Ελληνας «δάσκαλος» δεν ήταν μόνο ο Καζάν

Ηταν και ο Μίλτον Κατσέλας, που πέθανε στο Λ.Α. στα 75 του χρόνια

Η μεγάλη καριέρα του σκηνοθέτη Μίλτον Κατσέλα, που πέθανε στα 75 του χρόνια στο Λος Αντζελες, απασχολώντας με νεκρολογίες ακόμη και τους «Νιου Γιορκ Τάιμς», ξεκίνησε όταν ένα πρωινό, περπατώντας στους δρόμους της Νέας Υόρκης, έπεσε πάνω στον Ηλία Καζάν και τον πήρε από πίσω. Αυτός ήταν ακόμα στο κολέγιο, ο Καζάν ήταν μια διασημότητα.

Ετσι ο νεαρός Μίλτον -γεννημένος το 1933 στο Πίτσμπουργκ από Ελληνες μετανάστες, αρχικά εστιάτορες και στη συνέχεια κινηματογραφικούς αιθουσάρχες- χάρη στον εξ Ανατολίας συμπατριώτη του, με το που αποφοίτησε από το κολέγιο, βρήκε αμέσως δουλειά. Ο Καζάν τον πήρε βοηθό του στην παράσταση «Τσάι και συμπάθεια», που ανέβασε στο Μπρόντγουεϊ. Ακολούθησαν μαθήματα υποκριτικής στο Ακτορς Στούντιο και μια μακριά και πλούσια διαδρομή σε θέατρο και κινηματογράφο.

Στα κυριακάτικα master classes του έτρεχαν από τον Κλούνι και τον Γκλόβερ μέχρι την Κέιτ Χάντσον

Πάνω απ' όλα, ο Μίλτον Κατσέλας θεωρείται μεγάλος δάσκαλος υποκριτικής. Η σχολή που ίδρυσε το 1978, η Beverly Hills Playhouse, ήταν περιζήτητη, κυρίως για τα δικά του master classes των κυριακάτικων πρωινών, που αφορούσαν αποκλειστικά επαγγελματίες ηθοποιούς. Μαθητές του υπήρξαν οι Αλεκ Μπάλντουιν, Μπαρτ Ρέινολντς, Τζον Γκλόβερ, Τζορτζ Κλούνι, Κέιτ Χάντσον, Πάτρικ Σουέιζι κ.ά. Σε αντίθεση με τη «μέθοδο» του Ακτορς Στούντιο και τα διδάγματα των Στανισλάβσκι, Αντλερ και Στράσμπεργκ, ο Μίλτον Κατσέλας πρέσβευε και δίδασκε πάνω απ' όλα τον ρεαλισμό επί σκηνής. Οχι ψυχολογίες και ερμηνείες, αλλά πραγματισμό. Ελεγε ότι ήθελε ένας χασάπης να βλέπει έναν «χασάπη» στο θέατρο και να λέει «έτσι το κάνω κι εγώ».

Πριν ανοίξει τη σχολή του και αφιερωθεί στη διδασκαλία, ο Κατσέλας ήταν ένας επιτυχημένος σκηνοθέτης σε θέατρο και κινηματογράφο. Ηταν ο πρώτος που ανέβασε τον «Ζωολογικό κήπο» του Αλμπι στο Μπρόντγουεϊ (1960). Στις ταινίες που έκανε στο Χόλιγουντ συγκαταλέγονται οι «Πεταλούδες είναι ελεύθερες» (1972), με την Γκόλντι Χον, και τα «40 καράτια», με τη Λιβ Ούλμαν και τον Τζιν Κέλι. Το 1983 ξαναγύρισε στο Μπρόντγουεϊ για να σκηνοθετήσει τις «Ιδιωτικές ζωές» του Νόελ Κάουαρντ. Δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει την παράσταση. Συγκρούστηκε με την πρωταγωνίστρια και απολύθηκε. Ηταν η Λιζ Τέιλορ.

Ο Μίλτον Κατσέλας ήταν σαϊεντολόγος, κάτι που του είχε στοιχίσει υποψίες για προσηλυτισμό. Ο ίδιος το αρνιόταν κατηγορηματικά. Ζουν ακόμα τα αδέλφια του Τάσος και Κρις και η αδελφή του Σοφία Κατσαφάνα.

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 05/11/2008

Έφυγε ο Έλληνας δάσκαλος των χολιγουντιανών σταρ

ΜΙΛΤΟΝ ΚΑΤΣΕΛΑΣ: Ο ΓΚΟΥΡΟΥ ΤΗΣ ΥΠΟΚΡΙΤΙΚΗΣ

ΤΑ ΝΕΑ: Τρίτη 4 Νοεμβρίου 2008

Ο ελληνικής καταγωγής δάσκαλος της υποκριτικής Μίλτον Κατσέλας, ο οποίος απέκτησε τη φήμη του γκουρού στα 30 χρόνια που δίδαξε τη δραματική τέχνη στο Χόλιγουντ, πέθανε σε ηλικία 75 ετών από καρδιακή προσβολή. Χάρη σ΄ αυτόν έγιναν ηθοποιοί πάμπολλοι σημερινοί αστέρες του Χόλιγουντ στον οποίο όπως λένε οι ίδιοι χρωστούν πολλά. Ο Κατσέλας, εν αντιθέσει με τους μεθοδιστές Στανισλάφσκι, Άντλερ, Στράσμπεργκ, ήταν πραγματιστής και δήλωνε πως είναι ανοιχτός σε οποιαδήποτε μέθοδο υποκριτικής από τη στιγμή που έχει αποτέλεσμα. Ήταν εκείνος επίσης που επιθυμούσε οι θεατές να αναγνωρίζουν την ανθρώπινη διάσταση των χαρακτήρων που παρουσιάζονταν από σκηνής. «Είναι πολύ σημαντικό ένας θεατής, για παράδειγμα χασάπης στο επάγγελμα, να μπορεί να παρακολουθήσει τον ηθοποιό που υποδύεται έναν χασάπη και να τον ωθεί να πει "το κάνει όπως εγώ"» ήταν το μότο του. Οι κυριακάτικες πρωινές διδασκαλίες του στη σχολή Βeverly Ηills Ρlayhouse που είχε ιδρύσει ο Κατσέλας ήταν γεγονότα και σχεδόν αμέσως έλαβαν διαστάσεις μάστερκλας. Μαθητές του υπήρξαν, μεταξύ πολλών, οι Άλεκ Μπάλντουιν, Τζέιμς Κρόμγουελ, Μπαρτ Ρέινολντς, Τζον Γκλόβερ, Τζόρτζ Κλούνι, Πάτρικ Σουέζι.

Προτού ασχοληθεί με τη διδασκαλία, ο Κατσέλας ήταν ένας επιτυχημένος θεατρικός και κινηματογραφικός σκηνοθέτης. Το 1960 ανέβασε εκτός Μπρόντγουεϊ το «Τhe Ζoo Story» σηματοδοτώντας έτσι την επάνοδο του συγγραφέα Έντουαρντ Άλμπι. Εννέα χρόνια μετά, ήταν υποψήφιος για Τony για τη σκηνοθεσία του θεατρικού «Βutterflies Αre Free», ένα ψυχεδελικό ρομάντζο ανάμεσα σε έναν τυφλό και μια πλανόδια λουλουδού που έμενε δίπλα του και το ΄73 σκηνοθέτησε τα «40 καράτια» με τη Λιβ Ούλμαν.