνει την προπαγάνδα ακόμα πιο επικίνδυνη», επιμένει ο Β. Θεοδωρόπουλος. «Ναι, σε ό,τι αφορά την παράσταση δεν είχα βοήθεια. Γνωρίζοντας το ρατσισμό για τον μετανάστη στην Ελλάδα, με ενδιέφερε το άλλο πρόσωπο της Αλβανίας. Των ανθρώπων που θέλουν να προκόψουν, που αγαπούν τον τόπο τους. Δεν έχουν χρήματα κι αυτό είναι εμπόδιο. Θα ήταν πολύ αριστοκρατικό από μεριάς μου, ενώ στην Αθήνα κάνω παραγωγές με μετανάστες, τώρα να την κοπανούσα»...Πράγματι, πόσω μάλλον αφού ο ίδιος επεδίωξε τη συνεργασία... Πάντως από τον Μάρτιο, το Εθνικό Θέατρο της Αλβανίας έχει ήδη χρηματοδοτήσει κάμποσα ταξίδια του Β. Θεοδωρόπουλου Αθήνα-Τίρανα ενώ έχει νοικιάσει ένα σούπερ διαμέρισμα για τη διαμονή του στο κέντρο της πόλης, αν και αυτά τα έξοδα αφορούν την ελληνική πρεσβεία η οποία θα συγκέντρωνε τις εισφορές...Να τι απάντησε ο διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου Κριστάκι Σκράμι, στον οποίο μεταφέραμε τα παράπονα του Β. Θεοδωρόπουλου: «Είχε ήδη συμφωνηθεί απ' την αρχή ο τρόπος πληρωμής των ελλήνων συντελεστών. Πέρσι με τους Γάλλους αυτό το σύστημα λειτούργησε. Δεν έμαθα καν τις αμοιβές τους. Εμείς χαιρόμαστε που ήρθε ένας σημαντικός καλλιτέχνης να σκηνοθετήσει αρχαίο δράμα στο Εθνικό Θέατρο. Ο Λαέρτης Βασιλείου ήταν αυτός που μας μίλησε με θέρμη για τη δουλειά του και εξαιτίας του το αποφασίσαμε. Σε ό,τι αφορά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο κ. Θεοδωρόπουλος, από την πλευρά μας, κάναμε τα πάντα. Ισως οι συνθήκες να μην είναι ίδιες μ' αυτές που επικρατούν στην Ελλάδα, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι αδιαφορήσαμε. Για τα δικά μας δεδομένα, οι "Τρωάδες" είναι μια μεγάλη παραγωγή που υπερβαίνει τα όριά μας. Δεν θα αντέχαμε και τις αμοιβές των συντελεστών. Προσπαθούμε σιγά σιγά να βρούμε την ταυτότητά μας. Οταν κατέρρευσε το παλιό καθεστώς, η μετανάστευση ερήμωσε και το θέατρο. Αντέξαμε. Ακόμα και το 1997, το "μαύρο έτος", δεν κλείσαμε. Θα ξαναφέρουμε το κοινό στις αίθουσες. Στόχος μας είναι να μπορεί το Εθνικό Θέατρο να αντικρίζει κάποτε με τόλμη τα θέατρα της Ευρώπης».
Saturday, July 19, 2008
ΑΡΧΑΙΟ ΔΡΑΜΑ ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΣΤΗΝ ΑΛΒΑΝΙΑ!
Το Εθνικό Θέατρο της γειτονικής χώρας ανεβάζει Τρωάδες σε σκηνοθεσία του Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου Της Γιωτας Συκκα, Η Καθημερινή, 20/07/2008
Οι αλβανικές εφημερίδες στη χώρα μας γράφουν για τη μεγάλη κυρία του θεάτρου τους, τη Μαργαρίτα Τζέπα, που εμφανίζεται σε μία και μοναδική παράσταση στην Αθήνα, στις 21 του μηνός στο θέατρο Βράχων, στον Βύρωνα. Από την άλλη, ο δήμος της περιοχής έχει κάνει αφισοκολλήσεις στα αλβανικά που μιλούν για τη παράσταση η οποία βασίζεται στην ελληνοαλβανική συνεργασία. Δεν είναι και λίγο. Οι «Τρωάδες» του Ευριπίδη που έκαναν πρεμιέρα πριν από λίγες ημέρες στο Βουθρωτό και θα παρουσιαστούν τον χειμώνα στο Εθνικό Θέατρο της Αλβανίας, έχουν Ελληνα σκηνοθέτη, τον Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο, και ηθοποιούς, την αφρόκρεμα του αλβανικού θεάτρου.
Η Μαργαρίτα Τζέπα είναι η δική τους Κατίνα Παξινού, η γυναίκα που σταματούν τα αυτοκίνητα για να περάσει, και κάποια χρόνια πριν, χαμήλωναν τα όπλα για χάρη της. Παίζει την Εκάβη, τη βασίλισσα που έγινε σκλάβα, ενώ την Ανδρομάχη υποδύεται η εξαιρετική Λίζα Τζουβάνι και την Ελένη η Ραϊμόντα Μπούλκου. Αν το όνομα της Μαργαρίτας Τζέπα σε μας δεν λέει τίποτα, για τους Αλβανούς σημαίνει πολλά. Είναι η εθνική τους σταρ!
Για όλους έχει σημασία αυτή η συνεργασία. Για τον Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο είναι αποτέλεσμα της πολιτικής του στο Θέατρο του Νέου Κόσμου και των επιλογών του. Παραστάσεις όπου η πολιτική διάσταση είχε καθοριστικό ρόλο. Κι όταν το 2003 ανέβασε τους «Εμιγκρέδες» του Μρόζεκ με τη συμμετοχή καλλιτεχνών που ζουν ως οικονομικοί μετανάστες στη χώρα μας, πολλοί αναρωτήθηκαν «μα τι κάνει;». Δικαιώθηκε. Και πέρυσι εμπιστεύθηκε ακόμη μια φορά τον Λαέρτη Βασιλείου που ανέβασε το «Ενας στους δέκα», βασισμένο σε εμπειρίες μεταναστών δεύτερης γενιάς. Η παραγωγή θα επαναληφθεί και τον φετινό χειμώνα.
Εν τω μεταξύ, τον κάλεσε το Εθνικό Θέατρο της Αλβανίας να τους σκηνοθετήσει αττική κωμωδία. Τους αντιπρότεινε τις «Τρωάδες». «Αν δεν γνωρίζεις τις συνήθειες ενός λαού, αν δεν τον ξέρεις καλά, πώς μπορείς να κατανοήσεις το χιούμορ του;», λέει στην «Κ». Αλλωστε, το έργο του Ευριπίδη καταπιάνεται με τη βαρβαρότητα του πολέμου, την αγωνία της προσφυγιάς, την αγριάδα της σκλαβιάς. Ποτέ δεν είχε μαζευτεί τόσο αίμα σε αθηναϊκή ορχήστρα. Με τις Τρωάδες ο ποιητής θέλησε να προειδοποιήσει τους Αθηναίους για το τι μέλλουν να πάθουν με την τυχοδιωκτική εκστρατεία της Σικελίας που ετοίμαζαν…
Καταστάσεις οικείες, λοιπόν, για όλους τους λαούς των Βαλκανίων, και την Αλβανία. Από την άλλη, το Εθνικό τους θέατρο με 70 χρόνια ιστορίας δεν είχε ανεβάσει ποτέ αρχαία τραγωδία! Γι' αυτό θεωρούν πολύτιμη αυτή την παραγωγή. «Δυο λόγοι είναι οι πιο πιθανοί. Επί Χότζα, η αρχαία τραγωδία, που είναι καθαρά εκφραστής της δημοκρατίας, δεν άρεσε στο τυραννικό καθεστώς. Στα 50 χρόνια αυτού του καθεστώτος, που ήταν το σκληρότερο απ' όλα τα πρώην σοσιαλιστικά κράτη της Ευρώπης, όπως οι ίδιοι μου λένε, έχασαν την ψυχή τους. Τα πάντα ήταν κλειστά, κλειστή και η επικοινωνία προς τα έξω. Στο θέατρο όμως, και στην τέχνη γενικότερα, πρέπει να είσαι ενήμερος για το τι συμβαίνει έξω. Ο δεύτερος λόγος έχει να κάνει με τη συνέχεια. Η Αλβανία κλείστηκε πάλι στον εαυτό της, λόγω φτώχειας. Εχουν περάσει πολλά».
Τρεις μήνες πρόβες
Το δυναμικό που συνάντησε στην Αλβανία εδώ και τρεις μήνες που εργάζεται ως «πολιτιστικός μετανάστης», όπως αστειεύονται μαζί του στο θέατρο, είχε δυο πλευρές. «Πολλοί ταλαντούχοι ηθοποιοί που δεν έχουν μάθει όμως να δουλεύουν πολύ. Τα έργα, όπως μου λένε οι ηθοποιοί, ανεβαίνουν για έναν - ενάμιση μήνα με λίγες μόνο πρόβες. Αυτή ήταν μία από τις δυσκολίες που αντιμετώπισα αφού επέμενα σε οκτώ ώρες δουλειάς κάθε μέρα, επί τρεις μήνες. Το άλλο εμπόδιο ήταν το θέμα της γλώσσας. Κυρίως για το χρόνο που χάνεται στη μετάφραση και όχι τον ήχο της γλώσσας που μας είναι οικείος».Οι ηθοποιοί, το θέατρο και οι τέχνες στην Αλβανία βρίσκονται σε μια μεταβατική φάση. «Εχουν ανάγκη να δοκιμάσουν νέα πράγματα. Τα προηγούμενα χρόνια κυριαρχούσε ένα μείγμα υποκριτικής μεταξύ σχολής Στανισλάβσκι και σοσιαλιστικού ρεαλισμού. Τώρα δείχνουν να θέλουν να μάθουν κι άλλα».Ολο αυτόν τον καιρό, ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος μένει στο κέντρο των Τιράνων. «Δεν διαφέρει από μια συνοικία της Αθήνας. Τα μαγαζιά είναι καλά, τρως εξαιρετικά και φτηνά, με 7 ευρώ όταν στην Ελλάδα θα ήθελες 30. Βλέπεις έναν κόσμο με αξιοπρέπεια, νοικοκυραίους. Υπάρχει φτώχεια, υπάρχουν άνεργοι αλλά και προσπάθεια να στρώσουν τα πράγματα. Υπάρχουν βέβαια και πλούσιοι με τεράστια τζιπ σε μέγεθος νεκροφόρας που δεν σταματάνε πουθενά. Είναι το σύνδρομο που είχαμε και στην Ελλάδα μετά τον πόλεμο, όταν ο Ελληνας αποκτούσε χρήματα μέσω της μετανάστευσης και θεωρούσε ότι του ανήκε ο δρόμος. Τα φανάρια απλώς υπάρχουν, δεν σταματάει κάνεις εδώ. Μόνο για την Μαργαρίτα Τζέπα σταματάνε τα αυτοκίνητα, να περάσει.Αυτή η γυναίκα, η μεγάλη κυρία της Αλβανίας, ήταν ένας από τους λόγους που ήθελα να μείνω - παρά τις δυσκολίες που αντιμετώπισα. Είναι η πιο έφηβη απ' όλους. Εβδομήντα πέντε χρόνων με απίστευτη πειθαρχία, είναι πάντα πριν την ώρα της στην πρόβα από την οποία φεύγει τελευταία. Υπομονετική, ανοιχτή και διαθέσιμη σαν να αποφοίτησε τώρα από τη σχολή».«Αγγιξα το όνειρο στα 75 μου»
Ο Λαέρτης Βασιλείου είναι ο μεταφραστής στη συνομιλία μας με την Μαργαρίτα Τζέπα.
«Ο τίτλος “καλλιτέχνης του λαού” κυριολεκτεί επάνω της», μας εξηγεί ο Βασιλείου. «Είναι μια μοιραία γυναίκα που είναι και ηθοποιός και μάνα και τώρα γιαγιά. Είναι το σύμβολο. Είναι η μήτρα που γέννησε αυτή τη χώρα. Δεν είναι τυχαίο που παίζει την Εκάβη. Είναι η μήτρα του πολιτισμού, της Τροίας, των Φρυγών». Ας δούμε όμως τι λέει και η ίδια:
- Τι σημαίνει για σας η Εκάβη;
— Κάθε ρόλος που μου προτείνουν με χαροποιεί. Αυτή τη φορά όμως, ακόμη περισσότερο. Πάντα ονειρευόμουν να παίξω αρχαίο δράμα. Χαίρομαι που άγγιξα το όνειρο έστω και στα 75 μου.
- Σας τρομάζει κάτι σε αυτήν τη συνεργασία;
— Η ανησυχία μου έχει να κάνει με τον χαρακτήρα της ηρωίδας που μοιάζει σαν να ’ναι κεντημένος πάνω σε ζωγραφιά, από τον Ευριπίδη. Είναι το στεφάνι των γυναικών. Ο συγγραφέας πάνω σε αυτόν τον χαρακτήρα σκάλισε τα γεγονότα, τη θλίψη εκείνης της εποχής που έχει πολλές ομοιότητες με το σήμερα. Δεν καταπιάνεται μόνο με τον πόνο της οικογένειας και των παιδιών της αλλά όλης της χώρας. Της κοινωνίας που θέλει να συνεχίσει ο σπόρος των Τρώων. Γιατί το πιο όμορφο πράγμα του καθενός είναι η πατρίδα του. Εκεί θέλει να ζήσει κι εκεί να πεθάνει. Η Εκάβη πονάει, αγαπάει, υπομένει. Την καταλαβαίνω. Ξέρω πώς είναι να παίζεις με τη ζωή ενός λαού. Είναι η αιώνια μάνα.
- Πώς και δεν παίξατε ποτέ αρχαίο δράμα;
— Σημασία έχει ότι το ονειρευόμουν. Είχα την τραγωδία στην ψυχή μου. Με αυτόν το ρόλο μπορώ να πω ότι δεν μου μένει πια τίποτε άλλο να παίξω. Εχω ερμηνεύσει ρόλους διαφορετικούς απ’ όλο το παγκόσμιο ρεπερτόριο. Εδώ όμως η ευθύνη μου είναι μεγάλη, κυρίως απέναντι στο ελληνικό κοινό. Το έργο είναι ο πολιτισμός σας.
- Εχει από τα δικά σας βιώματα η Εκάβη;
— Είναι γεμάτες οι αποσκευές μου γιατί και η χώρα μου, ο λαός μου, βίωσε παρόμοια ιστορία. Ολα τα Bαλκάνια. Κι εμείς. Η πατρίδα μου δεν είναι κατακτητής κι ο λαός μου είναι ειρηνόφιλος.
- Μεγαλώσατε στη Λούσνια, ήσαστε ταλαιπωρημένο παιδί μιας πολυπληθούς οικογένειας που θαύμαζε από μικρή την ποίηση;
— Στην ποίηση οφείλω ότι ανέβηκα στη σκηνή, σε αυτή ότι πέρασα στη σχολή και ότι ασχολήθηκα με το θέατρο. Γι’ αυτό δεν την πρόδωσα ποτέ. Πηγαίνω παντού για παρουσιάσεις βιβλίων είτε Αλβανών είτε μεταφράσεις ξένων. Από τους δικούς σας μου αρέσει ο Σεφέρης, ο Καβάφης, ο Λειβαδίτης και ο Ρίτσος.
- Πώς είναι η ζωή ενός καλλιτέχνη σήμερα στην Αλβανία;
— Η δημοκρατία έφερε πολλά, πάνω απ’ όλα την ελευθερία που την είχαμε ανάγκη. Ζήσαμε την απαγόρευση, τη λογοκρισία, ήμαστε ωστόσο αφοσιωμένοι στην τέχνη, νομίζοντας πως κάνουμε μικρές επαναστάσεις σε κάθε παράσταση. Ωστόσο, όταν κατακτήσαμε την ελευθερία, μάς ήρθαν άλλα. Την εποχή που όλα ήταν κρατικά, το κράτος βοηθούσε το θέατρο. Σήμερα δεν υπάρχει η ίδια ανταπόκριση. Οι καλλιτέχνες έχουν μεγαλύτερη ανάσα, οι σκηνοθέτες τολμάνε κι ας μη γνωρίζουν καλά αυτό που καταπιάνονται, παίρνουν όμως και πρωτοβουλίες που έχουν άλλα πρότυπα, πιο τηλεοπτικά.
- Τι είναι αυτό που σας φοβίζει για το μέλλον και τι σας ηρεμεί;
— Η γενιά μου πρόσφερε πολλά χωρίς να πληρωθεί γι’ αυτό. Γνώρισε, βέβαια, την αγάπη και τον σεβασμό. Σήμερα, ζω σε ένα σεμνό σπίτι, παίρνω μια εξίσου σεμνή σύνταξη κι ακόμη και τώρα που άλλαξε το καθεστώς ποτέ δεν συζητάω τα χρήματα όταν μου κάνουν μια πρόταση. Είμαι μια ευτυχισμένη γιαγιά όπως η Εκάβη και μια περήφανη μάνα με τρία αγόρια, οπότε δεν με φοβίζει τίποτα.
«Σαν να στηρίζω τη χτυπημένη μου πλευρά»
Διπλό βάρος στις «Τρωάδες» έχει ο Λαέρτης Βασιλείου. Βοηθός του Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου στη σκηνοθεσία, αλλά κυρίως διερμηνέας σε αυτή την παραγωγή. Εχει εκτός από το συναισθηματικό μέρος να μοιραστεί ανάμεσα σε δυο πατρίδες: «Μεγάλωσα ανάμεσα, δεν μπορώ να αρνηθώ καμία τους. Οταν περπατάς κι έχεις χτυπήσει το αριστερό πόδι, βάζεις μεγαλύτερη δύναμη στο δεξί. Ετσι αισθάνομαι. Σαν να στηρίζω την χτυπημένη μου πλευρά».
Από την άλλη είναι η Μαργαρίτα Τζέπα με την οποία συνεργάστηκε κινηματογραφικά μαζί της, αλλά και όλοι οι συμπατριώτες του ηθοποιοί. «Μια παράσταση με όλες τις θεατρικές γενιές της Αλβανίας. Από την 75χρονη Μαργαρίτα μέχρι το 25χρονο κορίτσι του χορού. Βλέποντας πώς παίζουν, παρακολουθώ μια διαφορά 50 ετών. Είναι ολόκληρο το σύστημα. Είχα γνωρίσει τη μια γενιά, βλέπω τώρα και τη νοοτροπία της άλλης. Η διαφορά είναι τεράστια. Και προς το καλό και προς το κακό. Οι παλαιότεροι ζηλεύουν την ελευθερία των νεότερων, αλλά δεν κατανοούν γιατί ενώ έχουν περισσότερα από εκείνους, τους λείπει η πειθαρχία. Η πειθαρχία, βέβαια, είναι και προϊόν δικτατορίας. Αφού λοιπόν αυτά τα παιδιά δεν τη γνώρισαν, λογικό είναι να μην πειθαρχούν εύκολα. Τώρα είναι όλοι σε μεταβατικό στάδιο. Το πρόβλημα για μένα είναι να μη γίνει η ελευθερία αναρχία. Αυτή είναι η παγίδα των νεότερων. Να φτάσουν στον μηδενισμό. Ο λαός έχει μάθει να υπομένει. Δεν είναι ωραίο αυτό. Αυτή η γενιά δεν θα επαναστατήσει ποτέ. Δεν θα κάνει αυτό που επιχείρησε η δική μου όταν ήμασταν απόφοιτοι Λυκείου. Οι σημερινοί 20ρηδες στην Αλβανία δεν έχουν ούτε υπομονή ούτε επιμονή. Αυτός είναι ο κίνδυνος της εποχής τους. Το φαστ φουντ».
Sunday, July 13, 2008
ΤΡΩΑΔΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΤΙΡΑΝΑ
Ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος μιλάει για την τραγωδία του Ευριπίδη που σκηνοθετεί με το Εθνικό Θέατρο της Αλβανίας
ΜΥΡΤΩ ΛΟΒΕΡΔΟΥ, Το ΒΗΜΑ, 13/07/2008
Με τις «Τρωάδες» του Ευριπίδη, το Εθνικό Θέατρο της Αλβανίας θα παρουσιάσει για πρώτη φορά αρχαίο δράμα έπειτα από 70 χρόνια συνεχούς λειτουργίας του. Με τον Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο στο τιμόνι της σκηνοθεσίας, η παράσταση ανοίγει έναν διάλογο ανάμεσα στους δύο λαούς, καθώς οι συντελεστές είναι Ελληνες και οι ηθοποιοί Αλβανοί. Η επιλογή του συγκεκριμένου έργου δεν είναι τυχαία: Η βαρβαρότητα του πολέμου και η αγωνία της προσφυγιάς είναι οικείες καταστάσεις στους Αλβανούς - και όχι μόνον.
Θεατρικά οικείος με τους πρόσφυγες («Κοινός Λόγος», 1997), τους Αλβανούς και τους μετανάστες λόγω του Θεάτρου του Νέου Κόσμου («Εμιγκρέδες» του Μρόζεκ, 2003, «Ενας στους δέκα», παράσταση βασισμένη σε εμπειρίες μεταναστών, 2007), ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος έχει εγκατασταθεί τους τελευταίους μήνες στα Τίρανα, κάνει πρόβες, ετοιμάζεται για την πρεμιέρα στο αρχαίο θέατρο του Βουθρωτού και συσσωρεύει εμπειρίες.«Υπάρχουν δύο ή και περισσότερες πραγματικότητες» λέει ο σκηνοθέτης για την Αλβανία. «Από τη μια είναι αυτή που γνωρίζουμε εμείς στην Ελλάδα, και από την άλλη αυτή που ζουν οι ίδιοι εδώ. Οσο για το θέατρο, υπάρχει μόνον ένα, το Εθνικό στα Τίρανα, και όποιες ομάδες εμφανίζονται, δεν έχουν μέλλον. Αλλωστε δεν υπάρχουν επιχορηγήσεις και τα οικονομικά είναι δύσκολα». Δουλεύοντας με ντόπιους ηθοποιούς ορισμένοι από τους οποίους αποτελούν το μεγάλο υποκριτικό κεφάλαιο της Αλβανίας, όπως η Μαργαρίτα Τζέπα, ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος βρέθηκε μπροστά σε καλλιτέχνες που παίζουν στον απόηχο του συστήματος Στανισλάφσκι, ενός ρεαλιστικού και τυποποιημένου θεάτρου. «Η δυσκολία ήταν να παίξουν μετωπικά, να απευθύνονται στους συναδέλφους τους, στο κοινό, στο σύμπαν. Είχαν όμως όρεξη να δουλέψουν, να δουν κάτι άλλο, να μάθουν. Κάναμε πολλές ασκήσεις προς αυτή την κατεύθυνση και τρεις μήνες πρόβες, πρωί και απόγευμα». Και συνεχίζει: «Είναι εντυπωσιακό ότι ακόμα και τώρα που πέρασαν 18 χρόνια από την εποχή του Χότζα, οι Αλβανοί ζουν ακόμα στο ίδιο κλίμα, στον απόηχο, μέσα σε μια ηττοπάθεια. Φανταζόμουν ότι θα είχαν αλλάξει πιο πολύ. Μόνο σκεφθείτε ότι για να πάρουν ένα μπόνους, οι ηθοποιοί θα περάσουν από ειδική επιτροπή υπαλλήλων του υπουργείου Πολιτισμού, η οποία θα κρίνει αν παίζουν καλά...».Αν και η πρόταση να σκηνοθετήσει αρχαίο δράμα στα Τίρανα ξεκίνησε με... Αριστοφάνη, ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος επέλεξε τις «Τρωάδες» για τη θεματολογία και τις αναφορές της. Το γεγονός ότι δεν είχαν παίξει ποτέ σε τραγωδία λειτούργησε θετικά για τον ίδιο, γιατί είχε να αναμετρηθεί με ανοιχτούς ανθρώπους - δεν κουβαλούσαν κανένα παρελθόν, καμία έτοιμη άποψη. Αλλωστε και ο ίδιος κατά τη διάρκεια της πολύμηνης προετοιμασίας άλλαξε. Είχε να αντιμετωπίσει και την οικονομική στενότητα του Εθνικού Θεάτρου και να βάλει σε λειτουργία τη φαντασία του ώστε να βρει λύσεις χωρίς μεγάλο κόστος. Το σκηνικό - ένα νεκροταφείο ή ένας κατεστραμμένος ναός - κατέληξε να είναι μια σειρά από ξύλινους πάγκους... Καθώς αυτή η ενδιαφέρουσα περιπέτεια φθάνει στο τέλος της, ο σκηνοθέτης κάνει τον απολογισμό του - εκτός από την εμπειρία και το «ταξίδι» κέρδισε και την απομόνωσή του: «Είναι σημαντικό να φεύγεις και να μένεις κάπου μόνος. Να απομονώνεσαι και να σκέφτεσαι θεατρικά. Μου άρεσε πολύ όλο αυτό - όπως παλιά, νεότερος, όταν κατέβαινα να σκηνοθετήσω στα ΔΗΠΕΘΕ...» θυμάται.Τον θίασο αποτελούν ηθοποιοί του Εθνικού Θεάτρου της Αλβανίας, με πρώτη τη Μαργαρίτα Τζέπα στον ρόλο της Εκάβης. Η πρεμιέρα θα δοθεί στις 17 Ιουλίου στο Αρχαίο Θέατρο του Βουθρωτού - θα επαναληφθεί και στις 18 Ιουλίου λόγω ζήτησης. Στην Αθήνα, θα δοθεί μία παράσταση στον Βύρωνα, στο Θέατρο Βράχων «Μελίνα Μερκούρη», στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Βύρωνα, τη Δευτέρα 21 Ιουλίου - με ελληνικούς υπέρτιτλους. Οι «Τρωάδες» θα ενταχθούν στο πρόγραμμα του Εθνικού Θεάτρου της Αλβανίας για τη σεζόν 2008-2009.Προπώληση εισιτηρίων: Πνευματικό Κέντρο Δήμου Βύρωνα, Δημαρχείο Βύρωνα, Θέατρο Βράχων, καταστήματα Metropolis. Πληροφορίες στο τηλ. 210 7655.748
Tuesday, April 8, 2008
ΤΡΩΑΔΙΤΙΣΣΕΣ ΣΤΗΝ ΑΛΒΑΝΙΑ
«Αλβανικές Τρωαδίτισσες, made in Greece. «Ο μύθος λέει ότι μετά την άλωση της Τροίας οι Έλληνες μοίρασαν τις αιχμάλωτες γυναίκες και ο Νεοπτόλεμος πήγε την Ανδρομάχη στο Βουθρωτό. Επίσης, οι ιστορικοί λένε ότι βρήκαν Τρώες στο Βουθρωτό. Εκεί στο αρχαίο θέατρο Βουθρωτού, στις 17 Ιουλίου, θα γίνει η πρεμιέρα των Τρωαδιτισσών», λέει ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος που δουλεύει στο Εθνικό Θέατρο Αλβανίας για την παράσταση που θα έρθει και στην Αθήνα.
Την τραγωδία της προσφυγιάς, τις «Τρωαδίτισσες» του Ευριπίδη, σκηνοθετεί ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος στο Εθνικό Θέατρο της Αλβανίας, με Έλληνες συντελεστές και Αλβανούς ηθοποιούς
Η τραγωδία της προσφυγιάς, οι «Τρωαδίτισσες» του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου θα ανοίξει το Διεθνές Φεστιβάλ στο Βουθρωτό και στη συνέχεια θα ενταχθεί στο ρεπερτόριο του Εθνικού Θεάτρου της Αλβανίας. Τον Ιούλιο θα παρουσιαστούν και στο Φεστιβάλ Βύρωνα, στο Θέατρο Βράχων «Μελίνα Μερκούρη»... [ ΤηςΈλενας Δ. Χατζηιωάννου, Τα Νέα, 9/4/2008]
Subscribe to:
Posts (Atom)