ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ: ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ, ΕΡΓΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ, ΗΘΟΠΟΙΟΙ, ΣΚΗΝΟΘΕΤΕΣ, ΣΚΗΝΟΓΡΑΦΟΙ, ΦΩΤΙΣΤΕΣ, ΜΟΥΣΙΚΟΙ, ΧΟΡΟΓΡΑΦΟΙ, ΚΡΙΤΙΚΟΙ, ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΕΣ, ΒΙΒΛΙΑ, ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ, ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ...
Monday, September 26, 2011
Εφηβικό Θέατρο εντός των τειχών! Αριστοφάνη - Όρνιθες
Wednesday, September 14, 2011
Εφηβικό Θέατρο εντός των τειχών! Αριστοφάνη - Όρνιθες
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: Ένα φρέσκο θεσμό στην Ελλάδα, που συνδυάζει τη θεατρική πράξη και τη νέα παιδαγωγική προτείνει η σκηνοθέτης και θεατροπαιδαγωγός Τζωρτζίνα Κακουδάκη και η ομάδα 4Frontal, σε συνεργασία με το Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση, στο Θέατρο του Νέου Κόσμου και σε σχολεία της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Επιλέξαμε το έργο Όρνιθες γιατί: Είναι ένα κείμενο οικείο και ελληνικό που διδάσκονται, θα διδαχθούν ή έχουν διδαχθεί οι μαθητές της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (διδάσκεται στην Γ΄Γυμνασίου). Η θεματική του έργου εμπλουτίζει τη φαντασία και διευρύνει τους σύγχρονους πολιτικούς και περιβαντολογικούς προβληματισμούς : πώς αντιλαμβανόμαστε την κοινωνία γύρω μας, τί μπορούμε να προτείνουμε για να την κάνουμε καλύτερη, πώς η ουτοπία μιας καλύτερης Πολιτείας μπορεί να βελτιώσει την καθημερινότητά μας. Είναι μια σκηνική πράξη που μπορεί να διευρύνει την πολιτική σκέψη: Αριστοφάνης προτείνοντας μια ουτοπία, τη Νεφελοκοκκυγία μας φέρνει αντιμέτωπους στο "εδώ και τώρα" της σκηνής, για να φανταστούμε μια καλύτερη κοινωνία και να σκεφτούμε από κοινού πώς μπορούμε να τη βελτιώσουμε την παρούσα. Η παράσταση θα παίζεται τις καθημερινές σε σχολεία της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και θα συνοδεύεται από ένα θεατροπαιδαγωγικό πρόγραμμα για τους μαθητές. Στόχος μας είναι οι Όρνιθες “μεταφέρουν” τα πολιτικά, ηθικά, μεταφυσικά, περιβαντολογικά θέματα του έργου του Αριστοφάνη στα μέτρα της σημερινής πραγματικότητας με το συνδυασμό τριών βασικών αιτημάτων του σύγχρονου σχολείου : την αισθητική απόλαυση, την ψυχαγωγία και την διαθεματική βιωματική παιδαγωγική Σκηνοθεσία- Διασκευή : Τζωρτζίνα Κακουδάκη Χορογραφία : Πατρίσια Απέργη Κοστούμια : Δήμητρα Λιάκουρα Σκηνική Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ζαμάνης Μουσική Σύνθεση: Σπύρος Πανταζής Βοηθός Σκηνοθέτη/Φωτογραφίες: Αριστέα Σταφυλαράκη Διδασκαλία κρουστών: Λαμπρίνα Αρβανιτίδου Θεατροπαιδαγωγικό Υλικό : Ηρώ Ποταμούση, Τζωρτζίνα Κακουδάκη, Ζωή Λυμπεροπούλου Παίζουν : Απόστολος Κουτσιανικούλης, Ελένη Κουτσιούμπα, Γιώργος Ματαράγκας, Πάνος Τοψίδη
Friday, September 9, 2011
Στις 25 Σεπτεμβρίου οι κατά Σαββόπουλο «Αχαρνής» και «Πλούτος» στο Ηρώδειο
Τα συνολικά έσοδα της παράστασης θα διατεθούν υπέρ του Ταμείου Yποτροφιών των Αρσακείων Σχολείων, με σκοπό την παροχή μερικών ή ολικών απαλλαγών από δίδακτρα, σε οικογένειες μαθητών που αντιμετωπίζουν έντονα οικονομικά προβλήματα.
Tuesday, June 28, 2011
Πολυεθνικός Αριστοφάνης στο Θέατρο Βράχων
Στη σημερινή Αθήνα «που δεν έχει θέση για τους μετανάστες και τους πρόσφυγες, δημιουργούμε μια νησίδα ανθρώπινης επικοινωνίας για να μπορέσουμε να πορευτούμε και να δημιουργήσουμε από κοινού», αναφέρει η ομάδα.
Saturday, June 18, 2011
«Αριστοφανικός οίστρος» από το Μοντέρνο Θέατρο.
Friday, September 5, 2008
Α λα τα βατραχάκια...
Να έχει ατονήσει η θεατρική μου αυστηρότητα λόγω ηλικίας; Α, μπα, ακριβώς το αντίθετο συμβαίνει. Νοσταλγώ την εποχή που πήγαινα στο θέατρο αθώα και άπειρη και με το παραμικρό βρισκόμουν στον παράδεισο.
Πώς λοιπόν να εξηγήσω το γεγονός ότι προχθές το βραδυ στο Αττικό Αλσος ξέχασα ό,τι ήξερα και δεν ήξερα για τους «Βατράχους» του Αριστοφάνη και αφέθηκα γοητευμένη και συγκινημένη στο πολυσυζητημένο πόνημα του Λιγνάδη; Μου επέτρεψα, χωρίς να κοιτάω γύρω μου μπας και με βλέπει κανείς, να σηκωθώ όρθια υπακούοντας στην προτροπή των ηθοποιών. Πήρα μέρος και στην ψηφοφορία του κοινού για τον Αισχύλο και τον Ευριπίδη. Μέχρι που τραγούδησα μαζί με τον Μαρίνο το χατζιδακικό «Κάθε σπίτι έχει μια φωλιά για τα πουλιά», ενώ ήξερα πολύ καλά πως είναι εντελώς άσχετο με το τέλος της κωμωδίας και ψιλοστενοχωριόμουν που ο Αισχύλος αυτή τη φορά δεν θα έπαιρνε τον δρόμο για τον επάνω κόσμο.
Περίεργα πράγματα. Ανήκω στους θεατές που κατάλαβαν το τόσο δύσκολο έργο του Αριστοφάνη χάρη στην αξέχαστη παράσταση του Σπύρου Ευαγγελάτου το 1977 με Μπουσδούκο, Λογοθέτη, Βογιατζή και Κυριακίδη. Ενας σπάνιος συνδυασμός σκηνικής ευφορίας (ακόμα χρησιμοποιώ σε στιγμές κεφιού το «άλα τα βατραχάκια», που έλεγε ο Διόνυσος-Μπουσδούκος) αλλά και ευφυούς δουλειάς πάνω στις σύγχρονες σκηνικές αναλογίες, που θα περνούσαν τον αγώνα των «Βατράχων» στο κοινό.
Ισως, όμως, γι' αυτό να ήμουν έτοιμη για τους «Βατρα-Χ» του Εθνικού. Γιατί ο Αριστοφάνης που κουβαλάω μέσα μου είναι μπετόν αρμέ. Τίποτα το ανεπανόρθωτο δεν μπορεί να πάθει από ένα σκηνοθέτη, που αμφισβητεί τη σκηνική του προϊστορία και ψάχνεται, κόβει, ράβει, και εκεί που περνάει βέβηλος τα «όρια» επιστρέφει σε ομολογίες αγάπης για το είδος. Είμαι κι εγώ φρικτά κουρασμένη από τους καλοκαιρινούς Αριστοφάνηδες και την ίδια στιγμή τούς έχω ανάγκη. Ο Λιγνάδης μού χάρισε μια βραδιά που είχε κάτι από το θεατρικό ανατρίχιασμα των νεανικών μου χρόνων. Θα ήμουν τρελή αν ανησυχούσα.
ΒΕΝΑ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 05/09/2008
Wednesday, July 23, 2008
ΑΡΧΑΙΟ ΠΝΕΥΜΑ ΕΥΑΛΩΤΟ
Tου Παντελή Μπουκάλα, Η Καθημερινή, 23/07/2008
Δεν περνάει καλοκαίρι χωρίς να αναψηλαφήσουμε ένα θέμα που κεντρίζει δεκαετίες τώρα το ενδιαφέρον φιλολόγων, σκηνοθετών, μεταφραστών, ηθοποιών, τεχνοκριτικών, λογοτεχνών, δημοσιογράφων, θεατών και γενικώς φιλότεχνων: ποιος είναι ο δρόμος (όχι ο ευκολότερος αλλά ο γονιμότερος) για να προσεγγίσουμε το αρχαίο δράμα, ποια η μέθοδος για να το αποδώσουμε εντιμότερα υπό τους όρους της δικής μας εποχής. Αφορμή, σταθερή, εθιμική, οι παραστάσεις αρχαιοελληνικών κωμωδιών και τραγωδιών στην Επίδαυρο, στο Ηρώδειο, αλλά και στα πολλά θέατρα της περιφέρειας, είτε νεότευκτα είτε αρχαία που επιτρέπεται η χρήση τους (σε κάποια από αυτά η συμμετοχή του κόσμου παίρνει τη μορφή πανηγυριού, κάπως σαν λιγοθυμισμένος απόηχος μιας πανηγύρεως εδραιωμένης στον θρησκευτικό, ιερό χαρακτήρα της). Πρόκειται κατά κάποιο τρόπο για την αναπαράσταση μιας παράστασης, και μάλιστα σε έδαφος καθόλου ασφαλές, όπου χωρούν πολλά, καλά και κακά, άξια και ανάξια.
Η χρήση που επιφυλάσσουμε στο αρχαίο δράμα είναι μια πτυχή, από τις σπουδαιότερες, της χρήσης που επιφυλάσσουμε γενικότερα στην αρχαία κληρονομιά, ένα μέρος δηλαδή στο οποίο αναγνωρίζονται ευκρινώς όλα όσα (αντιφατικά και αλληλοαναιρούμενα) διακρίνουν το όλον: η βαθιά γνώση συνυπάρχει με την παχυλή πλην ναρκισσευόμενη αμάθεια, το σέβας με την υπεροψία, η πολλή φροντίδα με την προσβλητική προχειρότητα, η αγωνία με την ακκιζόμενη και τάχα ανατρεπτική ελαφρότητα. Αίφνης, ο τρόπος με τον οποίο συγκροτούνται ορισμένοι θίασοι (μόλις έναν - δυο μήνες πριν αρχίσουν να δίνουν παραστάσεις τραγωδίας ή κωμωδίας) από φίρμες ή φιρμίτσες του τηλεοπτικού χειμώνα που μοναδική τους βλέψη είναι να τοκίσουν την πρόσκαιρη αναγνωρισιμότητά τους, η αρπαχτή δηλαδή, έχει τα τυπικά γνωρίσματα της αρχαιοκαπηλίας. Η αρχαιοκαπηλία, ως γνωστόν, δεν γίνεται μόνο με αγάλματα και αγγεία, αλλά και εις βάρος ιδεών.Χάνει κάθε ουσία ο αρχαιοελληνικός λόγος όταν καταντάει απλό πρόσχημα για την ικανοποίηση ποικίλων ιδεολογημάτων, πολιτικής ή καλλιτεχνικής τάξεως. Πρόσχημα, όταν, τσιμπημένοι από σοβινιστικό οίστρο, τον χρησιμοποιούμε σαν «πειστήριο» μιας εσαεί κληρονομούμενης γονιδιακής υπεροχής. Πρόσχημα, όταν η περίφημη «κοιτίδα» μετατρέπεται σε σαρμανίτσα, μέσα στην οποία αποκοιμίζουμε τον εαυτό μας με το νανούρισμα των φυλετικών πρωτείων. Και, ειδικότερα, πρόσχημα, όταν ο Αριστοφάνης (το καθαρά ποιητικό μέγεθος του οποίου είτε αδυνατούμε να το κατανοήσουμε είτε μας τρομάζει και το παρακάμπτουμε) υποβαθμίζεται, σαν μια καρικατούρα πια, σε σκέτη αφορμή «για να πούμε τα δικά μας» με αφερέπονη προπέτεια.
Friday, July 18, 2008
«Βάτρα-Χ»: Δελφιναρίου και Αριστοφάνη γωνία, ακριβώς...
«Αλλάξτε ό,τι είναι σαβούρα» ακουγόταν στην αρχή της παράστασης «Βάτρα-Χ» του Αριστοφάνη(;) προχθές το βράδυ στο Θέατρο Βράχων στον Βύρωνα. Και ομολογουμένως δεν άφησε τίποτα στη θέση του έργου και τίποτα στη θέση του. Τόσο που ειδικά στο πρώτο μέρος αναρωτιόμασταν τι ακριβώς βλέπαμε. Παρωδία, επιθεώρηση, σάτιρα, μπουρλέσκ παράσταση, δεύτερης κατηγορίας σίριαλ ή μήπως είχαμε κάνει λάθος και βρεθήκαμε στο «Δελφινάριο»; Εφταιγε και το ότι δεν ακούγαμε καλά (ο δυνατός αέρας που φυσούσε ανάγκασε μερικούς ηθοποιούς να χρησιμοποιήσουν μικρόφωνα), πάντως αυτό που κυριάρχησε ήταν η έκπληξη. Και είχαμε όλη την καλή διάθεση να δούμε τι θέλει να πει ο... ποιητής.
Οι ταλαντούχοι Δημήτρης Λιγνάδης και Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης (Ξανθίας και Διόνυσος αντίστοιχα) τσακώνονται και βρίζονται σαν κακομαθημένοι έφηβοι σε καφετέρια πολύ υποβαθμισμένης γειτονιάς. Οσο για τους διαλόγους παρέπεμπαν σε γυμνασιακού επιπέδου αστεία: «-Να μπω στο ρόλο; - Οχι, μη μπεις, είναι άλλος μέσα». Εμβόλιμα, κάθε λίγο και λιγάκι, ακούμε τσιτάτα για τη σάτιρα, την κωμωδία, το θέατρο, με τρόπο διδακτικό, σχεδόν επιθετικό: «Αλλάξτε ό,τι είναι σαβούρα», «Δώστε του χαρακτήρα νέο», «Ναι, αλλά οι σάτιρες πρέπει να είναι νέες»...Τα σκηνικά θύμιζαν φόντο σχολικής παράστασης, ο χορός ήταν περίπου μπαλέτο, βλέπαμε δύο ανθρώπους -τους πρωταγωνιστές- να κινούνται ασταμάτητα στη σκηνή-τερέν, ακούγαμε φύρδην-μίγδην μουσικά μοτίβα και ναρκισσιστικές υποδείξεις για το τι είναι θέατρο και κωμωδία («θεματοφύλακες του Αριστοφάνη» χαρακτήρισε την παράβαση με τους «Ορνιθες» και την ίδια στιγμή απολογία). Αυτά στο πρώτο μέρος, που στ’ αλήθεια, δεν γέλασε το χείλι μας. Στο δεύτερο μέρος τα πράγματα έγιναν λίγο καλύτερα (είναι η αβανταδόρικη σκηνή του αγώνα Ευριπίδη-Αισχύλου), αλλά κι εκεί οι ευκολίες περίσσεψαν. Και τι δεν είδαμε... Τι τον Ρουβά, τι την Πρωτοψάλτη, τι κλασικούς ρόλους σαν καρακατσουλιό. Το κοινό μετείχε πρόθυμα στη διαδικασία της ψηφοφορίας που διηύθυνε ο κριτής - Γιώργος Μαρίνος (άλλωστε είναι μια παράσταση που σχεδόν εκβιάζει τη συμμετοχή του κοινού).Για να μη λέμε μόνο τα στραβά, οι καλές στιγμές της παράστασης ήταν οι ηρωίδες του Ευριπίδη, η εμφάνιση της Στεφανίας Γουλιώτη που αυτοσαρκάστηκε ως «Ηλέκτρα» (πέρυσι) και η στιγμή λίγο πριν από το φινάλε, όπου οι δύο ηθοποιοί απαγγέλλουν τον «Ηλιο τον Ηλιάτορα» του Ελύτη. Ομως εκείνη η «Οδός Ονείρων», παρά τη μοναδική ερμηνεία του Γιώργου Μαρίνου, πού κόλλαγε; Ισα ίσα για να εκβιάσει το χειροκρότημα του κοινού στο ρυθμικό μοτίβο του ρεφρέν...Ναι, ο Αριστοφάνης είναι χιλιοπαιγμένος, ίσως έχουμε κορεστεί από την επανάληψή του. Εχει ανάγκη την ανανέωση. Εχει όμως ανάγκη την ισοπέδωση; Και εντέλει πού ήταν ο Αριστοφάνης;
Tuesday, February 26, 2008
«Τραγούδια» του Αριστοφάνη
![]() |
Monday, January 14, 2008
ΣΠΑΝΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΜΕ ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗ
Στην αφιερωτική επιστολή του προς τον Ντανιέλ Κλάριο, ο οποίος δίδασκε Ελληνικά και Λατινικά στη Ραγούσα, ο Μανούτιος εξαίρει την αξία του πρωτότυπου στη μελέτη των Ελλήνων, μέμφεται όσους νομίζουν ότι γνωρίζουν τον Αριστοτέλη και τον Ιπποκράτη από τις γεμάτες ανακρίβειες λατινικές μεταφράσεις τους, ενώ προτρέπει τον Κλάριο να διδάξει τον Αριστοφάνη στους μαθητές του, καθώς θεωρεί ότι δεν υπάρχει καταλληλότερο κείμενο για τη μελέτη της ελληνικής γλώσσας.
Την επιμέλεια της έκδοσης είχε ο Μάρκος Μουσούρος, ο οποίος φρόντισε επίσης να συγκεντρώσει τα καλύτερα σχόλια από διάφορα χειρόγραφα, ενώ αναλύει τα οφέλη από την ανάγνωση του Αριστοφάνη και εκθέτει τις δυσκολίες που αντιμετώπισε κυρίως στη διόρθωση των τυπογραφικών δοκιμίων.
![]() |
Αντίτυπο της πρώτης έκδοσης του Αριστοφάνη, που τυπώθηκε στη Βενετία το 1498 από τον περίφημο ελληνιστή και εκδότη αρχαίων κειμένων, Αλδο Μανούτιο. |




