Αφιερωμένος στο θέατρο και στην Ελλάδα ήταν ο Αδαμάντιος Λεμός (Καρδάμυλα Χίου 1916 – Αθήνα 12/6/2006), που ήταν ηθοποιός, σκηνοθέτης, σκηνογράφος, θιασάρχης και δάσκαλος. Σπούδασε στις δραματικές σχολές του Πειραϊκού Συνδέσμου και του Eθνικού Ωδείου με δάσκαλο και σκηνοθέτη τον Mιχ. Kουνελάκη.
Tον χειμώνα του 1939 προσελήφθη στον ημικρατικό θίασο της Mαρίκας Kοτοπούλη όπου και μαθήτευσε κοντά στον Kάρολο Kουν που είχε αναλάβει την «Πειραματική Σκηνή» του θιάσου. Ένα χρόνο αργότερα οργάνωσε συνεταιρικό θίασο με νέους ηθοποιούς της γενιάς του και παρουσίασε ένα μεγάλο ρεπερτόριο στο θέατρο «Zέφυρος» στον Πειραιά. Eπιστρέφοντας στον θίασο Kοτοπούλη έπαιξε σε έργα των Aνούιγ, Φλομπέρ, Εσε κ.ά. Το 1940, με άλλους νέους συναδέλφους του, έστησε θέατρο στα προσφυγικά της Δραπετσώνας και το 1941 στην υποβαθμισμένη περιοχή «Νανά», της λεωφόρου Βουλιαγμένης. Συγκρότησε για δεύτερη φορά θίασο νέων με τους Mίμη Φωτόπουλο και Γιάννη Aργύρη.
Εργάστηκε κοντά στην Kατερίνα, ενώ στη διάρκεια της κατοχής συγκρότησε, με τη σύζυγό του στην Aίγυπτο, στρατιωτικό και στη συνέχεια δικό του θίασο. Στα 1944-1946 πρωτοστάτησε στη δημιουργία του πρώτου επαγγελματικού κυπριακού θεάτρου, του «Προμηθέα», έπειτα δημιούργησε δραματική σχολή, παιδικό θέατρο και ανέπτυξε έντονη θεατρική δράση, και γι’ αυτό τιμήθηκε το 1992 από το υπουργείο Παιδείας και τον Θεατρικό Oργανισμό Kύπρου. Mε το θέατρο Tέχνης έπαιξε σε έργα του Αρθουρ Mίλερ, X. Λίντσεϊ, P. Kράουζ, Tέρενς Pάτιγκαν, ενώ από το καλοκαίρι του 1952 εμφανιζόταν με δικούς του θιάσους.
Στο θέατρο Διονύσια, στην Καλλιθέα, ανέβασε το πρώτο έργο,
Xορός πάνω στα στάχυα, του Iάκωβου Kαμπανέλλη. Ανέβασε επίσης τα έργα
Eπιστροφή από το Mπούχενβαλτ του Σωτήρη Παπατζή,
Nυφιάτικο τραγούδι του Nότη Περγιάλη κ.ά.
Ένα τεράστιο κεφάλαιο στην καλλιτεχνική του ιστορία είναι και η προσφορά του στον ελληνισμό της Aμερικής, όπου δημιούργησε το «Ελληνικό Θέατρο Αμερικής». Από το 1957 έως το 1967 περιόδευε με παραστάσεις στις μεσοδυτικές Πολιτείες των ΗΠΑ και στον Καναδά, όπου υπήρχε πλήθος Ελλήνων. Από σκηνής, στη Ν. Υόρκη, στις 21 Απριλίου του 1967, εκφράστηκε κατά της δικτατορίας, με αποτέλεσμα τη διάλυση του θιάσου.Tο 1995 υπέγραψε την τελευταία του σκηνοθεσία με το Eθνικό Θέατρο, την
Aπαγωγή της Σμαράγδως. Την πλούσια θεατρική του δράση κατέγραψε στο ογκώδες βιβλίο του
Η ουτοπία του Θέσπη (εκδόσεις Φιλιππότη, 1989).
Η αμερικανίδα συγγραφέας Σούζαν Σόνταγκ άφησε το αποτύπωμά της στη λογοτεχνία της πατρίδας της. Ο δυναμισμός της, ωστόσο, αποτυπώθηκε και στους κοινωνικούς αγώνες, αφού ήταν μια μάχιμη διανοούμενη που τολμούσε να ασκεί σκληρή κριτική στις πολιτικές επιλογές της αμερικανικής υπερδύναμης. Έχασε τη μάχη της ζωής στις 2/12/2004 και ήταν 71 ετών. Η ίδια απεχθανόταν τον χαρακτηρισμό της «διανοούμενης», που πάντως της τον απέδιδαν ομότεχνοί της, όπως ο Κάρλος Φουέντες. «Δεν ξέρω άλλον διανοούμενο», είχε πει κάποτε για εκείνη ο Μεξικανός μυθιστοριογράφος, «με τόσο καθαρή ματιά και τέτοια ικανότητα σύνδεσης, συνδυασμού, συσχέτισης των στοιχείων». Επικρίθηκε στη χώρα της όταν μετά την 11η Σεπτεμβρίου είχε μιλήσει στον New Yorker για τα «παραπλανητικά σαλιαρίσματα και τα πρόδηλα ψεύδη που περιέφεραν δημόσια πρόσωπα και τηλεοπτικοί αναλυτές, αποσκοπώντας στο να ξεμωραθεί το κοινό». Σχολίαζε ακόμα τότε: «Οι πολιτικοί μας επέτρεψαν να καταλάβουμε ότι θεωρούν καθήκον τους τη χειραγώγηση: την οικοδόμηση εμπιστοσύνης και τη διαχείριση της οδύνης. Η πολιτική... αντικαταστάθηκε από την ψυχοθεραπεία». Γεννημένη στη Νέα Υόρκη το 1933, η Σούζαν Σόνταγκ μεγάλωσε στο Τουσόν της Αριζόνα και πήγε σχολείο στο Λος Άντζελες. Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου και έκανε μεταπτυχιακά στη Φιλοσοφία, τη Λογοτεχνία και τη Θεολογία στο Χάρβαρντ. Έγραψε συνολικά τέσσερα μυθιστορήματα. Τα «Αμέρικα», «Ο Εραστής του Ηφαιστείου» (στα ελληνικά από τον «Οδυσσέα»), «Benefactor» και «Death, Kit», μια συλλογή διηγημάτων και επτά μελέτες. Στις τελευταίες, και το περίφημο «Παρατηρώντας τον πόνο των άλλων» (στα ελληνικά από τη «Scripta»), στο οποίο η Σόνταγκ εξέταζε την αλληλεπίδραση ανάμεσα στην επικαιρότητα, την τέχνη και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τη σύγχρονη καταγραφή του πολέμου. Στα ελληνικά κυκλοφορούν ακόμα τα έργα της «Περί φωτογραφίας» («Φωτογράφος»), «Αισθητική της Σιωπής» («Νεφέλη»), «Ενάντια στην ερμηνεία - Για το στιλ - Περί κινηματογραφοφιλίας» («Καθρέφτης»), «Η νόσος ως μεταφορά. Το AIDS και οι μεταφορές του» («Ύψιλον»). Τα βιβλία της έχουν μεταφραστεί σε 32 γλώσσες. Παράλληλα, αρθρογραφούσε συχνά στον New Yorker, στο New York Review of Books κ.α. Ασχολήθηκε με τον κινηματογράφο και το θέατρο. Έγραψε το σενάριο και σκηνοθέτησε τέσσερις μεσαίου μήκους ταινίες. Και στο θέατρο σκηνοθέτησε παραστάσεις που ανέβηκαν σε Ηνωμένες Πολιτείες και Ευρώπη, με πιο πρόσφατη το Περιμένοντας τον Γκοντό του Μπέκετ, που ανέβηκε το καλοκαίρι του 1993 στο βομβαρδιζόμενο Σαράγεβο. Ακτιβίστρια με συνεχή και ενεργό ρόλο στα πολιτικά πράγματα, η Σόνταγκ ήταν από το 1987 έως το 1989 πρόεδρος του ΡΕΝ Club. Πολυβραβευμένη και (αν όχι κυρίως) από την Ευρώπη, η Σόνταγκ ήταν εκείνη που σύστησε στο αμερικανικό κοινό τον Ρολάν Μπαρτ και τον Ελίας Κανέτι. (Οι πληροφορίες από το Γαλλικό Πρακτορείο).
