Showing posts with label Θέατρο Δωματίου. Show all posts
Showing posts with label Θέατρο Δωματίου. Show all posts

Tuesday, August 26, 2008

Ανισος «Αγαμέμνων» στην Επίδαυρο

Του Βασίλη Αγγελικόπουλου, Η Καθημερινή, 26-08-2008

Με μια ακόμη προσπάθεια να «διαβαστεί αλλιώς» το αρχαίο δράμα έληξαν τα Επιδαύρια, τα οποία φέτος περισσότερο από κάθε άλλη φορά χαρακτηρίστηκαν από τολμηρά και φιλόδοξα, αλλά εν τέλει μάλλον απονενοημένα, ανοίγματα σε «νεωτερικές» σκηνικές αναγνώσεις.

Σειρά είχε ο «Αγαμέμνων» του Αισχύλου και πάνω του δούλεψε και προβληματίστηκε το «Θέατρο Δωματίου» της Αντζελας Μπρούσκου, με στυλοβάτη του εγχειρήματος την παρουσία της Αμαλίας Μουτούση στο ρόλο της Κλυταιμνήστρας. Το αποτέλεσμα άνισο, απέσπασε θερμό χειροκρότημα στο τέλος και αρκετά «μπράβο» από τις κάτω σειρές -όπου επιχωριάζουν οικείοι, φίλοι και συνάδελφοι των ηθοποιών-, αλλά και αποδοκιμασίες θεατών σε ορισμένες προκλητικές (ή και καθόλου) σκηνές. Περιστατικά όμως που παρέμειναν μεμονωμένα και δεν πήραν διαστάσεις, όπως συνέβη στη «Μήδεια» του Βασίλιεφ.
Ενα πατάρι που έδενε αρμονικά με τον επιδαύριο χώρο, με προεκτάσεις πίσω, στα καλύμματα των ερειπίων της αρχαίας σκηνής, και μια σκάλα μπροστά, προς την ορχήστρα, ήταν το απλό σκηνικό. Η Κλυταιμνήστρα με μακρύ φόρεμα σημερινής ή και παλαιότερων εποχών άνασας και ο Χορός των Αργείων μια παρέα εργάτες, της γης ή της πόλης, με τις χαρακτηριστικές ως τα χτες τραγιάσκες τους.
Αυτός ο Χορός ήταν στην πραγματικότητα ο πρωταγωνιστής. Από την αρχή -απορροφώντας μάλιστα το ρόλο του Φύλακα- είναι ένας πανταχού παρών και τα πάντα σχολιάζων δήμος. Καφενόβιος, ως γνήσιος Ελλην, αποδίδει το χορικό σαν ρεαλιστική συζήτηση μεταξύ των μελών του. Ενα «τρικ» που έχουμε ξαναδεί και σε κλασικότροπες παραστάσεις, το οποίο μπορεί να αποσκορακίζει τετριμμένες ομαδικές κινήσεις και εκφορές λόγου, αλλά δεν παύει να είναι ένα «δήθεν» κι αυτό. Αυτή η «ρεαλιστική» συμπεριφορά εκβάλλει ως και σε… τσάμικα, όταν εμφανίζεται ο Κήρυκας που έρχεται από την Τροία (κάτι μεταξύ Σπύρου Λούη και λήσταρχου Νταβέλη, με φουστανέλα, σελάχι κι ένα πελώριο… καρπούζι στα χέρια), για να αναγγείλει ότι «ιερόν πτολίεθρον έπερσεν» επιτέλους.
Λίγο αργότερα ο Χορός περνάει σε… υπερβατικά: θα τσακίσει το καρπούζι πάνω στο χάρτη της Ελλάδας όχι τόσο για να το φάει, όσο για να πασαλείψει ο ένας τον άλλο, ενώ όταν έρχεται ο Αγαμέμνων, ο αφέντης τους μεταλλάσσεται σε… κοπάδι σκύλων. Που και τι δεν έκαναν τα σκυλάκια όσο διαρκούσε η βασική αυτή σκηνή. Σειόνταν σύγκορμα από χαρά, στα τέσσερα ή σούζα, αλλά δεν δίσταζαν να κατουρήσουν το πόδι του αφέντη τους, σηκώνοντας χαρακτηριστικά το πόδι, ή να βατεύουν το ένα το άλλο (σχηματίζοντας «τρενάκι»!) όσο εκείνος διαλεγόταν με την καταχθόνια Κλυταιμνήστρα. Μετά τη δολοφονία του αφέντη τους τα μέλη του Χορού σηκώνονται πάλι στα δύο και μάλιστα υψώνουν τα άλλα δύο άκρα σε επαναστατική γροθιά, απειλώντας τους φονιάδες με εμβατήρια και πέτρες.
Από τέτοιες υπερβολές -που έφταναν ως το χαβαλέ- εκτρεπόταν η παράσταση από το σαφή στόχο της: Το σχολιασμό, με ειρωνεία, σαρκασμό και παρωδική διάθεση, γνώριμων ελληναριακών μας καταστάσεων -πράγμα που το πέτυχε σε σημαντικό βαθμό. Αλλο αν έτσι είχε περιορίσει εκ προοιμίου την προσπάθειά της σε μικρής ανάσας αγώνισμα. Γιατί ο αισχύλειος «Αγαμέμνων» είναι κείμενο πολύ πιο σύνθετο και ποιητικό από ό,τι φιλοδόξησε να δείξει αυτή η παράσταση.
Καμένος από χέρι ο ρόλος της Κασσάνδρας, και μάλιστα όπως ερμηνεύθηκε από την Παρθενόπη Μπουζούρη (κάτι ανάμεσα σε αθλήτρια καράτε και έγκλειστη ψυχιατρείου), απολαυστικά… αντιτραγικός ο σαρκαστικός ναύαρχος Αγαμέμνων του Μηνά Χατζησάββα (με αλυσίδες και άλλα λιλιά στο γυμνό, μέσα από το ανοιχτό σακάκι, στήθος) και αντάξιος του υποκριτικού εκτοπίσματος μιας Αμαλίας Μουτούση ο τρόπος με τον οποίο η πάντα σε επαφή με την ουσία ηθοποιός μετέβη κλιμακωτά από τη δήθεν φιλόστοργη σύζυγο στη μαινόμενη φόνισσα.

Monday, August 25, 2008

Μύρισε καρπούζι η Επίδαυρος!


Η φόνισσα Κλυταιμνήστρα (Αμαλία  Μουτούση) με ματωμένα χέρια στον  «Αγαμέμνονα» που παρουσίασε η  Άντζελα Μπρούσκου στην Επίδαυρο

ΠΗΓΑΜΕ ΣΤΟΝ «ΑΓΑΜΕΜΝΟΝΑ».

ΤΑ ΝΕΑ, 25/08/2008. Αποστολή: Γιώργος Δ. Κ. Σαρηγιάννης

Το 54ο Φεστιβάλ Επιδαύρου έκλεισε με ένα «Θέατρο Δωματίου» και τον «Αγαμέμνονα» του Αισχύλου που θεωρήθηκε από ένα μέρος του κοινού η πιο ολοκληρωμένη νέα φετινή πρόταση στην ερμηνεία του αρχαίου δράματος. Ένα απλό πατάρι, με πασσαλάκια και «περισχοίνηση» που λένε και οι αρχαιολόγοι, το οποίο διακριτικά προεκτεινόταν προς το κέντρο της γυμνής ορχήστρας με έναν «διάδρομο», ήταν ο άκρως λιτός σκηνικός χώρος του Γκάυ Στεφάνου που δέχτηκε τον «Αγαμέμνονα» του Αισχύλου, του «Θεάτρου Δωματίου» και της σκηνοθέτριας Άντζελας Μπρούσκου. Την παράσταση η οποία έκλεισε, με περίπου 3.000 θεατές στην πρεμιέρα της, το φετινό, «αλλιώτικο» Φεστιβάλ Επιδαύρου.
Ο θίασος εισήλθε,
χάραξε με τα πόδια στο χώμα ένα «Καλώς ήλθε» και μεταβλήθηκε στον Φύλακα που αναγγέλλει πως η Τροία έπεσε βλέποντας τη φρυκτωρία- σημάδι η οποία άναψε στο Αραχναίο με την Αμαλία Μουτούση να ανοίγει και να απλώνει στην ορχήστρα έναν τεράστιο γαλάζιο «χάρτη» της Ελλάδας.
Οι άντρες του θιάσου θα επανέλθουν, ως Χορός πια- με τραγιάσκες, κοστούμια σε αποχρώσεις του γκρίζου, κάτι σαν σύγχρονοί μας μεροκαματιάρηδες-, με όργανα στο χέρι και πτυσσόμενα καρεκλάκια που τα ακουμπούν και κάθονται στην ορχήστρα. Λόγος ομαδικός βασικά, πεντακάθαρος, διδαγμένος από τον Ανρί Κεργκομάρ και ο Κήρυκας- Κωνσταντίνος Αβαρικιώτης, με λευκή φουστανέλα, στεφάνι ελιάς στο κεφάλι και σελάχι στη μέση με όπλα περασμένα- μια «μυρουδιά» 1821-, φέρνει το μήνυμα της νίκης των Ελλήνων και της επικείμενης επιστροφής του Αγαμέμνονα: ένα πανηγύρι. Θα χορέψουν τσάμικο και θα τον φιλέψουν για το καλό νέο με ένα μεγάλο καρπούζι που αργότερα θα το σπάσουν και θα το φάνε: η Επίδαυρος μοσκοβόλησε καρπούζι και Ελλάδα.
ΙΝFΟ

Ο «Αγαμέμνων» θα παιχτεί στις 10 Σεπτεμβρίου, στις 20.30, στην Ελευσίνα (Παλαιό Ελαιουργείο, τηλ. 210-5562.526, 210-5537.304, 210-5561.246).

Η Κλυταιμνήστρα - Αμαλία Μουτούση, με λευκή ντε πιες τουαλέτα και την κυανή ταινία- διάσημο της εξουσίας διαγώνια περασμένη στο στέρνο, ακούει τα νέα αγέρωχη και υπεροπτική, με τόνους ειρωνικούς ώσπου φτάνει ο Αγαμέμνων.

Με στολή προς του πτεράρχου ο Μηνάς Χατζησάββας, με μπότες λευκές και στήθος γυμνό στο οποίο κρεμόντουσαν εξωτικά χαϊμαλιά, διέσχισε την ορχήστρα πατώντας στα πουκάμισα και τα γιλέκα των μελών του Χορού που μεταμορφώθηκαν σε σκυλιά δουλικότατα, τα οποία γρύλιζαν απειλητικά όμως προς την Κασσάνδρα- Παρθενόπη Μπουζούρη, τυλιγμένη στα μαύρα κρέπια τα οποία από κά τω έκρυβαν φόρμα και κόκκινα πάνινα παπούτσια, και με ένα φορητό τρανζίστορ και ένα μπουκάλι εμφιαλωμένο νερό στα χέρια.

Τα στάσιμα θα τα συνοδεύουν μνήμες μουσικές αχνές- «Είμαι της γερακίνας γιος», «Ω, γλυκιά μου πατρίδα» από τον «Ναμπούκο» του Βέρντι, το ΕΑΜικό «Επέσατε θύματα αδέλφια εσείς...», άλλα αντάρτικα...- η μουσική δουλειά του Νίκου Βελιώτη.

Η στιχομυθία Κλυταιμνήστρας- Αγαμέμνονα, μνημείο υποκρισίας και αλαζονείας, δόθηκε ισορροπημένα κωμικά. Ο Αγαμέμνονας θα ανάψει πούρο, θα πιει αλκοόλ από το μεταλλικό φιαλίδιο και θα πατήσει το κόκκινο ύφασμα, που η Κλυταιμνήστρα τραβάει κάτω από το πατάρι- διάδρομο, για να μπει στο παλάτι.

Την προφητεία της Κασσάνδρας- οι φιγούρες Κλυταιμνήστρας, Αγαμέμνονα όταν ήταν εκτός δράσης κυκλοφορούσαν στο βάθος- και αφού η μάντισσα πετάξει τα ρούχα της και εισέλθει επίσης στο παλάτι, θα την ακολουθήσουν οι φόνοι. Τα ομοιώματα των δύο νεκρών- Αγαμέμνονα και Κασσάνδρας - θα εμφανιστούν καλυμμένα με κόκκινα γαρίφαλα πάνω σε εκκύκλημα συνοδευόμενα από τη φόνισσα Κλυταιμνήστρα. Με χέρια και ρούχο ματωμένα και με ένα κόκκινο βελούδο ριγμένο πάνω της, καταρρακωμένη και παραπαίουσα, υπερασπίζεται τα δίκια της για να βουτηχτεί ολόκληρη στο αίμα στο τέλος ενώ ο Αίγισθος- Μάξιμος Μουμούρης θα περάσει στο γυμνό του στήθος την ταινία της εξουσίας.

Η παράσταση χειροκροτήθηκε στο τέλος θερμά και με «μπράβο». Στον παραδοσιακό, φιλικό «Λεωνίδα» του Λυγουριού πολλοί μιλούσαν μετά για την πιο ολοκληρωμένη φετινή πρόταση στην Επίδαυρο χωρίς να λείπουν και οι αρνητές.

Απομονώθηκαν οι «αγανακτισμένοι»

Τα «απόνερα» του γιουχαΐσματος της «Μήδειας» του Ανατόλι Βασίλιεφ έφτασαν και στην πρεμιέρα του «Αγαμέμνονα». «Καλησπέρα» είπε δυνατά και ομαδικά, τρις, ο θίασος με την είσοδό του στο θέατρο. «Πέρα ως πέρα» απάντησε «κεφάτος» θεατής από την άνω ζώνη του κοίλου. Και όλοι σκεφτήκαμε πως η Επίδαυρος πήρε τον κατήφορο προς τον χαβαλέ... Αργότερα, όταν στην ορχήστρα ήταν η Κλυταιμνήστρα- Αμαλία Μουτούση, από το ίδιο σημείο ακούστηκαν ειρωνικά γελάκια ομάδας.

Μόλις ο Χορός άναψε τσιγάρο στην Κασσάνδρα, ένας κύριος από τα πλάγια της κάτω ζώνης- αναμιμνησκόμενος, ίσως, ημερών ενδόξων του 1989 και του τσιγάρου που άναψε η Άννα Μακράκη- Εξάγγελος στον «Οιδίποδα τύραννο» του Ρόμπερτ Στούρουα και που ξεσήκωσε μέρος του κοινού;- ανέκραξε αυστηρά: «Όχι τσιγάρο στην Επίδαυρο!». Και ατακαριστά άλλος από πάνω: «Ξεφτίλα».

Κανένας όμως άλλος δεν τους ακολούθησε. Όταν επίσης η Κασσάνδρα πετάει τα ρούχα της και μένει με τα εσώρουχα ακούστηκε από πάνω ένα «άντε να τελειώνουμε» και ένα «αίσχος» αλλά και πάλι κανέναν δεν παρέσυραν.

Με το που παγώνει η τελευταία σκηνή και πριν τα φώτα σβήσουν ένα στεντόρειο «ουουου», προερχόμενο από το ίδιο σημείο της πάνω ζώνης και συνοδευόμενο από μερικά ασθενέστερα της ίδιας ομάδας, ξέσκισε τον αέρα αλλά με το που έγινε σκοτάδι τα χειροκροτήματα και τα «μπράβο» έσβησαν τα γιουχαΐσματα.

Όλοι, μετά το τέλος της παράστασης, μιλούσαν για καθόλου, πια, αυθόρμητες αντιδράσεις «αγανακτισμένων θεατών» που έμειναν φωνές βοώντων εν τη ερήμω και απομονώθηκαν.

Ενδεικτικό είναι ότι τη δεύτερη βραδιά- περίπου 4.000 θεατές, ανάμεσά τους και ο υπουργός Πολιτισμού Μιχάλης Λιάπης- όλα κύλησαν ήρεμα.
  • ΙΝFΟ: Ο «Αγαμέμνων» θα παιχτεί στις 10 Σεπτεμβρίου, στις 20.30, στην Ελευσίνα (Παλαιό Ελαιουργείο, τηλ. 210-5562.526, 210-5537.304, 210-5561.246).