Τρεις θίασοι Βρετανών περφόρμερ για την αμερικανική ποπ κουλτούρα

Oι Action Hero από το Μπρίστολ θα παρουσιάσουν την περφόρμανς «Hoke’s Bluff» στο φεστιβάλ «Αmericana», στις 25 και 26 Απριλίου, στο Bios.

ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΣΑΝΟΥΔΟΥ, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 07/04/2015

Tρεις πρωτοπόρες καλλιτεχνικές ομάδες είναι προσκεκλημένες στο φεστιβάλ περφόρμανς και live art, που διοργανώνει, από τις 23 ώς τις 26 Απριλίου, το Bios υπό τον... παραπλανητικό τίτλο «Americana», αφού οι συμμετέχοντες προέρχονται από τη Βρετανία. Ωστόσο, κοινό σημείο αναφοράς και για τους τρεις θιάσους αποτελεί η εικονογραφία της αμερικανικής ποπ κουλτούρας, όπως διαμορφώνεται –και εξάγεται– από τα ΜΜΕ, τον κινηματογράφο, τη μουσική και τη διαφήμιση.

Ελληνική περφόρμανς για την κρίση

[Γιωτα Mυρτσιωτη, Η Καθημερινή, 4/9/2012]. «Rethinking Crisis» απαντούν συλλογικά και δημιουργικά στη σημερινή παγκόσμια κρίση φοιτητές και καθηγητές του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, υψώνοντας άσπρο μπαλόνι της αισιοδοξίας από τα νησιά Σαν Σέρβολο και Λίντο της Βενετίας. Ποικίλες αναφορές και σχόλια στις πολλαπλές εκδοχές της κρίσης με συνειρμούς του παρελθόντος και μηνύματα για το μέλλον μεταφέρει η ελληνική Δράση στη Διεθνή Eκθεση Σύγχρονης Τέχνης OPEN της Βενετίας που αναπτύσσεται από την περασμένη Πέμπτη ανάμεσα σε δύο μεγάλα γεγονότα: το φεστιβάλ Κινηματογράφου και την Μπιενάλε της ιταλικής πόλης. Μια δυναμική και επεισοδιακή περφόρμανς σηματοδότησε την έναρξη της ελληνικής συμμετοχής με επτά καλλιτέχνες (έξι Ελληνες και ένας Ιταλός που ζει στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα) στο κεντρικό πρόγραμμα και έξι τμήματα του ΑΠΘ στο ειδικό τμήμα.

Περφόρμανς σε... Κοινή Θέα στην αυλή του Εθνικού Θεάτρου

Της Ιφιγενειας Διαμαντη, Η Καθημερινή, 11/5/2012

Τμήματα από σκηνικά παραστάσεων του Εθνικού Θεάτρου της τελευταίας δεκαετίας ανασύρθηκαν από τις αποθήκες και αποκτούν πρωταγωνιστικό ρόλο σε μια εναλλακτική... «αυλή των θαυμάτων». Για πρώτη φορά στην εκατονταετή και πλέον ιστορία του, ο υπαίθριος χώρος του κτιρίου Τσίλλερ στην οδό Αγίου Κωνσταντίνου υποδέχεται το κοινό σε μια σειρά περφόρμανς, προβολών, παραστάσεων, και μουσικής -όλες με ελεύθερη είσοδο- που εντάσσονται στο πλαίσιο του κύκλου δράσεων του Εθνικού, «Εκλεκτικές Συγγένειες - Κοινή Θέα».

• Ο σχεδιασμός

Σήμερα, αύριο καθώς και την ερχόμενη Πέμπτη 17/5, Παρασκευή 18/9 και Σάββατο 19/9, από τις 20.30 έως τις 23.00, η αυλή της Κεντρικής Σκηνής του Εθνικού «αγκαλιάζει» όσους προσέλθουν και... θέσουν και εαυτούς σε κοινή θέα των γύρω πολυκατοικιών. Περφόρμανς με ιστορικά κοστούμια, έργο που διερευνά τη σχέση του Ιψεν με την Ελλάδα, συζητήσεις για τον ακάλυπτο, δείπνο από τον Αλέξανδρο Ψυχούλη με «άρωμα» μεταναστευτικής κουζίνας λόγω περιοχής, αλλά και περφόρμανς από τους Χρήστο Λούλη, Μανώλη Μαυροματάκη, Νίκο Ψαρρά, Λένα Παπαληγούρα και Βασίλη Παπαγεωργίου, πρόσωπα από τα πέντε φετινά έργα της Κεντρικής Σκηνής, περιλαμβάνει το πρόγραμμα που ξεκίνησε χθες. Η ιδέα ανήκει στο ελληνικό σκέλος του διεθνούς Architecture For Humanity, οργανισμού που σχεδιάζει δράσεις που ενσωματώνουν ποικιλία κλίμακας και χρήσεων, σχεδιάζοντας καινοτόμες, βιώσιμες και λειτουργικές κτιριακές δομές.

Όταν η τέχνη δίνει ζωή...

Μία εβδομάδα «κατάληψης» συμπληρώνεται σήμερα στο χώρο του εγκαταλελειμμένου θεάτρου «Εμπρός». Μια εβδομάδα επανενεργοποίησης, που στάθηκε πλούσια σε αισθητικά (και όχι μόνο) βιώματα για όσους και όσες ανταποκρίθηκαν στην έκκληση των καλλιτεχνών της «Κίνησης Μαβίλλη» να δώσουν ζωή σε αυτό το κτήριο-θρύλο για τη θεατρική Αθήνα.
Έτσι, για ένα επταήμερο το «Εμπρός» μεταμορφώθηκε σε ένα ζωντανό κέντρο παραστατικών τεχνών, ανταλλαγής και συνάντησης καλλιτεχνών, με δράσεις θεωρητικού και πρακτικού χαρακτήρα, απεγκλωβισμένες από τις αναγκαιότητες της αγοράς.
Η επανενεργοποίηση του «Εμπρός» θα συνεχιστεί έως την επόμενη Τετάρτη, με το πρόγραμμα να έχει διαμορφωθεί ως εξής: Στην ενότητα «Ανοιχτό μάθημα» (12.00-14.00), όπου καλούνται ακαδημαϊκοί και θεωρητικοί από διαφορετικά πεδία να «διδάξουν» σ’ ένα διαφορετικό αμφιθέατρο, θα μιλήσουν κατά σειράν οι Υπατία Βουρλούμη («Queer Performance»), Σταύρος Σταυρίδης, Γιώργος Σαμπατακάκης: («Με ένα καλό αίμα, με κάτι καλά καρφιά... Η αισθητική κληρονομιά του AIDS από τον Mapplethorpe στον Γ.Κ.»), Φίλιππος Κουτσαφτής («Φως στον κινηματογράφο») και Εύα Στεφανή.

Ο Λαμπράκης ξαναζεί στην πλατεία

• Ελευθεροτυπία, Τετάρτη 12 Οκτωβρίου 2011 
• ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΤΟΥ ΑΓΩΝΙΣΤΗ ΣΤΗΝ ΚΟΤΖΙΑ 
• Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΚΛΕΦΤΟΓΙΑΝΝΗ

Ο Γρηγόρης Λαμπράκης, απόψε στις 8, θα «ξαναζήσει» στην πλατεία Κοτζιά. Δεν πρόκειται για νεκρανάσταση, αλλά για την αναπαράσταση-περφόρμανς ενός επίκαιρου πολιτικού λόγου του, με τον τίτλο «Ο Λαμπράκης ζει».

Ο Γρηγόρης Λαμπράκης με τον Παντελή Γούτη στη Νέα Μάκρη, κατά τη διάρκεια της πρώτης μαραθώνιας πορείας ειρήνης, τον Απρίλιο του 1963Πρόκειται για το λόγο που εκφώνησε ο γιατρός, πολιτικός και αθλητής Λαμπράκης υπέρ της ειρήνης και του αφοπλισμού, ένα χρόνο προτού δολοφονηθεί από παρακρατικούς. Η ομιλία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο ημερίδας της Ελληνικής Επιτροπής για τη Διεθνή Υφεση και Ειρήνη (ΕΕΔΥΕ).

«Στην ανάμνηση του ονόματος του Γρηγόρη Λαμπράκη, δύο σκέψεις έρχονται αυτόματα στο μυαλό», λέει ο εμπνευστής και σκηνοθέτης της περφόρμανς, Στέφανος Μονδέλος. «Η πρώτη είναι ότι "ζει", φράση-προϊόν ενός συνθήματος από την εποχή της δολοφονίας του, ο απόηχος του οποίου αντηχεί ακόμα. Η δεύτερη, ότι η δολοφονία του ήταν μια άδικη πράξη, που τον κατέστησε μύθο στην Ιστορία της μεταπολεμικής Ελλάδας και σύμβολο του φιλειρηνικού και αριστερού κινήματος. Εχει πεθάνει, συνεχίζει όμως να ζει», τονίζει ο σκηνοθέτης, ο οποίος, αναζητώντας έναν πολιτικό λόγο με σημερινό εκτόπισμα, οδηγήθηκε σχεδόν αυτόματα στο λόγο που εκφώνησε ο Λαμπράκης στο θέατρο «Πορεία» το '62.

Μονολογώντας για το μέλλον

• All tomorrow's parties των Forced Entertainment στο Bios 
• Της ΣΩΤΗΡΙΑΣ ΜΑΤΖΙΡΗ
• Ελευθεροτυπία, Σάββατο 8 Οκτωβρίου 2011

 Η παράσταση αναγγέλλεται στο δελτίο Τύπου με έναν ευφημισμό: «Διερευνά ιδέες γύρω από το αίσθημα της ελπίδας». Στην ουσία, η 70λεπτη περφόρμανς της σημαντικής βρετανικής πειραματικής ομάδας είναι σκοτεινές φωτογραφίσεις αναγνωρίσιμων καταστάσεων του παρόντος και μιας εξελικτικής δυναμικής απόλυτου, αναπόδραστου ζόφου, διανθισμένες με εξωφρενικές κορόνες «επιστημονικής φαντασίας», έτσι, για να γελάσουμε και λίγο.

Οι προβλέψεις των δύο καθημερινών τύπων αποτελούν ένα στενό μαρκάρισμα των θεατώνΚαι πράγματι, πού και πού ξεκαρδιζόμαστε, κάπως υστερικά μου φάνηκε, για να αποσυμπιέσουμε τον αντίκτυπο της κλειστοφοβικής διάλεξης πάνω στην παρακμή του πλανήτη και του ανθρώπου.

Οι παράλληλοι, αλληλοσυμπληρωματικοί μονόλογοι δύο συμπαθέστατων, καθημερινών τύπων είναι ένα στενό μαρκάρισμα του θεατή, το οποίο, παρά τις ανάσες τύπου «όλα είναι θέατρο» και παρά το λαμπρό βρετανικό χιούμορ, μεταφέρει σταδιακά τη δυσφορία των δελτίων ειδήσεων και των εφημερίδων: οι «προβλέψεις» είναι αγρίως πραγματικές και επίκαιρες.

Η ελπίδα του πεσιμιστή

• ΟΙ ΒΡΕΤΑΝΟΙ FORCED ENTERTAINMENT ΣΤΟ BIOS

Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 26 Σεπτεμβρίου 2011

Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΚΛΕΦΤΟΓΙΑΝΝΗ

Μια παράσταση για την ελπίδα. Σε όλες τις πιθανές... εκδοχές της, μέσα από απίθανα και πιθανά μελλοντολογικά σενάρια. Και αν το χρειαζόμαστε σήμερα στην Ελλάδα!

Μια παράσταση για όλες τις πιθανές εκδοχές της ελπίδαςΟι γνώριμοί μας Forced Entertainment, μία από τις σημαντικές βρετανικές ομάδες devised theatre, που έχει προλάβει να μας καταπλήξει θέτοντάς μας, το 2009, δυο χιλιάδες ερωτήσεις στο «Quizoola!» και κάνοντάς μας, το 2010, να μετέχουμε σε ένα βίαιο ταξίδι στο αστικό τοπίο με το «Void Story», επανέρχεται στην Ελλάδα στις 30 του μήνα, για τρεις βραδιές (ώς τις 2 Οκτωβρίου) με το «Tomorrow's Parties». Και πάλι στην ελληνική «βάση» του, στο «Bios».

Η «ψυχή» της ομάδας, ο ακούραστος Τιμ Ετσελς, δεν κρύβει ότι ο τίτλος φλερτάρει με το «All Tomorrow's Parties» των Velvet Underground και της Nico. «Στο τραγούδι υπάρχει ένα αίσθημα αρκούντως μελαγχολικό. Για μένα όμως ο τίτλος έχει διπλό νόημα», λέει ο σκηνοθέτης. «Αφορά ενθουσιώδεις προβλέψεις για σπουδαία πράγματα που θα έρθουν. Υπάρχει μια έννοια προαίσθησης. Συγχρόνως, ακούγοντας τον τίτλο, μας πιάνει ένας φόβος για το μέλλον. Δεν μπορούμε να εκλάβουμε σοβαρά τον αισιόδοξο τόνο της. Υποπτευόμαστε ότι το πάρτι είναι κάτι "δυσνόητο"».

ΣΤΑ «ΔΗΜΗΤΡΙΑ» 52 βίντεο σε βιωματικό παιχνίδι

Με την εικαστική-θεατρική performance "Tonight We Love Each Other", συμμετέχει ο Φίλιππος Τσιτσόπουλος στα "46α Δημήτρια", του δήμου Θεσσαλονίκης.

Με την εικαστική-θεατρική performance "Tonight We Love Each Other", συμμετέχει ο Φίλιππος Τσιτσόπουλος στα "46α Δημήτρια", του δήμου Θεσσαλονίκης. Οι παραστάσεις θα δοθούν στις 26 και 29 του μήνα στον πολυχώρο πολιτισμού Block 33, στην περιοχή Σφαγίων.

Ο Φ. Τσιτσόπουλος ζει στην Ισπανία και μετά τη Βαλένθια, τη Σεβίλλη, τη Μαδρίτη, το Βερολίνο, την Αγκόνα, τη Ρώμη, τη Νέα Υόρκη, το Λονδίνο, το Λίβερπουλ, το Μόναχο και άλλες πόλεις, παρουσιάζει στη Θεσσαλονίκη ένα συνεκτικό σύνολο της δουλειάς του.

Σε ένα είδος ψηφιακού πολυφωνικού θεάτρου, στο οποίο ο ίδιος συμμετέχει ως μοναδικός ηθοποιός και performer, η συνολική εγκατάσταση φέρνει κοντά τη μουσική, το θέατρο, τη φιλοσοφία, τη ζωγραφική και αποτελεί μια υψηλής αισθητικής πρόταση, με έντονο λυρικό και βιωματικό χαρακτήρα.

Ο καλλιτέχνης ενσωματώνει στην παράσταση 52 βίντεο με ερμηνείες του πατέρα του, γνωστού ηθοποιού Γιώργου Τσιτσόπουλου, και ο αριθμός (52) είναι συμβολικός, όσα και τα χρόνια που ο πατέρας του έπαιζε στο θέατρο. Η βίντεο εγκατάσταση του Φίλιππου Τσιτσόπουλου μαζί με την περφόρμανς του και υπό τη μουσική υπόκρουση του έργου του Johannes Brahms (op.86) και άλλων μουσικών έργων, έρχεται να διεγείρει χαμένες αισθήσεις, να ανακαλέσει στιγμές της ιστορίας της τέχνης και αλληγορίες της ψυχής. Επίσης, να οδηγήσει, μέσα από μια βιωματική καταβύθιση στο φαινομενικά παράλογο, σε μια νέα σχέση με τον εαυτό.

Ο Φλομπέρ και η Ελγιν στο Μουσείο

ΠΕΡΦΟΡΜΑΝΣ «DANCE ΜΕ ΤΟ ΤΗΕ END OF GREECE #1: ΞΕΝΟΙ ΠΕΡΙΗΓΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ»

Ελευθεροτυπία, Παρασκευή 16 Σεπτεμβρίου 2011

Της ΕΛΕΝΑΣ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ

Ο λόρδος Βύρωνας και ο Σατωβριάνδος, ο Φλομπέρ και η λαίδη Ελγιν θα κόβουν βόλτες ανάμεσα στις σαρκοφάγους και τις επιγραφές της αυλής του Επιγραφικού Μουσείου για ένα τριήμερο (23, 24 και 25 Σεπτεμβρίου) χάρη στην περφόρμανς «Dance me to the end of Greece #1: Ξένοι περιηγητές στην Ελλάδα».

Η αρχαιολατρία και η αρχαιοκαπηλία των αρχών του 19ου αιώνα στο επίκεντρο της περφόρμανςΗ αρχαιολατρία αλλά και η αρχαιοκαπηλία των αρχών του 19ου αιώνα βρίσκονται στο επίκεντρο της ενενηντάλεπτης παρέμβασής τους στο χώρο.

Η ομάδα στρέφει το βλέμμα της στην εποχή που η Ευρώπη και οι Ρομαντικοί ανακάλυπταν εκ νέου την Ελλάδα, μιας και τότε ξεκίνησε να χτίζεται η εθνική μας συνείδηση.

Ηθοποιοί 10 + 10 Εικαστικοί

•  ΔΕΥΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΣΤΟΝ ΚΕΡΑΜΕΙΚΟ

• Της ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΜΠΑΡΚΑ 
• Ελευθεροτυπία, Παρασκευή 10 Ιουνίου 2011

Σήμερα, όλοι κάτι αποχαιρετάμε. Τη βεβαιότητα και την ασφάλεια του χθες, τις ψευδαισθήσεις, την ευμάρεια. Τα δεδομένα αλλάζουν, στις σχέσεις μας, στην εργασία, στην κοινωνία και στην πολιτική.

Οι ηθοποιοί Γιάννης Στάνκογλου, Μαρία Πανουργιά, Θέμις Μπαζάκα, Αντζελα Μπρούσκου και Γιώργος Συμεωνίδης μπροστά στο έργο «Opportunities, let's make a lots of money», του Ματιέ Λορέζ  

Οι δέκα ηθοποιοί και οι δέκα εικαστικοί, που έσμιξαν δύο μήνες πριν, για να προσεγγίσουν την έννοια του αποχαιρετισμού, σίγουρα κουβάλησαν μαζί τους τα ανάμικτα συναισθήματα που προκαλεί η κρίση που ζούμε. Πάνω απ' όλα, όμως, μετέφεραν τις βεβαιότητες και τις ανασφάλειες της τέχνης τους. Αυτό ήταν το στοίχημα: η συνάντηση δύο τεχνών, της υποκριτικής και των εικαστικών, με σκοπό να παράγουν διαφορετικά «ζωντανά έργα». Τη Δευτέρα και την Τρίτη σε μισοεγκαταλειμμένο διώροφο νεοκλασικό κτήριο στον Κεραμεικό, ο θεατής, σαν «ζωντανό έκθεμα» κι εκείνος, θα παρακολουθεί κατά βούληση ό,τι θέλει και για όσο θέλει. Συνολικά θα παρουσιαστούν 10 περφόρμανς (κάποιες διάρκειας 5 ωρών, κάποιες πολύ μικρότερες, που θα επαναλαμβάνονται), άλλες πιο διαδραστικές, άλλες πιο προσωπικές, άλλες που ο θεατής θα βλέπει από απόσταση.

Νέοι... επί Κολωνώ

Έχοντας πλέον καθιερωθεί ως το καλοκαιρινό φεστιβάλ θεατρικής performance νέων ομάδων, το Θέατρο Επί Κολωνώ διοργανώνει για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά το Off-off Athens Theatre Festival, από τη Δευτέρα 30 Μαΐου έως και τις 9 Ιουλίου. Σε αυτόν τον off-off χώρο, τον εκτός της καθιερωμένης αθηναϊκής θεατρικής πραγματικότητας «καλλιτεχνικό τόπο» στον οποίο ανθίζει ο πειραματισμός και η δημιουργικότητα των νέων ομάδων (χώρος ο οποίος, μαζί με τεχνική υποστήριξη, παρέχεται δωρεάν στις θεατρικές ομάδες που συμμετέχουν) θα παρουσιάσουν τη δουλειά τους 34 ομάδες νέων καλλιτεχνών. Η κάθε παράσταση θα παρουσιάζεται στον χώρο του φουαγιέ του θεάτρου, στις 9.30 μ.μ., για μία μονάχα ημέρα.

Οι «Δούλες» του Ζαν Ζενέ κάνουν περφόρμανς

• Μια διαφορετική πρόταση του διάσημου έργου στον πολυχώρο «8 Δυτικά» 
• ΤΟ ΒΗΜΑ: 26/05/2011

Η Υρώ Πυρένη και η Φαίη Ξενάκη σε σκηνή από την περφόρμανς «Δούλες»

Δύο αδελφές, υπηρέτριες σε πλούσια οικία στο Λε Μαν, εν έτει 1933. Δύο αδιανόητοι φόνοι: οι νεαρές κατακρεούργησαν την κυρία τους και την κόρη της. Ενα μυστήριο: Στο δικαστήριο, δεν θέλησαν να ζητήσουν ούτε ένα ελαφρυντικό. Ηθελαν μόνο να μοιραστούν την ευθύνη των στιγερών δολοφονιών. Η ιστορία συγκλόνισε τη γαλλική κοινωνία. Οπως και τον συγγραφέα των «περιθωριακών» Ζαν Ζενέ ο οποίος δέκα χρόνια αργότερα θα έβρισκε στις δύο δολοφόνους τις ηρωίδες του θεατρικού έργου που θα γινόταν σταθμός στην πορεία του. Εργο που αναστάτωσε τον λογοτεχνικό κόσμο. Και που δεν σταμάτησε ποτέ να εμπνέει την τέχνη.

Κλοέ Σεβινί: Εν πλω αυτοσχεδιασμοί

• Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΡΟΥΖΑΚΗ, Ελευθεροτυπία, Τρίτη 24 Μαΐου 2011

Ενα από τα μικρά πλοία που θα βρίσκονται αγκυροβολημένα στο λιμάνι του Πειραιά το διήμερο 16 και 17 Ιουνίου θα έχει διαφορετική αποστολή από τα υπόλοιπα.

Μέρος από τη βίντεο-περφόρμανς που θα προβληθεί στα «Σφαγεία της Υδρας» 

Στο κατάστρωμα θα βρίσκεται η Αμερικανίδα ηθοποιός Κλοέ Σεβινί, πρωταγωνίστρια, αν θυμάστε, στο θρυλικό φιλμ της δεκαετίας του '90 «Kids» του Λάρι Κλαρκ, πλαισιωμένη από ένα ετερόκλητο πλήθος: γκόσπελ τραγουδιστές, στρίπερ και των δύο φύλων, αυτοτιμωρούμενους μαστιγωτές και τη μουσική συνοδεία Ελλήνων κρουστών και του indie-punk συγκροτήματος από το Λος Αντζελες «Νο Age».

Ο Γαλαξίας των κεκοιμημένων

Tετράωρη περφόρμανς της ομάδας Blitz για αισθήματα, ανθρώπους, ιδέες, πράγματα, εκφράσεις που έσβησαν

• Της Χριστινας Σανουδου, Η Καθημερινή, Kυριακή, 15 Mαϊου 2011

«Είμαι ο Μαχάτμα Γκάντι. Πέθανα το 1948. Μου λείπει...». Eνας ηθοποιός, ένα όνομα γραμμένο με μαρκαδόρο πάνω σ’ ένα φύλλο χαρτί, ένα υπόγειο πάρκινγκ πρόχειρα διαμορφωμένο σε θεατρική αίθουσα και η παράσταση αρχίζει. Σταδιακά, στη σκηνή εμφανίζεται και ο υπόλοιπος θίασος – νέα πρόσωπα, νέα ονόματα στο χαρτί, ολοένα και περισσότερες αναφορές σε άτομα, λέξεις, πράγματα που έχουν χαθεί οριστικά. Η ζωή, ο θάνατος, η χαρά, η συγκίνηση, τα μεγάλα αναπάντητα ερωτήματα, οι διαχρονικές πανανθρώπινες αξίες, τα ασήμαντα της καθημερινότητας: αποφεύγοντας τις μεγαλόπνοες διακηρύξεις και τα σοβαροφανή αποφθέγματα, ο «Γαλαξίας» της ομάδας Blitz κατορθώνει να αγγίξει τον πυρήνα της ανθρώπινης ύπαρξης, συμπυκνώνοντας το παρελθόν του πλανήτη μέσα σε τέσσερις μόλις ώρες.

Περφόρμανς για τον καιρό της κρίσης

Πρωτότυπες προτάσεις από οκτώ ομάδες που συμμετείχαν στον διαγωνισμό νέων δημιουργών με θέμα τη λιτότητα και τις περικοπές

•  Της Σαντρας Bουλγαρη, Η Καθημερινή, Kυριακή, 3 Aπριλίου 2011

«Περιμένω έτσι όπως φυσά ο νοτιάς εδώ στο νησί, μ’ ένα τσουπ, να μου τα φυσήξει όλα. Με μιας όλα, μέσα στο σπίτι. Καμιά φορά κάθεται και η συγκάτοικός μου δίπλα και περιμένει κι αυτή μαζί μου. Περιμένουμε. Συχνά κλείνουμε και τα μάτια κι όλα γίνονται ακόμα πιο έντονα, μέχρι που θυμώνουμε και τα ξανανοίγουμε. Μικροί χαρούμενοι θάνατοι χοροπηδούν ακατάπαυστα στις σκέψεις μας κι εμείς χαιρόμαστε που επιτέλους όλοι φοβόμαστε τα ίδια πράγματα. Αλήθεια, εσύ τι φοβάσαι; Ελα σε παρακαλώ να φοβηθούμε παρέα». Σ’ ένα στενό διάδρομο μόλις μια ανάσα από τους θεατές, η Γωγώ Πετραλή, χορεύτρια, χορογράφος και δασκάλα χορού, χορεύει με μεγάλες απλωτές και έντονες κινήσεις. Στο βάθος, ένα βίντεο της ίδιας στο σπίτι της στην Κρήτη πειραματίζεται, αντιπαραθέτοντας τις ίδιες ή διαφορετικές φιγούρες σ’ ένα χώρο που αναποδογυρίζει συνέχεια. Οι θεατές που βρέθηκαν στο στούντιο του Κινητήρα στην Ακρόπολη για να παρακολουθήσουν και να ψηφίσουν τον διαγωνισμό νέων δημιουργών με θέμα «Τι μ’ αρέσει στην κρίση» (26/3 η τελευταία μέρα) την χειροκρότησαν θερμά. Το ίδιο συνέβη και με την περφόρμερ Στέλλα Αντύπα, η οποία ερμήνευσε το έργο της ομάδας Magenta «Είναι κεφάτη», που κέρδισε το βραβείο (οικονομικό έπαθλο των 592 ευρώ).

• Φρεσκάδα

Και οι οκτώ επιλεγμένες από την επιτροπή ομάδες που συμμετείχαν είχαν η καθεμία από μια πρωτότυπη πρόταση. Η φρεσκάδα τους μας έκανε να δακρύσουμε, να προβληματιστούμε, να γελάσουμε. Αν σκεφτεί κανείς ότι η βραδιά ξεκίνησε μ’ εμάς τους θεατές να φωτίζουμε με φακούς τη χορογραφία της Milka Panayotova «Focus Pocus» και τελείωσε μ’ εμάς πάλι να θέτουμε το τέλος βάζοντας το ξυπνητήρι των κινητών μας να χτυπήσει ύστερα από δέκα λεπτά. Πέρα από τη διοργάνωση του διαγωνισμού, ήταν η «συνεύρεση» όλων μας (χορευτών, δημιουργών, θεατών νέων και ηλικιωμένων) σ’ έναν από τους πιο ζεστούς καλλιτεχνικούς χώρους της Αθήνας που έδωσε το στίγμα.

Εξω στο φουαγιέ έπαιζε ποπ μουσική, ενώ στον υπολογιστή προβάλλονταν ταινίες χορού. Αφίσες από παραστάσεις της Αθήνας, παλιές και νεότερες, διακοσμούν τους τοίχους του Κινητήρα, ενώ από το πατάρι, όπου σε καθημερινή βάση γίνονται μαθήματα και σεμινάρια, ακούγονταν οι ήχοι από τα πόδια των χορευτών που έκαναν πρόβα για την έναρξη της βραδιάς.

Οι οκτώ προτάσεις ήταν κυρίως χορογραφικές (μαθαίνουμε ότι υπήρξε μεγάλος αριθμός αιτήσεων), όμως με την ευρύτερη έννοια, αφού οι δουλειές όλων ήταν περισσότερο περφόρμανς με στοιχεία θεάτρου, χορού, stand up comedy, video dance. Είδαμε μεταξύ άλλων τον Γάλλο Pierre Magendie, απόφοιτο της Κρατικής Σχολής Χορού, στο «Golgothrash», τη Milka Panayotova στο «Focus Pocus», την Ανδρονίκη Μαραθάκη στο «Umbilical Lotus», την Εύη Κολιούλη στο «Η bibi κάνει μπάνιο». Νέοι όλοι τους και όχι μόνο Ελληνες με μια ιδιαίτερη προσέγγιση στο θέμα της κρίσης.

«Αυτό που μ’ αρέσει στην κρίση είναι ότι, εξ αιτίας της λιτότητας και των περικοπών, ανοίγει ένα πεδίο για την τέχνη να ξαναβρεί μια πρωταρχική και απλή, σχεδόν πρωτόγονη διάσταση όπου δεν εκφράζει τίποτα παραπάνω από την ανάγκη να επικοινωνήσει κανείς το πώς αισθάνεται», λέει η Βασιλική Τσαγκάρη, εκπαιδευτικός με παράλληλες σπουδές χορού στην Ελλάδα και την Αγγλία, που ολοκλήρωσε τη βραδιά με το έργο «Καρδιά γουρουνιού».

• Τρεις ενδιαφέρουσες «ξένες» παρουσίες

Ανάμεσα στους οκτώ συμμετέχοντες ενδιαφέρον παρουσίασαν οι τρεις «ξένες» παρουσίες (Milka Panayotova, Pierre Magendie και Elizabeth Ward) καλλιτεχνών που είτε έχουν κάποια σχέση με την Ελλάδα είτε όχι. Στέκομαι στα λόγια της τελευταίας, της Αμερικανίδας Ελίζαμπεθ Γουόρντ, η οποία παρουσίασε ένα από τα ωραιότερα έργα της βραδιάς, το «Your greatest mobility is your greatest stability» («Η μεγαλύτερη κινητικότητά σου είναι η μεγαλύτερη σταθερότητά σου»). «Για μένα η κρίση ξεκίνησε το φθινόπωρο του 2008. Ο σπιτονοικοκύρης μας στο Μπρούκλιν διπλασίασε το ενοίκιό μας την ίδια ώρα που η οικονομία της Αμερικής διαλυόταν. Δώσαμε το διαμέρισμά μας, πήρα μια δουλειά χορεύτριας με περιοδεία σε όλη τη Γαλλία και από τότε βρίσκομαι στον δρόμο. Για μένα το καταπληκτικό με την οικονομική κρίση είναι ότι μου έδωσε το κουράγιο να παρατήσω μια ζωή στη Νέα Υόρκη και να ακολουθήσω τις επιθυμίες μου. Σε αυτές τις δύσκολες στιγμές θυμάμαι τα λόγια της Sara Rudner, βασικό μέλος της ομάδας της Twyla Tharp, κατά τη διάρκεια ενός μαθήματος στο Bennington College στα τέλη της δεκαετίας του ’90. Είπε: «Your greatest stability is your greatest mobility». Αυτά τα λόγια αποτελούν το σημείο εκκίνησης για το δωδεκάλεπτο σόλο που παρουσίασα».

• «Να προτείνουμε ανάσες τέχνης...»

Η Αντιγόνη Γύρα, ιδρύτρια της ομάδας και του στούντιο του Κινητήρα, μας εξήγησε γιατί αποφάσισε με τους συνεργάτες της να διοργανώσουν ένα διαγωνισμό με θέμα την κρίση.
«Ο διαγωνισμός “Tι μ’ αρέσει στην κρίση” προέκυψε από μιαν ανάγκη να μην κάτσουμε με σταυρωμένα χέρια και να κοιτάμε παθητικά όλα αυτά που μας συμβαίνουν. Nα παροτρύνουμε κι άλλους μαζί μας. Οι καλλιτέχνες ως αιώνια ανήσυχα πνεύματα έχουν κοινωνική υποχρέωση, αλλά και εσωτερική ανάγκη, να παίρνουν θέση απέναντι στα πράγματα, να μη σταματούν να δουλεύουν και να προτείνουν ανάσες τέχνης στην ασφυκτική συνθήκη που όλοι μας ζούμε. Ταυτόχρονα, θέλαμε να δώσουμε ένα έναυσμα σε νέους ανθρώπους να έχουν κάτι να κάνουν γρήγορα και ακολουθώντας το ένστικτό τους χωρίς πολλές φλυαρίες, πισωγυρίσματα και υπερανάλυση. Μέσα από τον διαγωνισμό οι καλλιτέχνες μοιράζονται το έργο τους, στοχεύουν σε κάτι και παράλληλα το στούντιο επιβιώνει. Πρέπει να εξασκείς τη φαντασία σου όσο το δυνατόν περισσότερο για να επιβιώσεις και να πληρώσεις το νοίκι σου. Επειδή η τέχνη ήταν πάντα σε κρίση, πρέπει να είμαστε πάντα έτοιμοι να την αντιμετωπίζουμε. Δυναμικά και με το κεφάλι ψηλά θέλουμε να κάνουμε «συνένοχους» στην τρέλα καλλιτέχνες και κοινό. Και οι οκτώ συμμετέχοντες είναι άνθρωποι με δυναμισμό και σοβαρότητα και αυτή την περίοδο υπήρξε μια υπέροχη ατμόσφαιρα αλληλεγγύης στο στούντιο, η οποία έρχεται σε τέλεια αντίστιξη με την ατμόσφαιρα σε κάθε είδους τηλεοπτικούς διαγωνισμούς».

Ο Tim Crouch στο BIOS: Γνωριμία με την αγγλική περφόρμανς

• Έναν από τους σημαντικότερους Βρετανούς περφόρμερ, τον Tim Crouch, θα έχει την ευκαιρία να γνωρίσει το αθηναϊκό κοινό από αύριο και για τέσσερις μοναδικές παραστάσεις, οι οποίες θα παρουσιαστούν στο χώρο του Bios, με τη συμβολή του Βρετανικού Συμβουλίου. Ο Tim Crouch πρωτοεμφανίστηκε στο Showcase του Φεστιβάλ του Εδιμβούργου το 2003 και έχει αναγνωριστεί ως ένας από τους ιδιοφυέστερους εκπροσώπους του πειραματικού θεάτρου της Βρετανίας, το έργο του οποίου αποδομεί και διερευνά την ίδια την τέχνη της περφόρμανς.

• Στις παραστάσεις που θα δώσει στην Αθήνα, ο Tim Crouch θα παρουσιάσει τα έργα του My Arm (30-31/3) και An Oak Tree (1-2/4). Το πρώτο, που παρουσιάστηκε στο Φεστιβάλ του Εδιμβούργου το 2003, αφηγείται την ιστορία μιας κενής χειρονομίας, την απόφαση ενός δεκάχρονου παιδιού να κρατήσει το χέρι υψωμένο πάνω από το κεφάλι του, μια απόφαση την οποία τηρεί πάνω από τριάντα χρόνια. Κι όμως αυτή τη χωρίς νόημα χειρονομία "έχει αποκτήσει τόση σημασία, που με τσακίζει»... εξομολογείται ο πρωταγωνιστής της ιστορίας.

• To An Oak Tree (2005) είναι μια παράσταση για δύο. Έναν πατέρα που χάνει την κόρη του σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα και για να αντιμετωπίσει την απώλεια νομίζει πως η κόρη του είναι το δέντρο δίπλα στο οποίο σκοτώθηκε, και ένας υπνωτιστής, ο υπαίτιος του δυστυχήματος, που έχει πια χάσει πια την ικανότητά του να υπνωτίζει. Για τον πρώτο κάθε τι αναπαριστά κάτι άλλο. Για τον δεύτερο όλα είναι πλέον ακριβώς αυτά που φαίνονται... Ο υπνωτιστής είναι ο Tim Crouch. O πατέρας είναι ένας διαφορετικός κάθε φορά ηθοποιός, που ανεβαίνει κάθε φορά στη σκηνή χωρίς να έχει δει ή να έχει διαβάσει το έργο στο οποίο θα παίξει εκείνο το βράδυ... [Η ΑΥΓΗ: 29/03/2011]

«Δεν μιλάμε γι' αυτά»

• Του Κώστα Γάκη και της Ομάδας, ένα έργο για τέσσερις ηθοποιούς, σε Σκηνοθεσία-Μουσική Κώστα Γάκη

Μία μουσική περφόρμανς με γυμνά νεανικά σώματα (του Προμηθέα Δοκιμάκη, Λευτέρη Καταχανά, Νάνσυς Μπούκλη, Στέλλας Νούλη) να πρωταγωνιστούν, είναι το έργο του Κώστα Γάκη. Στο δώμα του Θεάτρου του Νέου Κόσμου, σε μια σκηνή μια σταλιά, με τους θεατές σε απόσταση αναπνοής από τα στόματα των νεαρών ηθοποιών, μέσα σε μια οικεία ατμόσφαιρα, σχεδόν παιδική, με τα αξεσουάρ και τα σκηνικά αντικείμενα να πέφτουν από το ταβάνι, κάλεσαν τους θεατές να δουν και να ακούσουν όσα τα σώματά τους λένε, επειδή κανένας «δεν μιλάει γι' αυτά». Οπου τα «αυτά» είναι η σεξουαλικότητα του ανθρώπου και η συνακόλουθη ηδονή, η οποία πλέον έχει καταστεί «ενσυνείδητη», ήτοι εκφράζεται με πολιτιστικούς όρους, υπόκειται σε κοινωνικούς νόμους, ήθη και έθιμα, παρότι «υπάρχει μέσα μας μια στάλα πρωτόγονου αίματος που εμπεριέχει το αρχέγονο ένστικτο της σεξουαλικότητας».

Tα θέματα που θίγονται στην παράσταση, παρεκτροπές και σεξουαλικές διαταραχές, όπως ανικανότητα, γεροντολαγνία, νεκροφιλία, τρανσβεστισμός, επιδειξιομανία, κοινωνικά ταμπού, όπως ο αυνανισμός, η θρησκοληψία, η κοινωνική και οικογενειακή υποκρισία και κακοποίηση και τέλος η πορνεία και ο βιασμός, έχουν όχι μόνο καταγραφεί και ανιχνευτεί αλλά ίσως υπέρ το δέον γίνει αντικείμενο της λογοτεχνίας, του θεάτρου αλλά και των εικαστικών και κινηματογραφικών τεχνών.

Παρ' όλα αυτά, συνεχίζουν να αποτελούν καυτά θέματα για τους νέους ανθρώπους. Ισως η υπερβολική σεξουαλική απεικόνιση μέσω της νέας τεχνολογίας, να αυξάνει το πρόβλημα αντί να το λύνει. Διότι όλα είναι πρόβλημα σχέσεων και πραγματικής επικοινωνίας. Το στοίχημα λοιπόν του Γάκη και των συνεργατών του, κερδήθηκε ακριβώς σ' αυτό το σημείο και όχι στην πληρότητα του θεάματος, κερδήθηκε δηλαδή στην εγγύτητα. Στη θέρμη των σωμάτων που αποκτούσαν δική τους θέληση και απαιτούσαν τη δική τους ζωή.

Αλλωστε μην ξεχνάμε ότι όλος ο πολιτισμός της ανθρωπότητας, κυρίως οι πιο μαύρες σελίδες του, στο σώμα καταγράφονται. Διότι η βία (ακόμα και η ψυχολογική) είναι πάντα σωματική. Το ίδιο και η απόλαυση (ακόμα και η πνευματική).