EUGENE GLADSTONE O'NEILL

Είχα δει το Ταξίδι μακριάς μέρας μέσα στη νύχτα, στη Θεσσαλονίκη, από το θίασο της Κατίνας Παξινού και του Αλέξη Μινωτή. Ήταν ο πρώτος καιρός της απριλιανής δικτατορίας. Ωστόσο, εκείνη η παράσταση θα μου μείνει αξέχαστη. Όλα ήταν εξαιρετικά: το έργο, η παράσταση, οι ηθοποιοί, η σκηνοθεσία...

Ο Αμερικανός θεατρικός συγγραφέας Ευγένιος Ο’Νιλ [Eugene O’Neill] γεννήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 1888 και πέθανε στις 27 Νοεμβρίου 1953. Επηρεασμένος από τον Anton Chekhov, τον Henrik Ibsen, τον August Strindberg και τον γερμανικό εξπρεσιονισμό, ο Ο’Νιλ θεωρείται ως ο σημαντικότερος δραματουργός που γέννησε η Αμερική.

Ξεκίνησε να δουλεύει ως δημοσιογράφος, αλλά γρήγορα αφοσιώθηκε στο θέατρο, γράφοντας έργα που παρουσιάστηκαν από το θίασο Provincetown Players .

Eugene O'Neill brings to life The Iceman Cometh and Long Day's Journey into Night with scenes performed especially for the film by some of the most gifted actors working in theater today. Top, Al Pacino as Theodore (Hickey) Hickman; bottom, Christopher Plummer as James Tyrone. Photos courtesy of Steeplechase Films.

Εργα του: Πλέοντας ανατολικά για το Κάρντιφ [Bound East for Cardiff, 1916], Το μακρύ ταξίδι της επιστροφής [The Long Voyage Home, 1917], Το φεγγάρι της Καραϊβικής [The Moon of the Caribbes, 1919], Aυτοκράτορας Τζόουνς [The Emperor Jones, 1920], Πέρα τον ορίζοντα [Beyond the Horizon, 1920], Άννα Κρίστι [Anna Christie, 1921], O μαλλιαρός πίθηκος [The Hairy Ape, 1922], Το πένθος ταιριάζει στην Ηλέκτρα [Mourning Becomes Electra, 1937], Όλα τα παιδιά του Θεού έχουν φτερά [All God’s Chillun Got Wings, 1924), Πόθοι κάτω από τις λεύκες [Desire Under the Elms, 1925], Ο μεγάλος Θεός Μπράουν [The Great God Brown, 1926], Tα εκατομμύρια του Μάρκο [Marco Millions, 1927], Ω, ερημιά! [Ah, Wilderness!, 1933], Μέρες δίχως τέλος [Day’s Without End, 1934], Παράξενο ιντερμέδιο [Strange Interlude] και More Stately Mansions(1938), Το σημάδι του ποιητή [A Touch of the Poet, 1940], Ένα φεγγάρι για τους κατατρεγμένους [A Moon for the Misbegotten, 1943], Tαξίδι μακριάς μέρας μέσα στη νύχτα [Long Day's Journey Into Night, 1941], Ο παγοπώλης έρχεται [The Iceman Cometh, 1958 – διαπραγματεύεται την ανθρώπινη ανάγκη να δραπετεύσει στον κόσμο των ψευδαισθήσεων].

Eugene O'Neill married his third wife, actress Carlotta Monterey, in 1929. In the winter of 1937, the pair settled into Tao House, an isolated mountain retreat in Danville, California, where he would write three of the greatest plays ever written by an American. Photo credit: Beinecke Rare Book and Manuscript Library, Yale University

Το Coronet Theatre στη Νέα Υόρκη έχει μετονομαστεί προς τιμήν του σε Eugene O’Neil Theatre. Προς το τέλος της ζωής του, η κόρη του Oona παντρεύτηκε τον ηθοποιό Charlie Chaplin που τότε είχε την ηλικία του πατέρα της. Ο Ο’Νιλ αρρώστησε και δεν ήταν πλέον σε θέση να γράψει… Βραβεία και διακρίσεις: Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας 1936. Τέσσερα Βραβεία Πούλιτζερ (Πέρα τον ορίζοντα, Αννα Κρίστι, Παράξενο ιντερμέδιο, Tαξίδι μακριάς μέρας μέσα στη νύχτα).

IRA LEVIN, OF 'ROSEMARY'S BABY,' DIES AT 78

Ο συγγραφέας του «Μωρού της Ρόζμαρι», Αϊρα Λέβιν, πέθανε την περασμένη Δευτέρα στο σπίτι του στο Μανχάταν σε ηλικία 78 χρόνων από φυσικά αίτια. Μπορεί ο Λέβιν να έγραψε μόνο επτά μυθιστορήματα μέσα σε τέσσερις δεκαετίες, αλλά σχεδόν όλα μεταφέρθηκαν στον κινηματογράφο, κάποια μάλιστα πάνω από μία φορά. Ανάμεσα σ’ αυτά «Το Μωρό της Ρόζμαρι» από τον Πολάνσκι με τη Μία Φάροου και τον Τζον Κασσαβέτη, «Οι Γυναίκες του Στέμπφορντ», την πρώτη φορά με τους Κάθριν Ρος και Πόλα Πρέντις και τη δεύτερη με τους Νικόλ Κίντμαν και Μάθιου Μπρόντερικ, «Τα παιδιά από τη Βραζιλία» με τους Γρέγκορι Πεκ και Λόρενς Ολίβιε κ.λπ. Συνδυάζοντας στοιχεία από διάφορα συγγραφικά στυλ -μυστήριο, γοτθικός τρόμος, επιστημονική φαντασία και χάι τεκ θρίλερ- τα έργα του Λέβιν υφαίνουν έναν κόσμο απειλητικό, όπου θα μπορούσε να συμβεί οτιδήποτε σε οποιονδήποτε ανά πάσα στιγμή. Οι περισσότεροι κριτικοί τον εκθειάζουν ως άριστο χρήστη των απαραίτητων υλικών που κατασκευάζουν ένα ευανάγνωστο θρίλερ: ρυθμό, πλοκή και σασπένς.

ΚΙ ΑΥΤΟ: Αντίο στον μάστορα του θρίλερ, Αϊρα Λέβιν (Ηλίας Μαγκλίνης, Η Καθημερινή)

By Margalit Fox

The International Herald Tribune, November 14, 2007

Ira Levin, a mild-mannered playwright and novelist who liked nothing better than to give people the creeps — and who did so repeatedly, with best-selling novels like "Rosemary's Baby," "The Stepford Wives" and "The Boys From Brazil" — died on Monday at his home in New York. He was 78. No specific cause of death had been determined, but Levin appeared to have died of natural causes, his son Nicholas said Tuesday.

Levin's output was modest — just seven novels in four decades — but his work was firmly ensconced in the popular imagination. Together, his novels sold tens of millions of copies, his literary agent, Phyllis Westberg, said Tuesday. Nearly all of his books were made into Hollywood movies, some more than once. Levin also wrote the long-running Broadway play "Deathtrap," a comic thriller.Combining elements of several genres — mystery, Gothic horror, science fiction and the techno-thriller — Levin's novels conjured up a world full of quietly looming menace, in which anything could happen to anyone at any time.

In short, the Ira Levin universe was a great deal like the real one, only more so: more starkly terrifying, more exquisitely mundane. In "Rosemary's Baby" (Random House, 1967), a young New York bride may have been impregnated by the Devil. In "The Stepford Wives" (Random House, 1972), the women in an idyllic suburb appear to have been replaced by complacent, preternaturally well-endowed androids. In "The Boys From Brazil" (Random House, 1976), Josef Mengele, alive and well in South America, plots to clone a new Hitler from the old. Few critics singled out Levin as a stylist.

But most praised him as a master of the ingredients essential to the construction of a readable thriller: pace, plotting and suspense. Reviewing "Rosemary's Baby" in The New York Times Book Review, Thomas Fleming wrote:"Mr. Levin's suspense is beautifully intertwined with everyday incidents; the delicate line between belief and disbelief is faultlessly drawn." Fleming was less impressed, however, with the novel's denouement:"Here, unfortunately, he pulls a switcheroo which sends us tumbling from sophistication to Dracula," the review continued.

"Our thoroughly modern suspense story ends as just another Gothic tale." Levin's other novels are "A Kiss Before Dying" (Simon & Schuster, 1953); "This Perfect Day" (Random House, 1970); "Sliver" (Bantam, 1991); and "Son of Rosemary" (Dutton, 1997), a sequel in which Mama's little boy is all grown up.The film versions of his books include "Rosemary's Baby" (1968), starring Mia Farrow and John Cassavetes; "The Stepford Wives" (1975), starring Katharine Ross and Paula Prentiss; and "The Boys From Brazil" (1978), starring Gregory Peck, Laurence Olivier and James Mason.

[Ira Levin, author of "Rosemary's Baby," "Boys from Brazil," "Stepford Wives," and "Deathtrap" surprised the cast of his play, "Veronica's Room," following their performance on Saturday, November 12 at the Warwick Valley Winery and Distillery. Mr. Levin told the Illustrious Theatre's Artistic Director, Mary Clifford, and the play's Director, Paul Meacham, that "This was one of the best productions of Veronica's Room that I have every seen. The actors played their parts so close to the characters I tried to create. The direction, the costumes, and the set design were excellent."]

There was also a spate of made-for-TV sequels: "Look What's Happened to Rosemary's Baby" (1976), "Revenge of the Stepford Wives" (1980) and "The Stepford Children" (1987). A big-screen remake of "The Stepford Wives," starring Nicole Kidman and Matthew Broderick, was released in 2004. Ira Marvin Levin was born in New York on Aug. 27, 1929. Reared in the Bronx and Manhattan, he attended DrakeUniversity in Iowa for two years before transferring to New York University, from which he received a bachelor's degree in 1950. From 1953 to 1955, he served in the Army Signal Corps.As a college senior, Levin had entered a television screenwriting contest sponsored by CBS. Though he was only a runner-up, he later sold his screenplay to NBC, where it became "Leda's Portrait," an episode in the network's anthology suspense series "Lights Out," in 1951."A Kiss Before Dying" won the 1954 Edgar Award for best first novel from the Mystery Writers of America. It was filmed twice, in 1956 with Robert Wagner; and in 1991 with Matt Dillon. Levin, who won a second Edgar in 1980 for "Deathtrap," was named a grand master by the Mystery Writers of America in 2003. While continuing to write for television, Levin published his first novel, "A Kiss Before Dying," when he was in still his early 20s. Widely praised by critics for its taut construction and shifting points of view, the novel tells the story of a coldblooded, ambitious young man who murders his wealthy girlfriend, gets away with it, and becomes involved with her sister. Before returning to fiction with "Rosemary's Baby," Levin focused on writing for the stage. His comedy "No Time for Sergeants" (1955), which he adapted from the novel by Mac Hyman, was a hit on Broadway. (The play, and the 1958 film of the same title, starred a young actor named Andy Griffith.)...

ΠΟΙΟΣ ΗΤΑΝ Ο ΣΕΞΠΙΡ; ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ (ΑΚΟΜΗ) Η ΕΡΩΤΗΣΗ

Who was Shakespeare? That is (still) the question

Campaign revives controversy of Bard's identity

Vanessa Thorpe, arts and media correspondent
The Observer, Sunday September 9, 2007

The literary conspiracy theory that refuses to go away, and which has a growing army of supporters all over the globe, reared its head in Chichester this weekend.

Two of Britain's most distinguished Shakespearean actors, Sir Derek Jacobi and Mark Rylance, the original artistic director of the new Globe Theatre, have launched a formal 'Declaration of Reasonable Doubt' about the identity of the Bard of Stratford-upon-Avon.

The actors said the document, which has been signed by 300 people, is an effort to provoke academic debate.

After the last matinee performance of I Am Shakespeare, a play that questions the identity of Shakespeare, at the Minerva Theatre in the West Sussex town yesterday, Rylance, the star, joined Sir Derek to present the controversial declaration to Dr William Leahy, the head of English at Brunel University in west London. Later this month Leahy is to convene the first MA in Shakespeare authorship studies.

The key belief of the Shakespeare Authorship Coalition is that a body of literary works which displays an understanding of law, history and mathematics could not have been written by a mere commoner from an illiterate household in Warwickshire. What is more, no records exist that the man usually assumed to be the greatest playwright in western literature ever received payment or personal preferment for his writing. Shakespeare's detailed will, in which he notably left his wife 'my second best bed with the furniture', fails to refer to any theatrical legacy. The coalition contends it is proof of cause for doubt.

Since the 18th century rival candidates for the authorship of the works have been put up by those convinced that William Shakespeare was just a pen-name. Christopher Marlowe, Francis Bacon and the Elizabethan nobleman Edward de Vere, have all been mooted as contenders and Sir Derek was happy to reveal yesterday which one would get his vote.

'I think the leading light was probably de Vere, as I agree that an author writes about his own experiences, his own life and personalities,' he said.

The coalition's declaration lists 20 other well-known doubters of the past, including Mark Twain, Orson Welles, Sir John Gielgud and Charlie Chaplin.

Central planks in the document include suspicion surrounding the fact that all of the plays are chiefly set among the upper class and about the author's familiarity with Italian culture. There are questions too about his failure to mention Stratford or anything relating to his own life, including the death of his 11-year-old son, Hamnet. (Although there is no explanation why he might have given his only son a name so close to that of the playwright's most famous protagonist).

Dr Leahy said the new course at Brunel would simply aim to open up the question of the authorship: 'It has been a battle of mine for the last couple of years to get this into academia. It's a legitimate question, it has a mystery at its centre and intellectual discussion will bring us closer to that centre.'

The coalition first drew up its declaration in California last spring, where the organisation is spearheaded by the academics and sceptics John Shahan and Virginia Renner (a former head of Reader Services at the prestigious Huntington Library). 'We have nothing against the man from Stratford-upon-Avon,' the declaration reads, 'but we doubt that he was the author of the works. Our goal is to legitimise the issue in academia so students, teachers and professors can feel free to pursue it. This is necessary because the issue is widely viewed as settled in academia and is treated as a taboo subject.'

More mysteries

Who was he?

Some say the works were written by the poet and playwright Christopher Marlowe, others that Francis Bacon wrote them in his spare time, while some point to the nobleman Edward de Vere. Others argue they are collaborations penned by a brilliant team of anonymous writers.

What was he?

Contradictory theories include the idea that the Bard was also a Catholic spy, a secret agent working abroad, a religious recusant in hiding, a teacher or possibly a European cultural ambassador.

Who was his lover?

The true identities of the Dark Lady and the Fair Youth of the sonnets are still in dispute; some say the poems addressed to a young man are about the Earl of Pembroke, others the Earl of Southampton, while the lady could have been a Mary Fitton or the poet Emilia Lanier.

ANTHONY SHAFFER

Anthony Shaffer (center) on location during filming of The Wicker Man.

Ο Άγγλος θεατρικός συγγραφέας, πεζογράφος και σεναριογράφος Άντονι Σάφερ [Anthony Shaffer], γεννήθηκε στις 15 Μαΐου 1926 και πέθανε στις 6 Νοεμβρίου 2001. Ήταν δίδυμος αδελφός του Peter Shaffer.

Έγραψε ένα έργο, το Sleuth [=Σλουθ, 1970] που παίχτηκε παντού με επιτυχία και γι’ αυτό τον μνημονεύω. Το έργο αυτό που κέρδισε το Βραβείο Τόνι για το 1970, παίχτηκε για περισσότερες από 2.300 παραστάσεις στο West End του Λονδίνου και περίπου 2.000 παραστάσεις στο Μπροντγουέι. Κέρδισε το Βραβείο Τόνι, ως το καλύτερο έργο του 1970. Δυο χρόνια αργότερα, διασκευάστηκε και για τον κινηματογράφο, και ο σκηνοθέτης Τζόζεφ Μάνκιεβιτς [Joseph Mankiewicz] το έκανε ταινία με τον Michael Caine, στο ρόλο του νεότερου άνδρα, του Μίλον Τιντλ, και τον Sir Laurence Olivier, στο ρόλο του μηχανορράφου Άντριου Γουάικ. Ο Ολίβιε κέρδισε το βραβείο των Κινηματογραφικών Κριτικών της Νέας Υόρκης, και μια υποψηφιότητα για Όσκαρ. Είναι ένα αστυνομικό θρίλερ, αλλά στην πραγματικότητα θα μπορούσε να είναι το παιχνίδι δυο ανθρώπων που αγωνίζονται με καταπληκτική τάξη να δώσουν διέξοδο στο κενό και τη μοναξιά τους… Το Σλουθ παίχτηκε και στην Ελλάδα το 1971, στο θέατρο Διονύσια, σε μετάφραση του Μάριου Πλωρίτη, σκηνοθεσία Μάρσα Τέιλορ, σκηνικά Καρλ Τομς, και πρωταγωνιστές τον Δημήτρη Χορν και τον Αλέκο Αλεξανδράκη.

Άλλα έργα του Anthony Shaffer: The Savage Parade [=Η άγρια παρέλαση, 1963), Murderer [=Δολοφόνος, 1975), Widow's Weeds [= 1977), Whodunnit [με τον τίτλο The Case of the Oily Levantine, ανέβηκε στη σκηνή το 1977). Ο Σάφερ έγραψε και σενάρια για έργα της Agatha Christie που γυρίστηκαν ταινίες: Murder on the Orient Express [Έγκλημα στο Όριεντ Εξπρές], Death on the Nile [=Θάνατος στο Νείλο), Evil Under the Sun [=Κακό κάτω από τον ήλιο, 1982), Appointment With Death [= Συνάντηση με το θάνατο, 1988).

Στη φωτογραφία αριστερά, ο Anthony Shaffer όταν νυμφεύθηκε την Diane Cilento.

MOTORTOWN... ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΓΡΑΦΗΣ

Ο Βρετανός θεατρικός συγγραφέας Σάιμον Στίβενς θα βρίσκεται στην Ελλάδα από τις 5 έως τις 8 Νοεμβρίου με αφορμή την επίσημη πρεμιέρα του έργου του «Motortown» που παρουσιάζεται στο Θέατρο του Νέου Κόσμου. Την Τρίτη (6/1), στις 4.30 μ.μ., θα πραγματοποιήσει ανοιχτό μάθημα θεατρικής γραφής για νέους συγγραφείς (με περιορισμένο αριθμό συμμετεχόντων). Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να δηλώσουν συμμετοχή στο τηλ. 210-9212900 μέχρι και την Κυριακή.

Ο Στίβενς ήταν υποψήφιος με τους «Ερωδιούς» του για το βραβείο Olivier καλύτερου πρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα. Εχει κερδίσει το βραβείο Pearson καλύτερου έργου 2002 για το «Port». Το έργο «Στην όχθη του μεγάλου κόσμου» κέρδισε το βραβείο Olivier καλύτερου νέου έργου 2006. Τέλος, το «Motortown» ανακηρύχθηκε καλύτερο ξένο έργο της χρονιάς (2007) από το γερμανικό περιοδικό «Theater Heute». Συνεργάστηκε ως φιλοξενούμενος συγγραφέας (resident dramatist) με το Royal Court το 2000. Δίδαξε νέους συγγραφείς στο Πρόγραμμα Νέων Συγγραφέων του Royal Court από το 2001 έως το 2005. Το 2006 έγινε ο πρώτος φιλοξενούμενος συγγραφέας, εγκαινιάζοντας το θεσμό για τον National Theatre.

Κεντρικός ήρωας ένα ψυγείο!

Άγνωστος μου ήταν ως θεατρικός συγγραφέας, αλλά γνωστός ως σκιτσογράφος. Όμως είναι μια ευκαιρία, που μου δίνεται με την πρωτοβουλία του Μανδραγόρα, να παρακολουθήσω μια παράσταση με ένα άγνωστο σε μένα έργο του, στο θέατρο Πορεία Τρικόρφων 3-5 & Γ΄ Σεπτεμβρίου (Τηλ.: 210-8210991, κάθε Τρίτη και Τετάρτη 9.15 μ.μ. Για τους φίλους του Μανδραγόρα τιμή εισιτηρίου: 12 ευρώ το άτομο (ενημερώνετε απλώς στο ταμείο).

ΤΟ ΨΥΓΕΙΟ του Αργεντινού θεατρικού συγγραφέα Raul Damonte Botana, γνωστότερου στο ευρύ κοινό με το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο Copi.

Μια αντισυμβατική και «προκλητική» κωμωδία με φόντο το παράλογο της σύγχρονης εποχής, αλλά και τις αγκυλώσεις ενός αυταρχικού κόσμου που μας περιβάλλει. Έργο με πολλαπλά επίπεδα ανάγνωσης αποτελεί πραγματικό άθλο για τον ηθοποιό που αναλαμβάνει να ζωντανέψει ετερόκλητους ήρωες: η μητέρα, η γκουβερνάντα, η θυρωρός και ο σατράπης σύζυγός της, η σκυλίτσα, ο εκδότης του, η ψυχίατρος θα εμπλακούν στα δίχτυα μιας παράστασης που ισορροπεί ανάμεσα στο τέχνασμα, το πυροτέχνημα, την εφευρετικότητα, το ψέμα, την ειλικρίνεια, το πάθος και το συναίσθημα.

Κεντρικός ήρωας ένα ψυγείο, δώρο πεντηκοστών γενεθλίων της μητέρας προς τον/την Α., συγγραφέα τραβεστί -και πρώην μανεκέν. Συνεχείς μεταμορφώσεις, διαφορετικές ηλικίες, διαφορετικά φύλα, διαφορετικές προσωπικότητες και καταστάσεις.

Το Ψυγείο που ανέβηκε με επιτυχία στο Εθνικό Θέατρο του Chaillot στο Παρίσι, είχε εξαιρετικές κριτικές από το γαλλικό τύπο: «Μια δουλειά που καταπλήσσει, Μια έκρηξη ελευθερίας με ένα φωτοστέφανο χόρτου και μαριχουάνας, μια αποχαλίνωση ιδεολογικών, σεξουαλικών, καλλιτεχνικών χάπενινγκ, μια μέθη λεηλασίας, μεταμφιέσεων και αντιστροφών», σημείωναν στην εφημερίδα LE MONDE, ενώ η HUMANITE συμπλήρωνε: «Ακόμη κι αν το ψυγείο μοιάζει σε βαθμό παρεξηγήσεως με φέρετρο, τα πάντα σ’ αυτήν την παράσταση είναι αφορμή για εκρήξεις γέλιου, μια ατμόσφαιρα σχολικής σκανταλιάς»

Ο Raul Damonte Botana, γεννήθηκε στην Αργεντινή, πέρασε τα περισσότερα χρόνια της νεότητάς του στο Μοντεβιδέο, δημοσίευσε σκίτσα του στην εφημερίδα του πατέρα του και στο σατιρικό περιοδικό «Tia Vicenta». Η πολιτική δράση του πατέρα του οδήγησε την οικογένεια σε μετακινήσεις σε Ουρουγουάη, Αϊτή, Νέα Υόρκη. Ο Copi, επέλεξε να εγκατασταθεί οριστικά στο Παρίσι όπου διακρίθηκε σαν καρτουνίστας σε γαλλικές εφημερίδες («Nouvel Observateur», κ. ά.) Μαζί με τους Αραμπάλ, Τοπόρ και άλλους συμμετείχε και δραστηριοποιείτο σε συλλογικές καλλιτεχνικές και πολιτικές δράσεις, σχολιάζοντας με πρωτοποριακό τρόπο την εποχή του. Πέθανε το 1987 σε ηλικία μόλις 48 χρόνων. Η τέχνη παραμένει ζωντανή σε ολόκληρο τον κόσμο και τα έργα του γνωρίζουν μεγάλη επιτυχία.

Η ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ στο Θέατρο Πορεία Τρικόρφων 3-5 & Γ΄ Σεπτεμβρίου (Τηλ.: 210-8210991) κάθε Τρίτη και Τετάρτη 9.15 μ.μ. ανέβηκε από τις 23 Οκτωβρίου 2007 σε μετάφραση του Δημήτρη Οικονομίδη, σκηνοθεσία της Esther Andre Gonzalez, βοηθός σκηνοθέτη: Ανατολή Αθανασιάδου, σκηνικά-κοστούμια Χρήστος Κωνσταντέλλος, Μουσική: Ορέστης Καμπερίδης, Φωτισμοί: Αλέξης Πηλός

Τους ρόλους του/της Α. και της μητέρας ερμηνεύει ο Δημήτρης Οικονομίδης, της Γολιάθας, του ντετέκτιβ και τις φωνές του εκδότη, της δοκτορέσσας Φρόϋντ και της μητέρας ερμηνεύει ο Γιάννης Στεφόπουλος. Χορός –τραγούδι και στο ρόλο της Κερβέρας: Γιάννης Φίλιας

Pierre Corneille

Ο Γάλλος τραγικός ποιητής Pierre Corneille (6 Ιουνίου 1606 – 1 Οκτωβρίου 1684) ανήκει στην μεγάλη εκείνη τριάδα των Γάλλων δραματουργών, που μαζί με τον Molière και τον Racine σημάδεψαν τον 17ο αιώνα και το παγκόσμιο θέατρο. Τον Κορνέιγ τον αποκάλεσαν "ιδρυτή της γαλλικής τραγωδίας". Ωστόσο, έξι από τα πρώτα οκτώ έργα του ήσαν κωμωδίες.

Among Corneille's many admirers was a political figure--Cardinal de Richelieu. Along with several other playwrights, Corneille was invited by Richelieu to join a group known as the "society of the five authors". The purpose of this group was to allow the Cardinal to supervise the creation of new drama for the stage. Much like a modern day studio executive, Richelieu would dream up ideas for plays, then present them to his playwrights who were expected to dramatize the events exactly as the Cardinal had outlined them. Corneille's temperment, however, was not suited to this rigid environment, and he tended to stray from the Cardinal's outlines, often causing a heated clash between the writer and his employer. So, after fulfilling his contractual obligations, Corneille left the group and returned to Rouen where he resumed his legal practice.

Fortunately, he did not remain in retirement for long. The playwright soon began to experiment with the tragic form and the result was the well received Médée (1635). Then, in 1637, Corneille stunned the French theatre with his first masterpiece: Le Cid (1637), based on the life of an 11th century Spanish hero. Le Cid opened at the Hôtel de Bourgogne and became the smash hit of the season. "Beautiful as Le Cid" became a proverbial expression--the equivalent of our own modern day expression: "Better than Cats". Even Louis XIII and his queen sent Corneille their compliments. Not everyone, however, was so enamored of the play. Richelieu, still harboring a grudge against Corneille, staged a vicious campaign against Le Cid. He and his followers criticized the play for not observing the "classical unities"--a formula that Richelieu was fond of imposing on all plays in order to control the drama still further. At Richelieu's urging, the Académie Francaise even went so far as to issue a document condemning Le Cid as "dramatically implausible and morally defective." Corneille was apparently deeply hurt by these attacks and did not write another play for almost three years. However, when he did finally return to the stage, it was with a vengeance. He would quickly produce a string of tragedies that would secure him a place in theatre history and which, along with Le Cid, would come to be considered his greatest works.

The first of these masterworks, Horace (1640), dramatizes the conflict of families divided by duty during a war between the ancient Romans and their Alban neighbors. Corneille followed this success with Cinna (1641) which tells the story of a conspiracy against the first Roman emperor, Augustus Caesar, who outwits his potential murderers by granting them a political pardon rather than attempting to have them executed as they expect, thus proving that he has strength enough to be merciful. And finally, Polyeucte (1643), considered by some critics to be Corneille's greatest work, tells the story of a born-again Christian who finds that his wife is in love with another man. In 1643, Corneille also achieved a remarkable success with a comedy of intrigue, Le Menteur or The Liar. Like Le Cid, this comic masterpiece was based on a Spanish model and has come to be considered perhaps the finest French comedy written before the time of Molière.

In 1647, Corneille moved with his family to Paris and was admitted to the Académie Francaise, the same organization which had helped to wage the earlier campaign against Le Cid. Throughout the rest of his days, Corneille would continued to write, but the public taste had turned against him in preference of younger writers such as Jean Racine. Embittered by this change in fortune, Corneille was once said to have remarked, "Am I not always Corneille?" Complicating his situation still further was the financial difficulty caused by the intermittent disappearance of the pension he had been granted by Richelieu shortly after the composition of Horace in 1640. On October 1, 1684, Corneille died in his house on the rue d'Argenteuil, Paris.

Caryl Churchill

ΚΑΡΙΛ ΤΣΕΡΤΣΙΛ [Caryl Churchill], γενν. 3 Σεπτεμβρίου 1938–. Αγγλίδα θεατρική συγγραφέας. Υπήρξε μέλος του Joint Stock Theatre Group (ομάδα με στόχο τη συλλογική θεατρική δημιουργία) και δούλεψε με τη φεμινιστική θεατρική ομάδα Monstrous Regiment. Είναι συγγραφέας της ανθρώπινης ύπαρξης και υπέρμαχος της προσωπικής επιλογής του ατόμου.

Το πρώτο της έργο, το Downstairs, που το έγραψε ενώ ακόμη σπούδαζε στο πανεπιστήμιο, ανέβηκε στη σκηνή το 1958. Έγραψε έργα για το ραδιόφωνο του BBC (The Ants, 1962, Lovesick, 1967 και Abortive, 1971). Το έργο της The Judge's Wife [Η γυναίκα του δικαστή] παρουσιάστηκε από την τηλεόραση του BBC το 1972 και την ίδια χρονιά το έργο της Owners παρουσιάστηκε στο θ. Royal Court στο Λονδίνο.

Υπήρξε εισηγήτρια δραματολογίου στο θ. Royal Court (1974-5) και μεταξύ των ετών 1970 και 1980 δούλεψε στις ομάδες «Joint Stock» και «Monstrous Regiment». Σ’ αυτή την περίοδο έγραψε τα έργα Light Shining in Buckinghamshire (1976), Cloud Nine (1979), Fen (1983) και A Mouthful of Birds (1986), που το έγραψε σε συνεργασία με τον David Lan.

Το έργο Three More Sleepless Nights παρουσιάστηκε το 1980 στο θ. Soho Poly, στο Λονδίνο. Το Top Girls [Πετυχημένες γυναίκες, 1982] παίχτηκε στο Public Theatre του Τζόζεφ Παπ στη Νέα Υόρκη. Το Serious Money ανέβηκε το 1987 στο θ. Royal Court. Μετά από μια επίσκεψή της στη Ρουμανία έγραψε το Mad Forest [Τρελό δάσος, 1990), και αργότερα το The Skriker (1994). Επίσης για την τηλεόραση έγραψε τα έργα The After Dinner Joke (1978] και Crimes (1982).

Το Far Away ανέβηκε στο θ. Royal Court το 2000, σε σκηνοθ. του Stephen Daldry. Μετέφρασε τον Θυέστη του Σενέκα (2001). Βραβεία και διακρίσεις: Βραβείο των Sunday Times στο Φεστιβάλ Δράματος της Εθνικής Ένωσης Φοιτητών (1958, Downstairs), βραβείο Obie (1979, Cloud Nine), βραβείο Susan Smith Blackburn (1983, Fen), βραβεία Obie και Susan Smith Blackburn (Top Girls), Βραβείο Evening Standard καλύτερης κωμωδίας της χρονιάς και το Βραβείο καλύτερου νέου έργου Laurence Olivier/BBC (1987, Serious Money).

Το έργο της Πετυχημένες γυναίκες παίχτηκε το 1983 από το Εθνικό Θέατρο, σε μετάφραση Μαρλένας Γεωργιάδη και σκηνοθεσία της Μαριέττας Ριάλδη.

Ο Francois Mauriac...

Φρανσουά Μοριάκ [Francois Mauriac], γεννήθηκε 11 Οκτωβρίου 1885 και πέθανε 1 Σεπτεμβρίου 1970. Γάλλος μυθιστοριογράφος και θεατρικός συγγραφέας. Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας 1952. Το 1933 εξελέγη μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας. Για πάρα πολλά χρόνια εργάστηκε ως δημοσιογράφος στη γαλλική εφημερίδα Le Figaro. Στη δεκαετία του ’50 υποστήριξε σθεναρά την ανεξαρτησία της Αλγερίας, και μάλιστα καταδίκασε τη χρήση βασανιστηρίων από τις γαλλικές ένοπλες δυνάμεις στην Αλγερία. Στα περισσότερα από τα θεατρικά του έργα αντιμετωπίζει τα ανθρώπινα προβλήματα μέσα από τη χριστιανική κοσμοθεωρία, μ’ ένα στιλ, του οποίου την προέλευση μπορεί κανείς να αναζητήσει στον Ίψεν. Mauriac tackled the difficult dilemma of the Christian writer--how to portray evil in human nature without placing temptation before his readers--in Dieu et Mammon (1929; God and Mammon, 1936). ΄Εγραψε: Asmodée [= ανέβηκε το 1937 από τον Ζακ Κοπό στην Κομεντί Φρανσέζ), Les Mal aimés [=The Poorly Loved, 1945), Le passage du malin [= παρουσιάστηκε το 1947 στο Ρίο ντε Τζανέιρο και το 1948 στο Παρίσι), Le feu sur la terre [=1950). Μετά τον Μαρσέλ Προυστ, θεωρείται ο πιο πολυδιαβασμένος Γάλλος συγγραφέας.

Hugo von Hofmannsthal (1874-1929)

Ο Αυστριακός ποιητής, δραματουργός, και δοκιμιογράφος, Ούγκο φον Χόφμανσταλ [Hugo von Hofmannsthal] ο οποίος έγινε διεθνώς διάσημος για τη συνεργασία του με το γερμανό συνθέτη Richard Strauss, γεννήθηκε στη Βιέννη, σε μια παλαιά ισπανο-εβραϊκή οικογένεια, την 1 Φεβρουαρίου 1874 και πέθανε στις 15 Ιουλίου 1929. Μετά από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο ο Hofmannsthal ίδρυσε μαζί με τον Max Reinhardt το Φεστιβάλ του Σάλτζμπουργκ, όπου και ανέβηκαν αρκετά από τα έργα του.

Τα πρώτα ποιήματα και τα δοκίμια τού Hofmannsthal δημοσιεύτηκαν όταν αυτός βρισκόταν στην ηλικία των 16 χρόνων, κάτω από το ψευδώνυμο Loris. Το 1892 ο Hofmannsthal γράφτηκε στο πανεπιστήμιο της Βιέννης για να σπουδάσει νομικά, αλλά τα εγκατέλειψε για τη φιλολογία, απ’ όπου και έλαβε το διδακτορικό του το 1898. Μετά από αυτό αφιερώθηκε εξ ολοκλήρου στο γράψιμο.

Στην ηλικία δεκαεπτά Hofmannsthal συνάντησε τον γερμανό ποιητή Stefan George, από τον οποίο υιοθέτησε την ιδέα της «της τέχνη για την τέχνη» για μια περίοδο. Ο Hoffmansthal γρήγορα συνειδητοποίησε ότι ενώ η τέχνη μπορεί να είναι το σημαντικότερο πράγμα στη ζωή ενός δημιουργού, δεν έχει τέτοια έννοια για τους ανθρώπους που είναι ανίκανοι να δημιουργήσουν.

Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του στη Γαλλία το 1900, ο Hofmannsthal συνάντησε μεταξύ των άλλων τον Auguste Rodin και τον ποιητή Maeterlinck. Την επόμενη χρονιά νυμφεύθηκε την Gertrud Schlesinger, κόρη ενός τραπεζίτη. Το ζεύγος εγκαταστάθηκε σε ένα χωριάτικο σπίτι στο Rodaun, κοντά στη Βιέννη, όπου έζησαν για το υπόλοιπο της ζωής τους.

Στα 26 του χρόνια ο Hofmannsthal εγκατέλειψε την ποίηση για να αφοσιωθεί στο θέατρο, που θεωρούσε ότι πρόσφερε δυνατότητες για να επηρεάσει τις πολιτικές εξελίξεις. Η αύξηση του αντισημιτισμού τον ανησύχησε, και αρκετά από τα έργα και τα λιμπρέτα του ήταν για την πολιτική εξουσία – το καθήκον των κυβερνητών είναι να συντηρήσουν τις τέχνες που ελέγχουν τον παραλογισμό! Το 1903 ο Hoffmannsthal ισχυροποίησε τη φιλία του με τον Max Reinhardt και έτσι αναμίχθηκε όλο και περισσότερο στο θέατρο.

Μέσα σε δύο δεκαετίες, ο Hofmannsthal και ο Richard Strauss συνεργάστηκαν σε έξι όπερες, παρά τις αντιπαραβαλλόμενες ιδιοσυγκρασίες και τα διαφορετικά υπόβαθρα, τον αισθητικισμό του Hofmannstahl τους και την προσγειωμένη τοποθέτηση του Strauss.

Το πρώτο λιμπρέτο του Hofmannsthal για τον Strauss βασίστηκε στην Ηλέκτρα του Σοφοκλή (1906). Είχε αρχίσει το έργο ήδη από το 1901, αλλά η όπερα έκανε πρεμιέρα στις 25 Ιανουαρίου 1909.

Κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκόσμιου Πολέμου o Hofmannsthal έγραψε διάφορα πολιτικά δοκίμια. Υπηρέτησε για λίγο διάστημα στον αυστριακό στρατό και έπειτα στο αυστριακό Υπουργείο Πολέμου. Μετά από την κατάρρευση της μοναρχίας, έγινε ένας συνήγορος της συντήρησης και της αποκατάστασης του γερμανικού και αυστριακού πολιτισμού, ελπίζοντας ότι η τέχνη θα μπορούσε να σώσει την Ευρώπη από την πολιτική αναταραχή!

Από τα έργα του, η «Ηλέκτρα» και ο Οιδίπους με την σφίγγα [König Oedipus] συνδέονται με το αρχαίο δράμα, ο «Καθένας» [Jedermann] ξυπνάει τα μυστήρια της γοτθικής εποχής, η «Διασωθείσα Βενετία» [Das Gerettete Venedig] εμπνευσμένη από ένα έργο του Thomas Otway (το Venice Preserv'd) ξαναφέρνει στη ζωή το ελισαβετιανό θέατρο. Οι πρώτες κωμωδίες ζωντανεύουν το Ροκοκό θυμίζοντας με την ατμόσφαιρά τους τον μουσικο-πλαστικό κόσμο των πινάκων του Βατό και τη Βενετία του Γκουάρντι. Ο ποιητής όμως δεν αρκείται στην αναπαράστασή του της σύγχρονης τραγικής ή κωμικής μορφής σ’ αυτές τις επιτυχίες. Χρόνια παιδεύεται για την οριστική σύνθεση μιας κωμωδίας κι ενός δράματος τέτοιας ολκής που να δημιουργεί χαρακτηριστικούς τύπους σύμφωνα με το αίσθημα της ζωής και την πνευματικότητα της εποχής μας. Το δράμα του Καλντερόν «Η ζωή είναι ένα όνειρο» δεν του έδωσε παρά την πρώτη ύλη για το σοβαρό έργο, που με τον τίτλο «Ο Πύργος» [Der Turm] έγινε γνωστό λίγο πριν από το θάνατο του ποιητή: από την πραγματική προσωπική ανάπτυξη ενός ιστορικού χώρου προκύπτει ένα υποδειγματικό δράμα για την ανθρώπινη υπόσταση της εποχής μας. Μια κωμωδία παρόμοιας επικαιρότητας είναι ο «Δύσκολος» [Der Schwierige]. Το περιεχόμενο και η δράση δείχνουν τη μεταπολεμική Αυστρία, αλλά το έργο δεν μένει δεμένο μ’ αυτή την εποχή, γιατί ελεύθερα ενεργεί ο ποιητής με τα εξωτερικά δεδομένα…

Πέθανε από καρδιακή προσβολή στις 15 Ιουλίου 1929 – δύο ημέρες μετά την αυτοκτονία του μεγαλύτερου γιου του Franz.

Анто́н Па́влович Че́хов

Στις 29 Ιανουαρίου 1860 γεννήθηκε ο Άντον Τσέχοφ [Анто́н Па́влович Че́хов] και πέθανε στις 14 ή 15 Ιουλίου 1904. Θεατρικός συγγραφέας αλλά και μέγιστος διηγηματογράφος, ο Τσέχοφ έζησε σε μια Ρωσία μεγάλης αθλιότητας και φυσικά υπέφερε κι ο ίδιος με όσα έβλεπε. Κι όπως έχει πει ο σκηνοθέτης Πίτερ Μπρουκ (περ. «Δρώμενα», τ.3/4, 1984), ο Τσέχοφ ήταν ένας αμφισβητίας της εποχής του. Σαν γιατρός είχε αναπτύξει μια μεγάλη ικανότητα παρατήρησης κι ακόμη πολύ χιούμορ – ένα χιούμορ συχνά πολύ σκυθρωπό.

Υπάρχουν δυο παράγοντες εξαιρετικά σημαντικοί στη ζωή του Τσέχοφ. Ο πρώτος ότι ήταν ένας άνθρωπος καταδικασμένος, ο θάνατος τον κυνηγούσε, ο δεύτερος ότι μπροστά σε αυτό το γεγονός – με την προαίσθηση αυτών που θα πεθάνουν νέοι – έδειχνε μια ενέργεια ασύλληπτη.

Πλάι στην ιατρική του δραστηριότητα έγραψε τόσες ιστορίες, τόσα άρθρα, έκανε τόσα ταξίδια. Παρόλο που ήταν άρρωστος για παράδειγμα έκανε ένα απίστευτο δύσκολο ταξίδι για να επισκεφθεί τους καταδικασμένους στα κάτεργα. Ζούσαν κάτω από συνθήκες απόλυτα φρικτές, όπως ο Σολζενίτσιν στη Σιβηρία, κι όλα τούτα τα περιέγραψε σ’ ένα του αφήγημα. Ένας άνθρωπος ευαίσθητος και δυστυχισμένος, ο άνθρωπος που ξέρουμε από τις φωτογραφίες του, αυτόν ξαναβρίσκουμε στα διηγήματά του.

Περνώντας στο θέατρο ο τόνος των έργων του αλλάζει κι αυτό είναι η απόδειξη ότι δεν πρόκειται μόνο για έναν καλό συγγραφέα που γράφει θέατρο, αλλά για ένα ταλέντο απόλυτα εξαιρετικό. Είχε καταλάβει (όπως ο Σέξπιρ και λίγοι ακόμη) αυτό που στο θέατρο είναι θεμελιώδες: θέατρο δεν υπάρχει παρά αν η αναγκαστικά οπτική γωνία του μυθιστοριογράφου εξαφανιστεί για να δώσει η θέση της σε μια οπτική γωνία πολλαπλή. Αυτό μοιάζει αδύνατο. Είναι σαν κάποιος, κοιτώντας τα αγάλματα στην Ινδία, να ’λεγε, «α, τι ωραίο θα ’ταν να είχαν δώδεκα χέρια»! Άλλο να διαπιστώνεις κι άλλο να κατορθώνεις.

Δεν είναι τυχαίο – λέει ο Μπρουκ – ότι υπάρχουν εξαιρετικά λίγα μεγάλα έργα. Για μένα οι δυο μεγαλύτεροι συγγραφείς είναι ο Σέξπιρ κι ο Τσέχοφ. Είναι περίεργο που δυο άνθρωποι με ύφος τόσο διαφορετικό (ο ένας γράφει έργα επικά σε στίχο, ο άλλος ρεαλιστικά σε πρόζα) συναντώνται, μπορούμε να πούμε, σε τούτο το κοινό σημείο: την πολλαπλή οπτική γωνία. Και στις δυο περιπτώσεις καμιά κρίση δεν εκφέρεται για τα πρόσωπα. Το καθένα υπάρχει με τρόπο ολότελα ανεξάρτητο. Ο ηθοποιός μπορεί να δώσει εξίσου πυκνότητα στο ένα ή στο άλλο πρόσωπο κι ο θεατής να βγει από το συνηθισμένο του μανιχαϊσμό: δεν υπάρχουν «καλοί» και «κακοί»! ΕΡΓΑ που έχουν μεταφραστεί στα ελληνικά:

Ο βυσσινόκηπος, Τρεις αδελφές, Ο γλάρος, Θείος Βάνιας, Ιβάνoφ, Πρόταση γάμου, Η αρκούδα, Η κυρία με το σκυλάκι, Το βιολί του Ρότσιλντ, Αστείες ιστορίες, Η στέπα, Η μονομαχία, Η αρραβωνιαστικιά, Το στοίχημα, Η ψυχούλα, Η επέτειος, Ο μαύρος καλόγερος, Στη χαράδρα, Η νυφούλα, Η ιστορία ενός ανώνυμου ανθρώπου, Οι εχθροί, Ρώσικες αστυνομικές ιστορίες, Σχετικά με τα ψάρια, Καστάνκα, Το σαμοβάρι με τα παραμύθια, Ω, γυναίκες, γυναίκες!, Αριάδνη και άλλα διηγήματα, Η αγάπη, Ανιαρή ιστορία,

Έργα του Τσέχοφ έχουν μεταφράσει οι Μήτσος Αλεξανδρόπουλος, Λυκούργος Καλλέργης, Ερρίκος Μπελιές, κ.α.

Jacinto Benavente

Ο Ισπανός θεατρικός συγγραφέας Γιακίνθο Μπεναβέντε [Jacinto Benavente), γεννήθηκε στις 12 Αυγούστου 1866 και πέθανε στις 14 Ιουλίου 1954. Πήρε το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1922. Ο πιο επιτυχημένος θεατρικός συγγραφέας των ημερών στην Ισπανία, “γέμισε” με την θεατρική του παραγωγή το πρώτο τέταρτο του εικοστού αιώνα. Και η παραγωγή του περιλαμβάνει μέχρι και διακόσια έργα, ανάμεσα στα οποία είναι και οι μεταφράσεις του έργων του Μολιέρου και του Σέξπιρ. Το πιο γνωστό του έργο που παίχτηκε και σε άλλες χώρες εκτός Ισπανίας είναι το Los intereses creados (Τα δημιουργημένα συμφέροντα, 1907). Άλλα έργα: La malquerida (1913), Gente conocida (1896), El marido de la Téllez (1897), La noche del sábado (1903), Los malhechores del bien (1905), Más fuerte que el amor (1906).

Oluwole Soyinka

Ο Νιγηριανός θεατρικός συγγραφέας, ποιητής, μυθιστοριογράφος, δοκιμιογράφος και πολιτικός ακτιβιστής Ουόλε Σογίνκα [Wole Soyinka], γεννήθηκε στις 13 Ιουλίου 1934. Σπούδασε στο πανεπιστήμιο του Λιντς και στο Λονδίνο's Royal Court Theatre και έζησε πολλά χρόνια στο Λονδίνο. Γράφει στα αγγλικά.

Επέστρεψε στη Νιγηρία το 1960, όπου και δημιούργησε δική του θεατρική ομάδα, The Masks, και την επαγγελματική ομάδα Orisun Repertory, που παρουσίασαν έργα του στα αγγλικά. Δίδαξε στο πανεπιστήμιο του Ife (Nigeria), και στο πανεπιστήμιο Cornell. Φυλακίστηκε (1967-69) για τις πολιτικές του πεποιθήσεις κατά τη διάρκεια του Νιγηριανού εμφύλιου πολέμου, έγραψε τις εμπειρίες του από τη φυλακή, The Man Died [=1973).

Διασκεύασε τις Βάκχες του Ευριπίδη που παρουσιάστηκαν το 1973 στο Old Vic. Το 1986 ο Σογίνκα έγινε ο πρώτος Αφρικανός που τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας. Μετά το τέλος της δικτατορίας στην πατρίδα του (1998), ο Σογίνκα επέστρεψε. Γνωστά έργα του είναι: Death and the King's Horseman (1975) και A Play of Giants (1984), μια σατιρική "επισκόπηση" της Αφρικής, The Interpreters (1965), Isara (1988), Ake (1983), αυτοβιογραφικό αναφέρεται στη δικταττορική περίοδο, και η συλλογή δοκιμίων του Art, Dialogue, and Outrage (1988, 1994) και The Burden of Memory, The Muse of Forgiveness (1998).

Άλλα έργα του: The House of Banigeji (1956), The Lion and the Jewel (1957), The Swamp Dwellers (1957), The Invention (1959), The Trials of Brother Jero (1960), The Dance of the Forests (1960), The Republican (964), The Strong Breed (1964), Before the Blackout (1965), The Road (1965), Kongi's Harvest (1966), Madmen and Specialists (1971).

Ο Pär Lagerkvist...

Ο Σουηδός ποιητής, δοκιμιογράφος, κριτικός και θεατρικός συγγραφέας Περ Λάγκερκβιστ [Lagerkvist, Pär), γεννήθηκε στις 23 Μαϊου1891 και πέθανε στις 11 Ιουλίου 1974. Πρωτοπόρος του σύγχρονου σουηδικού θεάτρου.

Τα πρώτα του έργα χαρακτηρίζονται από ένα αίσθημα απελπισίας και είναι επηρεασμένα από τον Στρίντμπεργκ και τον Μέτερλινκ. Στην πορεία όμως στράφηκε στο ρεαλισμό. Έργα του: Ο τελευταίος άνθρωπος [Sista människan, 1917], μια σειρά από μονόπρακτα: Η δύσκολη ώρα [Den svara stunden, 1918], Το μυστικό τ’ ουρανού [Himlens hemlighet, 1919], Den osynlige (1923), Αυτός που ξανάζησε τη ζωή του [Han somfick leva om sitt liv, 1928], O βασιλιάς [Konungen], δημοσιεύτηκε το 1932 και ανέβηκε στη σκηνή το 1950, Ο δήμιος [Bödeln, 1934], Ο άνθρωπος χωρίς ψυχή [Mannen utan själ, 1936], Mεσοκαλοκαιρινό όνειρο στο φτωχό σπίτι [Midsommardröm I fattighuset, 1941], Seger i mörkret [1940], Αφήστε τον άνθρωπο να ζήσει [Lat människan leva, 1949].

Δραματοποίησε το μυθιστόρημά του Βαραβάς (1953) κι αργότερα το έκανε σενάριο για τον κινηματογράφο. Επίσης έγραψε δοκίμια για το θέατρο, συνηγορώντας στη συνύπαρξη ρεαλισμού και συμβολισμού στο θέατρο. Το 1951 τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας.