Β.Θεοδωρόπουλος-Θέατρο Νέου Κόσμου: Το κοινό μας δίνει δύναμη

Ανακοίνωσε το ρεπερτόριο της σεζόν 2015-2016

Με τη δύναμη του κοινού για οδηγό ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος αντιμετωπίζει και τη φετινή θεατρική χρονιά στο Θέατρο του Νέου Κόσμου, που συνεχίζει την συνεπή πορεία του. Και επισημαίνει: «Η πραγματικότητα που μας περιβάλλει είναι δύσκολη και περίπλοκη, και μέσα στην αυλή μας και παραέξω. Πρέπει να βρούμε τρόπους να σταθούμε όρθιοι, να αντιστεκόμαστε, να ερμηνεύουμε τον κόσμο, να προχωράμε μπροστά. Μόνος του ο καθένας δεν μπορεί. Εδώ στον Νέο Κόσμο θέλουμε να είμαστε μια συλλογικότητα. Παλιότεροι και νεότεροι, προσπαθούμε να δούμε πού πάει το θέατρο και να το εκφράσουμε, ο καθένας με τον δικό του τρόπο. Επικοινωνούμε μεταξύ μας και με το κοινό. Το κοινό είναι αυτό που μας στηρίζει, γιατί αντίθετα απ' ό,τι θα περίμενε κανείς, παρ' όλη τη μελαγχολία, παρ' όλη την οικονομική δυσπραγία, δεν έχει βγάλει το θέατρο από τη ζωή του. Το κοινό μας δίνει δύναμη, κι εμείς του δίνουμε ό,τι καλύτερο μπορούμε».

Ιστορίες κοινωνικού περιθωρίου

ΑΝΝΥ ΚΟΛΤΣΙΔΟΠΟΥΛΟΥ, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 29.03.2015

• 

Σκηνή από την παράσταση «Λίλιομ» σε σκηνοθεσία Θωμά Μοσχόπουλου.

• ΦΕΡΕΝΤΣ ΜΟΛΝΑΡ
  Λίλιομ
  σκηνοθ.: Θωμάς Μοσχόπουλος
  θέατρο: Πόρτα

• ΒΙΒΙΕΝ ΦΡΑΝΤΣΜΑΝ
  Παράσιτα
  σκηνοθ.: Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος
  θέατρο: Του Νέου Κόσμου

Οπως ο Λίλιομ, ο ήρωας του ομώνυμου έργου που χάρισε στον Μόλναρ αναγνώριση εντός κι εκτός Ουγγαρίας (1909), έτσι και ο ίδιος «δεν ήταν πλασμένος για γάμο και δεσμεύσεις» στο καρουζέλ της άστατης μα ενοχικής συναισθηματικά ζωής του. Αρκετά από τα θεατρικά του γράφτηκαν για να παιχτούν από ερωμένες ή για να κατευνάσουν συζύγους. Αφθονούν τα αυτοβιογραφικά στοιχεία στη «ζωή και τον θάνατο ενός αχρείου», όπως είναι ο πλήρης τίτλος του έργου. Το δίσημο ψευδώνυμο Λίλιομ του Αντρέας Ζαβότσκι -που σημαίνει κρινάκι αλλά και μούτρο- πιθανόν παραπέμπει στο Μόλναρ, ψευδώνυμο του σπουδαγμένου στη Γενεύη νομικού Φέρεντς Νόιμαν. Ο υπότιτλος «προαστιακός θρύλος σε επτά εικόνες» και το περιθωριακό περιβάλλον του έργου δεν έχουν ομοιότητες με την κοσμοπολίτικη ζωή τού κατά καιρούς εκατομμυριούχου Μόλναρ.

Περιμένοντας τον... γιατρό

ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΜΑΤΙΑ

Εχει ένα άρωμα... Μπέκετ το πρώτο θεατρικό έργο του ημέτερου Αρκά «Εχθροί εξ αίματος», που παρουσιάζεται στο Θέατρο Νέου Κόσμου.

Σ' αυτή την τραγικωμωδία διάρκειας μιας ώρας, ο δημοφιλής κομίστας με ρεαλιστικό... σουρεαλισμό και με ιατρικό μικροσκόπιο ανιχνεύει τον μικρόκοσμο του σώματος, έχοντας πρωταγωνιστές το Παχύ έντερο και το Λεπτό έντερο. Και τα δύο προσπαθούν να γλιτώσουν όταν το σώμα του αλκοολικού άντρα όπου συνυπάρχουν έχει μεταφερθεί σε νοσοκομείο έπειτα από ατύχημα και ο εγκέφαλός του βρίσκεται σε κώμα. Περιμένοντας το... νεφρό το Δεξί κάποιες στιγμές για ενημέρωση σοβαρών βλαβών στα άλλα όργανα.

Ο Αρκάς μιλάει για το επικείμενο «τέλος του παιχνιδιού», τον αγώνα επιβίωσης, την αγωνία του θανάτου. Για τη δυσκολία συνεννόησης. Για την ανέφικτη αρμονία. Για τη φθορά της εξουσίας που συμπαρασύρει στον πάτο όσους δεν έχουν στον ήλιο μοίρα, ενώ οι επιτήδειοι επιβιώνουν. Στακάτος, μινιμαλιστικός διάλογος με το ιδιότυπο μαύρο χιούμορ του, υπαρξιακές αναζητήσεις και κοινωνικές αιχμές.

Ο σκηνοθέτης Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος έστησε μια στρωτή παράσταση ισορροπώντας θριλερικά ανάμεσα στο κωμικό και το δραματικό στοιχείο. Ευφάνταστοι συνεργάτες του, η Μαγιού Τρικεριώτη με το αιμάτινης υφής σκηνικό της (ένα κόκκινο φουσκωτό στρώμα με λίγα αιωρούμενα αντικείμενα που μοιάζει με ενδοχώρα του σώματος) και η Αγγελική Στελλάτου που δίνει μια χαριτωμένη κινησιολογική ζωντάνια στα τρία... όργανα.

Εξοχος ο Λαέρτης Μαλκότσης ως αφελές, καλοπροαίρετο και πάσχον Παχύ έντερο. Αντάξιοι συμπαραστάτες ο Ανδρέας Κωνσταντίνου ως Λεπτό έντερο... στριμμένο, ειρωνικό, καχύποπτο και ο Παντελής Δεντάκης, πονηρός μεσάζων ως Δεξί νεφρό.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΙΔΑΛΗΣ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 12/11/2008

Οταν διαφωνούν τα έντερα με το νεφρό...

Οι «Εχθροί εξ αίματος», το πρώτο θεατρικό έργο του Αρκά, παρουσιάζονται από το Θέατρο του Νέου Κόσμου την Τετάρτη

ΜΥΡΤΩ ΛΟΒΕΡΔΟΥ, ΤΟ ΒΗΜΑ, Σάββατο, 18 Οκτωβρίου 2008

Κάτι δείχνει το παχύ έντερο του Λαέρτη Μαλκότση ενώ συνομιλεί με το λεπτό έντερο του Ανδρέα Κωνσταντίνου- πιο πίσω, το δεξί νεφρό του Παντελή Δεντάκη. Η σκηνή είναι από τις πρόβες του έργο του Αρκά «Εχθροί εξ αίματος» που σκηνοθετεί ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος στον Πάνω Χώρο του Θεάτρου του Νέου Κόσμου

Με το κόκκινο και το λευκό να δεσπόζει στον χώρο και ήχους από φυσικές λειτουργίες του ανθρώπου να διαχέονται στην ατμόσφαιρα, ξεκινά ακόμη ένα πέρασμα της παράστασης. Λίγες ημέρες πριν από την πρεμιέρα, και όλοι παρατηρούν και διορθώνουν τις λεπτομέρειες. Στον Πάνω Χώρο του Θεάτρου του Νέου Κόσμου, το έργο του Αρκά «Εχθροί εξ αίματος», που σκηνοθετεί ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος, έχει αποκτήσει πλέον την τελική του μορφή. Και ας τους δυσκόλεψε όλους στην αρχή...

«Η αρχική ιδέα ήταν ότι ήθελα έναν χώρο σαν φουσκωτό στρώμα,ένα τεράστιο πουφ ίσως - το οποίο όμως θα ήταν προβληματικό για τους ηθοποιούς, γιατί θα έπρεπε να μη βουλιάζουν» . Μαζί με τη σκηνογράφο Μαγιού Τρικεριώτη έφθασαν στο αποτέλεσμα που έχουμε μπροστά μας και που από την πρώτη κιόλας πρόβα εκμεταλλεύθηκαν οι ηθοποιοί: Κάθισαν πάνω σε αυτό το κόκκινο φουσκωτό στρώμα, δεν βούλιαξαν, προσπαθώντας να καταλάβουν πώς είναι το εσωτερικό του οργανισμού μας. «Εξ αρχής πίστευα ότι αυτό το έργο δεν μπορούσε να παιχθεί σε έναν φυσιολογικό χώρο.Καθισμένοι λοιπόν ξεκινήσαμε τις αναγνώσεις δουλεύοντας παράλληλα πολλούς αυτοσχεδιασμούς- κυρίως σωματικούς. Ηταν καλύτερο να είναι ξαπλωμένοι οι ηθοποιοί ή να σέρνονται,παρά να κάθονται». Στο κέντρο της σκηνής διαγράφεται η λευκή ραχοκοκαλιά, ενώ από πάνω κρέμονται τριχοειδή αγγεία σε μεγέθυνση... Ο χτύπος της καρδιάς υπενθυμίζει ότι ο ασθενής ζει. Ολα συμβαίνουν στο εσωτερικό της κοιλιακής χώρας ύστερα από ένα τρακάρισμα.

Παρά τις πρώτες φοβικές αντιδράσεις των ηθοποιών, ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος θέλοντας να αποφύγει τα κόμικς αλλά και οτιδήποτε θα προσέδιδε στην παράσταση στοιχεία ενός «κακού παιδικού θεάματος», προχώρησε σε λύσεις πρακτικές, ενώ δεν θέλησε να στερήσει από το έργο την κωμική του πλευρά- μαζί με τη χαρά του παιχνιδιού. «Με δεδομένη τη σύμβαση ότι οι ρόλοι είναι ζωτικά όργανα, είχαμε να αντιμετωπίσουμε αυτά τα “πλάσματα” και να βρούμε τον τρόπο που συμπεριφέρονται» , πράγμα όχι και τόσο εύκολο.

Πώς να δώσεις σάρκα και οστά, πνοή και κίνηση στα όργανα που κρύβονται μέσα μας; Το εγχείρημα τολμηρό, με σουρεαλιστικές πινελιές, διαθέτει και χιούμορ. Μέσα στο σκοτάδι, το στομάχι ορίζει μια κοινωνία, παράλληλη με αυτή της καθημερινότητάς μας. «Δεν ξέρω αν οι άνθρωποι μιμούνται τα όργανα ή τα όργανα τους ανθρώπους,αλλά όλα που συμβαίνουν εκεί μέσατα ζούμε στη δική μας κοινωνία». Αντιπαραθέσεις, καλοί και κακοί, αγώνας για επιβίωση, επικράτηση του εγώ. Ετσι, το παχύ έντερο του Λαέρτη Μαλκότση συνομιλεί με το λεπτό έντερο του Ανδρέα Κωνσταντίνου, ενώ το δεξί νεφρό του Παντελή Δεντάκη ελπίζει σε μια μεταμόσχευση... Τα ευγενή όργανα δίνουν τη μάχη της ζωής, τη στιγμή που το νεφρό παλεύει για τη δική του επιβίωση, αδιαφορώντας για τους άλλους. Και εκεί που η λύση φαντάζει δεδομένη, ο οργανισμός ανατρέπει τα δεδομένα...

Ξένοι στο ίδιο σώμα

Της ΕΦΗΣ ΜΑΡΙΝΟΥ - Φωτ.: Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ, KYRIAKATIKH ELEYUEROTYPIA / 7 - 12/10/2008

«Η καρδιά είναι μια ασύστολη καριόλα»... Μια πληροφορία που όλοι γνωρίζουμε, αλλά ο Αρκάς φροντίζει να μας τη θυμίσει, αυτή τη φορά, όχι μέσα από κάποια σειρά σκίτσων, αλλά στο πρώτο του θεατρικό έργο με τίτλο «Εχθροί εξ αίματος» που ανεβαίνει στην Κεντρική Σκηνή του Θεάτρου του Νέου Κόσμου στις 22 Οκτωβρίου σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου. Μια σατανικά πρωτότυπη ιδέα που κατέληξε σ' ένα ενδιαφέρον θεατρικό έργο με μακάβριο χιούμορ:

«Ο Αρκάς δημιουργεί έναν παράδοξο κόσμο σ' αυτό το κείμενο», παρατηρεί ο σκηνοθέτης. «Μου θυμίζει "Το τέλος του Παιχνιδιού" του Μπέκετ.

Αυτά τα τρία πλάσματα ζουν μέσα σε μια αναστάτωση. Ενα ατύχημα έχει αποδογυρίσει τη θέση όλων των οργάνων. Στην εισαγωγή του ο συγγραφέας λέει ότι πλησιάζει ένα ασθενοφόρο με τη σειρήνα να ουρλιάζει. Στην παράσταση ακούμε τον ήχο του τρακαρίσματος και βλέπουμε σε γρήγορα "καρέ" πώς σκορπίζονται τα όργανα πάνω στο στρώμα.

Μοιάζουν με ανθρώπους που γλίτωσαν στα ερείπια κάποιου σεισμού. Οι διασώστες-γιατροί θα τους βγάλουν ζωντανούς από κει μέσα;

Τα έντερα πράγματι δεν ανήκουν στα λεγόμενα "ευγενή" όργανα. Αν συμβεί κάτι κακό, δεν θα προτιμηθούν στη μεταμόσχευση.

Για ν' απαντήσουμε στο πρώτο σας ερώτημα, το έργο δεν έχει καμία σχέση με κόμικς. Αλλωστε, στο βιβλίο δεν υπάρχει ούτε ένα σκίτσο του Αρκά.

Οι πρωταγωνιστές είναι κανονικοί ρόλοι με ανθρώπινα χαρακτηριστικά κι ας πρόκειται για ζωτικά όργανα του οργανισμού μας. Η ζωή τα έφερε έτσι που έγιναν».

«Εχθροί εξ αίματος» μέσα στο ίδιο σώμα... Τώρα, αγωνιζόμενα σθεναρά για τη σωτηρία τους, δολοπλοκούν, υπερασπίζονται την αποστολή τους, διεκδικούν τα δημοκρατικά τους δικαιώματα...

Ενας αόρατος κόσμος μάς αποκαλύπτεται, γνωστός αλλά και άγνωστος. Μετά το τροχαίο, ο εγκέφαλος βρίσκεται σε κώμα, η σπλήνα και το αριστερό νεφρό υπέστησαν ρήξη, το πάγκρεας και ο αριστερός πνεύμονας μετρούν ώρες, ενώ κάποια άλλα όργανα, πρωτοκλασάτα και δευτεροκλασάτα, παλεύουν για την επιβίωση χρησιμοποιώντας θεμιτά και αθέμιτα μέσα. Ο Αρκάς μάς διηγείται μια αναπάντεχη ιστορία με σπαρταριστούς διαλόγους, σασπένς, συγκρούσεις, μυστήριο. Το πρώτο του θεατρικό έργο, κυριολεκτικά με σάρκα και οστά, διαθέτει θεατρική δομή, σκηνική οικονομία και πρωταγωνιστές αλλόκοτους, αλλά... καθόλου χάρτινους. Η Καρδιά, τα Νεφρά, οι Αρτηρίες, τα Εντερα έχουν αποκτήσει πρόσωπο, λόγο και συναισθήματα.

Βασικοί ήρωες είναι το Παχύ, το Λεπτό Εντερο και το Δεξί Νεφρό... Το Λεπτό είναι ψηλός, λεπτός, καιροσκόπος, καχύποπτος, πάντα σε εγρήγορση για τυχόν προβοκάτσιες. Κυνικός, με βιτριολικό χιούμορ βασανίζει ανελέητα το δυστυχισμένο και καλοκάγαθο Παχύ Εντερο. Κι αν το Λεπτό γνωρίζει πολλά από ιατρική και φραξιονιστική δουλειά, το Παχύ, κοντός, χοντρός και αφελής, παραμένει ένας ειρηνόφιλος δημοκράτης. Ο μεγάλος του τρόμος είναι η απειλή μιας ακόμα εξευτελιστικής κολονοσκόπησης... Μιλάει συνεχώς για την αρμονική συνεργασία όλων των οργάνων του συστήματος, το οποίο υπηρετεί από το όχι και τόσο... ευγενές πόστο του. Τώρα, σ' αυτές τις δύσκολες στιγμές που περνούν, αντιμετωπίζει τους ευφάνταστους χλευασμούς του Λεπτού γκρινιάζοντας με παρατεταμένα γουργουρητά.

Κι ενώ όλα κρίνονται «απέξω», εκεί που οι γιατροί εκτιμούν ζημιές και χασούρες οργάνων, «μέσα» ο κόσμος είναι διχασμένος. Κάποια όργανα, όπως το Δεξί Νεφρό, ελπίζουν σε μια δεύτερη ζωή, έστω και σ' άλλο σώμα. Η μεταμόσχευση σε νέο οργανισμό, παρά τις αφιλόξενες ενδεχομένως συμπεριφορές των συγκατοίκων, αποτελεί μια δεύτερη ευκαιρία. Ομως το καλά διαβασμένο Λεπτό Εντερο ξέρει ότι δεν έχει μέλλον πουθενά.

Αν η καρδιά σταματήσει, το πάρτι τελείωσε. Αυτό ακριβώς προσπαθεί να χωρέσει στο μυαλό του αγαθού Παχέος Εντέρου. Πάντως η Καρδιά, αν και απούσα, είναι η μεγάλη πρωταγωνίστρια, αυτή που ελέγχει μέχρι τέλους το παιχνίδι. Κι όταν δίνει μερικές αρρυθμίες, ο κόσμος «μέσα» παγώνει. Τα Εντερα τρελαίνονται από αγωνία μέχρι τα ηλεκτροσόκ των «απέξω» να ξαναφέρουν το γνωστό κτύπο.

Το Δεξί Νεφρό (Παντελής Δεντάκης), το Λεπτό Εντερο (Ανδρέας Κωνσταντίνου) και το Παχύ Εντερο (Λαέρτης Μαλκότσης) φορούν ρούχα εργασίας. Η σκηνική οδηγία του συγγραφέα περιγράφει έναν ενιαίο χώρο που θυμίζει εργοστάσιο ή επιστημονικό εργαστήριο, με πολλές μπλε και κόκκινες σωληνώσεις που παραπέμπουν σε αιμοφόρα αγγεία. Η Μαγιού Τρικεριώτη δημιούργησε ένα ημικυκλικό φουσκωτό στρώμα 7Χ7 μέτρων στο χρώμα του αίματος με μια ραχοκοκαλιά στο κέντρο.

Οι πρώτες πρόβες του έργου έγιναν με τον Γιώργο Νινιό στο ρόλο του Λεπτού Εντέρου. Ομως ένα ατύχημα που είχε ο ηθοποιός με τη μοτοσισκλέτα του ανέβαλε την πρεμιέρα της παράστασης μέχρι να βρεθεί αντικαταστάτης. Ο Α. Κωνσταντίνου είναι μαθητής της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου και πήρε ειδική άδεια από τον διευθυντή της Σχολής Βίκτορα Αρδίττη για να παίξει.

Οταν το τραγικό γίνεται κωμωδία

«Χάσαμε λίγο χρόνο όχι μόνο με την αντικατάσταση», λέει ο Β. Θεοδωρόπουλος. «Ο Αρκάς γράφοντας το έργο το έχει τόσο πολύ "σκηνοθετήσει", που μοιραία σε βάζει σε περιπέτειες. Πρέπει να παλέψεις με τον εαυτό σου για ν' ακολουθήσεις τη σκηνοθεσία του. Ο κόσμος του είναι συγκεκριμένος, κλειστός. Κι όσο κι αν λέμε οι σκηνοθέτες ότι σεβόμαστε το συγγραφέα, πάντα στο βάθος θέλουμε να επιβάλουμε τη δική μας γραμμή. Θέλω να πιστεύω ότι ακολούθησα τη "σκηνοθεσία" του».

Ο συγγραφέας δεν είδε πολλές πρόβες. «Δεν είναι απ' τους ανθρώπους που παρεμβαίνουν» συνεχίζει ο σκηνοθέτης. «Ομολογώ ότι αντιμετώπισα μεγάλες δυσκολίες και δοκίμασα πολλά πράγματα μέχρι να καταλήξω. Τη μια μέρα έβλεπα ότι κάτι λειτουργούσε και την άλλη τιναζόταν στον αέρα. Πέρα απ' το γεγονός ότι η κωμωδία είναι το δυσκολότερο είδος, έπρεπε να δω τι σόι πλάσματα είναι αυτά και πώς θα κινηθούν στη σκηνή. Αν τους βάλεις σε κανονικό πάτωμα μετατρέπεις τον ανθρώπινο οργανισμό σε σαλόνι. Αν τα αντιμετωπίσεις ως περίεργα όντα υπάρχει κίνδυνος ν' ακουμπήσεις το γκροτέσκο, το πλακατζίδικο. Ομως ο Αρκάς έγραψε ένα καθαρόαιμο θεατρικό έργο εμποτισμένο στο δικό του ιδιαίτερο χιούμορ. Απ' την άλλη, δεν έπρεπε να πέσω στον απόλυτο ρεαλισμό. Για παράδειγμα, ο Λαέρτης που παίζει το Παχύ δεν είναι χοντρός. Με ενδιέφερε πώς "στρογγυλεύει" ο ίδιος μέσα απ' την κίνησή του. Το παίξιμο πάνω σ' ένα φουσκωτό στρώμα δημιουργεί ήδη μια παραξενιά. Γι' αυτό επέμενα να είναι το σκηνικό έτοιμο ώστε, από την πρώτη κιόλας πρόβα, οι ηθοποιοί να μπορούν να διαμορφώσουν την κίνησή τους πάνω στο στρώμα».

Κάποιοι βλέπουν στο έργο ψήγματα πολιτικών και κοινωνικών προβληματισμών μέχρι και αντιαλκοολικά μηνύματα εφόσον τα Εντερα την πάτησαν εξαιτίας του «αφεντικού» του σώματος που μάλλον είχε πιει τα ποτηράκια του... Το σίγουρο πάντως είναι ότι το μακάβριο χιούμορ του Αρκά χλευάζει κρυφές και φανερές υποχόνδριες αντιλήψεις μας. «Αν επιχειρήσουμε μια ελεύθερη αναγωγή στην κοινωνία θα αναγνωρίσουμε γνωστούς τύπους: τους καλοπερασάκηδες, αυτούς που έχουν τα μέσα, τους συνωμότες, τους μετανάστες, εκείνους που ξέρουν πάντα να τη σκαπουλάρουν. Το ερεθιστικό με τον Αρκά είναι πως ένα τραγικό γεγονός μπορεί να το μετατρέψει σε μια υπέροχη μαύρη κωμωδία».

Αρκάς, Ιντιφάντα και... φθαρμένες χαρτοπετσέτες

Β. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛOΣ: 12 ΠΑΡΑΓΩΓΕΣ ΣΤΟ «ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΚΟΣΜΟΥ»

Του Γιώργου Δ. Κ. Σαρηγιάννη, ΤΑ ΝΕΑ: Τετάρτη 10 Σεπτεμβρίου 2008

Δώδεκα παραγωγές και συμπαραγωγές έχει προγραμματίσει ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος για το «Θέατρο του Νέου Κόσμου» που, με το ατού των 70.000 περσινών θεατών, συνεχίζει αποφασιστικά την ήδη εντεκάχρονη πορεία του

Το πρώτο θεατρικό έργο που υπογράφει ο κομίστας Αρκάς, αλλά και το έργο του αγνώστου μας εδώ Ισραηλινού Ιλάν Χατσόρ, με ήρωες τρεις Παλαιστίνιους πιασμένους στο δίχτυ της αραβοϊσραηλινής διένεξης κατά τη διάρκεια της πρώτης Ιντιφάντα, είναι οι αιχμές του ρεπερτορίου με δώδεκα παραστάσεις- οκτώ καινούργιες παραγωγές εκ των οποίων η μία για παιδιά και τέσσερις επαναλήψεις ενώ οι συμπαραγωγές ανέρχονται σε τέσσερις - συν το Φεστιβάλ Θεατρικών Παραστάσεων Μικρού Μήκους «Άνοιξη του Devised Τheatre», που έχει καταρτίσει για τη χειμερινή θεατρική περίοδο 2008-2009 ο σκηνοθέτης Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος στο «Θέατρο του Νέου Κόσμου» το οποίο μπαίνει στον δωδέκατο χρόνο του.

«Είμαι ικανοποιημένος από την υποδοχή που έχουμε. Από το κοινό που είναι νεανικό κυρίως»- το τονίζει με έμφαση- «και από τον τρόπο που μας αντιμετωπίζουν τα ΜΜΕ» λέει ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος, που ξεκίνησε το «Θέατρο του Νέου Κόσμου» το καλοκαίρι του 1997 στα ερείπια μιας αποθήκης του Φιξ την οποία σιγά σιγά διαμόρφωσε με τους άξιους συνεργάτες του σε ένα λειτουργικό, φιλικό στον θεατή θέατρο, με τρεις μικρές αλλά αποτελεσματικές Σκηνές, του προσέδωσε καλλιτεχνική φυσιογνωμία και το ανέδειξε σε ένα ζωντανό, νεανικό κύτταρο όπου βουίζει κάθε μέρα ένα μελίσσι θεατών. Το φετινό ρεπερτόριο του «Θεάτρου του Νέου Κόσμου», εκτός από το ντεμπούτο που θα κάνει ο Αρκάς στο Θέατρο και το πρωτοπαρουσιαζόμενο έργο του Ισραηλινού συγγραφέα, εκτείνεται από θεατροποιημένο Κωνσταντίνο Θεοτόκη- «Ο κατάδικος»- μέχρι το κείμενο «Μαύρη γαλήνη» του Δημήτρη Μαρωνίτη που χαράχτηκε με μολύβι σε φθαρμένες χαρτοπετσέτες την άνοιξη και το καλοκαίρι του 1973, κατά τη διάρκεια της βασανιστικής απομόνωσής του στα κελιά του ΕΑΤ- ΕΣΑ και από το Μέρος ΙΙ του «Μόνο την αλήθεια» του Βασίλη Μαυρογεωργίου μέχρι το έργο της πρωτοεμφανιζόμενης Μαρίας Παπαλέξη «Ήθελα να σ΄ αντάμωνα». Ενώ για πρώτη φορά το «Θέατρο του Νέου Κόσμου» προτείνει, με τον τίτλο «Άνοιξη του Devised Τheatre», Φεστιβάλ Θεατρικών Παραστάσεων Μικρού Μήκους που θα πραγματοποιηθεί την άνοιξη- η καλύτερη παράσταση θα ενταχθεί στο ρεπερτόριο του Θεάτρου για τη σεζόν 2009-2010.

Με στόχους το σύγχρονο ελληνικό έργο από νέους κυρίως συγγραφείς, το σύγχρονο ξένο έργο χωρίς να παραμελείται το κλασικό, τις συμπαραγωγές, το θέατρο από και για μετανάστες- πολύτιμη συμβολή-, το χωρίς εισιτήριο θέατρο για παιδιά που νο σηλεύονται σε νοσοκομεία και ιδρύματα, τις εκτός του χώρου παραστάσεις με ακτιβιστικό χαρακτήρααντιρατσιστικά φεστιβάλ, φυλακές...-, τις προσκλήσεις ανθρώπων του Θεάτρου από το εξωτερικό και τις υψηλού επιπέδου εκδόσεις, το «Θέατρο του Νέου Κόσμου» εμφανίζεται πια ως διάδοχος του εκλιπόντος «Θεάτρου του Νότου»- του «Αμόρε».

«Ήταν το πιο οργανωμένο και συστηματικό θέατρο στην Ελλάδα. Δεν βασιζότανε σε ένα πρόσωπο, ήταν πολυσυλλεκτικό και πολυφωνικό. Βέβαια δεν ήταν ελληνικό φαινόμενο αυτό. Απλώς ήρθε εδώ καθυστερημένα. Ίσως γιατί στην Ελλάδα δεν έχουμε μάθει να μοιραζόμαστε τα πράγματα με άλλους. Ο καθένας θέλει το μαγαζί, του, το οικόπεδό του, το σπίτι του, το εξοχικό του... Ο Γιάννης ο Χουβαρδάς έκανε ένα άνοιγμα ευρωπαϊκό. Το έκανα κι εγώ. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ακολούθησα κατά πόδας. Δεν μιμήθηκα τίποτα».

Μικρές μεγάλες αδικίες

Η επιχορήγηση από το υπουργείο Πολιτισμού έπεσε από 190.000 ευρώ που ήταν για πρόπερσι στις 150.000 για πέρσι...

«Πέρα από το καλλιτεχνικό μέρος που κρίνεται, είμαστε από τα λίγα θέατρα που πληρώνουν όλες τις πρόβες, όλα τα επιδόματα, όλα τα δώρα, όλους τους βοηθούς, έχουμε τον μεγαλύτερο αριθμό ηθοποιών αλλά, με βάση αυτά που μας ζητούνε, αναλογικά πήραμε τη μικρότερη επιχορήγηση» λέει ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος. «Είναι άδικο. Δεν σημαίνει ότι και οι εννέα παραγωγές που κάναμε ήταν όλες καλές, αλλά έχει σημασία ότι είμαστε ένα θέατρο ρεπερτορίου μικρό ίσως, αλλά που λειτουργεί πολύ πιο οργανωμένα από κρατικό θέατρο και που απασχολεί πάρα πολύ κόσμο. Και δεν θέλω να μιλήσω συγκριτικά με τα άλλα θέατρα που επιχορηγούνται...».

Ρεπερτόριο 2008-2009

Πάνω Χώρος

Αρκάς: «Εχθροί εξ αίματος» (σκηνοθεσία Β. Θεοδωρόπουλος, 8/10).

Κάτω Χώρος

Β. Μαυρογεωργίου: «Μαθήματα βίας (Μόνο την αλήθεια, Μέρος ΙΙ) (σκ. Β. Μαυρογεωργίου, 1/10).

«Κατερίνα Ισμαΐλοβα, Η Λαίδη Μάκβεθ του Μτσενσκ» (βασισμένο στη νουβέλα του Ν. Λέσκοφ και στο λιμπρέτο της όπερας του Ντ. Σοστακόβιτς/ διασκευή- σκ. Μ. Φριντζήλα, 5/10, επανάληψη).

Μ. Παπαλέξη: «Ήθελα να σ΄ αντάμωνα» (σκ. Β. Παπαδημητράκη/ συμπαραγωγή με το «Θέατρο του Παπουτσιού πάνω στο Δέντρο», 18/1). Ι. Χατσόρ: «Σφαγείο» (συμπαραγωγή με το ΔΗΠΕΘΕ Σερρών/ μτφ. Κ. Σωτηριάδου, σκην. Β. Θεοδωρόπουλος, Σέρρες 17/12 έως 4/1- Αθήνα 14/1).

Δώμα

Ι. Αγγελίδη, Α-Μ Αλεξίου, Κ. Γάκης, Γ. Γεωργόνη, Μ-Δ. Καμμένου: «Χωρίς μουσική» (σκ.- μουσική Κ. Γάκης/ επανάληψη/ 5/10).

Σοφοκλής: «Αντιγόνη» (παράσταση βασισμένη στην αρχαία μετρική/ μουσική έρευνα- σύνθεση- διδασκαλία Σμ. Γρηγοριάδου, θεατρική ανάπτυξη Α. Μπινιάρης/ συμπαραγωγή με τη Θεατρική Εταιρεία «Αντίλαλοι»/ 8/10 έως 2/11).

«Ένας στους δέκα» (κείμενο- σκ. Λ. Βασιλείου/ Θεσσαλονίκη, Δημοτικό Θέατρο Καλαμαριάς 15/10 έως 2/11, Φεστιβάλ Μες Σαράγιεβο, Σαράγιεβο, Βοσνία- Ερζεγοβίνη 28/10, Αθήνα 5/11 / περιοδεία στην Ελλάδα και στην Κύπρο).

Δ. Μαρωνίτης: «Μαύρη γαλήνη» (σκ. Γ. Τσορτέκης/ 12/1).

«Εγώ ελπίζω να τη βολέψω» (βασισμένο στο ομώνυμο βιβλίο του Μ. Ντ΄ Όρτα/ διαμόρφωση κειμένου ο θίασος, σκ. Β. Μαυρογεωργίου/ 14/1).

Αυλή

Κ. Θεοτόκης: «Ο κατάδικος» (προσαρμογή για το Θέατρο Δ. Γκενεράλης- Α. Τρουπάκης, σκ. Α. Τρουπάκης/ συμπαραγωγή με την Ομάδα «Περίπολος»/ 1/6).

Σε όλους τους χώρους

«Άνοιξη του Devised Τheatre» (Φεστιβάλ Θεατρικών Παραστάσεων Μικρού Μήκους/ άνοιξη).

Σε νοσοκομεία και ιδρύματα

Β. Μαυρογεωργίου: «Τι γλώσσα μιλάμε;» (σκ. Π. Δεντάκης/1/11/ περιοδεία στην Ελλάδα και στην Κύπρο).

Ο απολογισμός της σεζόν 2007-2008

11παραγωγές ( 7 καινούργιες, 3 επαναλήψεις, 1ανανεωμένη επανάληψη/ 8 παραγωγές του Θεάτρου, 3 συμπαραγωγές). 873 παραστάσεις ( 560 στην Αθήνα, 134 σε Θεσσαλονίκη και Πάτρα, 169 δωρεάν σε νοσοκομεία και ιδρύματα της Αττικής, 10 δωρεάν σε σχολεία πυρόπληκτων περιοχών της Ηλείας). Περισσότεροι από 70.000 θεατές

ΘΡΙΑΜΒΟΣ ΤΩΝ ΑΛΒΑΝΙΚΩΝ «ΤΡΩΑΔΩΝ»

...Κι εκείνα

Το Εθνικό Θέατρο της Αλβανίας, στα 60 χρόνια παρουσίας, δεν είχε ανεβάσει έως τώρα αρχαιοελληνικό δράμα. Ενας λόγος παραπάνω να είναι φορτισμένη η προχθεσινή ελληνική πρεμιέρα των «Τρωάδων» του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία του Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου: εκείνος ήταν που έλαβε την τιμητική πρόταση του αλβανικού θέατρου να σκηνοθετήσει ένα έργο που δεν είχε μέχρι τώρα μεταφραστεί καν στα αλβανικά. Κατάμεστο το θέατρο των Βράχων και παρόντα πολλά μέλη της αλβανόφωνης κοινότητας στην Ελλάδα. Παρών και ο πρώην πρόεδρος του ΣΥΝ, Νίκος Κωνσταντόπουλος, όπως και ο δήμαρχος Βύρωνα Νίκος Χαρδαλιάς, που είχε κι έναν επιπλέον λόγο να υπερηφανεύεται γιατί το φεστιβάλ του Βύρωνα εξασφάλισε αυτή την ιδιαίτερη παράσταση. Αλλά το σημαντικότερο ήταν η μεγάλη συγκίνηση και το θερμό χειροκρότημα του κοινού.

Ν.ΧΑΤΖ., ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 23/07/2008

ΑΡΧΑΙΕΣ «ΤΡΩΑΔΕΣ», ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ…

Η τραγωδία του Ευριπίδη έγινε γέφυρα επικοινωνίας με το κοινό της Αλβανίας, λέει ο σκηνοθέτης Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος

Σε συνεχές τράνζιτο μεταξύ Αλβανίας κι Ελλάδας βρισκόταν ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος τους τελευταίους τρεις μήνες που διεξάγονταν οι πρόβες για τις «Τρωάδες» του Ευριπίδη στο Εθνικό Θέατρο της Αλβανίας.

Στην Αλβανία, η παράσταση έκανε πρεμιέρα στις 17 Ιουλίου, στο Αρχαίο Θέατρο του Βουθρωτού. Στην Ελλάδα, η πρεμιέρα και μοναδική παράσταση θα δοθεί σήμερα, στις 21 Ιουλίου, στο Θέατρο Βράχων «Μελίνα Μερκούρη», στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Βύρωνα. «Τόπος αρκετά συμβολικός, καθώς ο Βύρωνας υπήρξε τόπος υποδοχής των προσφύγων από τη Μικρά Ασία», υπογραμμίζει ο Ελληνας σκηνοθέτης.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η συνεργασία με το Εθνικό Θέατρο της Αλβανίας έρχεται σαν φυσική συνέχεια της πολιτικής που έχει ακολουθήσει μέχρι τώρα στο Θέατρο του Νέου Κόσμου με παραστάσεις όπου η πολιτική διάσταση έχει καθοριστικό ρόλο στη ζωή και τα πάθη των ανθρώπων: «Με τις “Τρωάδες” κλείνει ένας 10ετής κύκλος του Θεάτρου του Νέου Κόσμου.

Πριν από δέκα χρόνια ξεκινήσαμε με τον “Κοινό Λόγο” της Ελλης Παπαδημητρίου, που αφορούσε σε μαρτυρίες γυναικών προσφύγων. Ακολούθησαν οι “Εμιγκρέδες” του Μρόζεκ το 2003 και το “Eνας στους δέκα” φέτος, μια παράσταση βασισμένη σε εμπειρίες μεταναστών. Οι μετανάστες και οι μειονότητες είναι ένας κοινωνικός πυρήνας στον οποίο μας ενδιαφέρει να επανερχόμαστε».Yστερα από εβδομήντα χρόνια συνεχούς λειτουργίας, με πολλά κλασικά και σύγχρονα έργα στο ενεργητικό του, το Εθνικό Θέατρο της γειτονικής χώρας αποφασίζει για πρώτη φορά στην ιστορία του να ανεβάσει αρχαίο δράμα.

«Η αρχική πρόταση του Εθνικού Θέατρου της Αλβανίας προς εμένα ήταν να ανεβάσουμε τον αριστοφανικό “Πλούτο” λόγω του φαινoμένου του νεοπλουτισμού στη σύγχρονη Αλβανία.
Καθώς όμως δεν είμαι εξοικειωμένος με το χιούμορ της αλβανικής κοινωνίας, τους αντιπρότεινα τις “Τρωάδες” του Ευριπίδη, όπου η βαρβαρότητα του πολέμου και η αγωνία της προσφυγιάς είναι κυρίαρχα θέματα και καταστάσεις εξαιρετικά οικείες στους Αλβανούς, όπως άλλωστε και στους Eλληνες και σ’ όλους τους λαούς των Βαλκανίων», τονίζει ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος.

Και συνεχίζει: «Οι ηθοποιοί δεν γνώριζαν ούτε το έργο ούτε είναι εξοικειωμένοι με την αρχαία ελληνική ποίηση. Είναι αρκετά “αθώοι” αλλά και διαθέσιμοι σε σχέση με εμάς τους Ελληνες, που είμαστε “χορτασμένοι” από τις άπειρες τραγωδίες που έχουμε δει κι έχουμε λάβει μέρος».
Ετσι, η αρχαία ελληνική τραγωδία γίνεται με την παράσταση αυτή μέσο καλλιτεχνικής επικοινωνίας με το γειτονικό λαό της Αλβανίας.

Μαζί με τον Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο, έχουν προσκληθεί και εργάζονται για τις «Τρωάδες» ο Aγγελος Μέντης (σκηνικά - κοστούμια), ο Ερμής Μαλκότσης (επιμέλεια κίνησης) και ο Βασίλης Καψούρος (φωτισμοί), ενώ βοηθός σκηνοθέτη και διερμηνέας είναι ο Λαέρτης Βασιλείου. Τη μετάφραση υπογράφει ο βραβευμένος μεταφραστής Ρομέο Τσολλάκου.

Από την άλλη πλευρά, το Εθνικό Θέατρο της Αλβανίας επιστρατεύει για την παραγωγή αυτή το καλύτερο δυναμικό του: το ρόλο της Εκάβης ερμηνεύει η Μαργαρίτα Τζέπα, ενώ μαζί της επί σκηνής θα βρεθούν η εξαιρετικά δημοφιλής στη χώρα της Ραϊμόντα Μπούλκου (Ελένη), η Λίζα Τζουβάνι (Ανδρομάχη), ο Γκουλιέλμ Ραντόγια (Ποσειδών) κ.ά.

ΜΠΛΑΤΣΟΥ ΙΩΑΝΝΑ, Ελεύθερος Τύπος, 21/07/2008

ΑΡΧΑΙΟ ΔΡΑΜΑ ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΣΤΗΝ ΑΛΒΑΝΙΑ!

Το Εθνικό Θέατρο της γειτονικής χώρας ανεβάζει Τρωάδες σε σκηνοθεσία του Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου

Της Γιωτας Συκκα, Η Καθημερινή, 20/07/2008

Οι αλβανικές εφημερίδες στη χώρα μας γράφουν για τη μεγάλη κυρία του θεάτρου τους, τη Μαργαρίτα Τζέπα, που εμφανίζεται σε μία και μοναδική παράσταση στην Αθήνα, στις 21 του μηνός στο θέατρο Βράχων, στον Βύρωνα. Από την άλλη, ο δήμος της περιοχής έχει κάνει αφισοκολλήσεις στα αλβανικά που μιλούν για τη παράσταση η οποία βασίζεται στην ελληνοαλβανική συνεργασία. Δεν είναι και λίγο. Οι «Τρωάδες» του Ευριπίδη που έκαναν πρεμιέρα πριν από λίγες ημέρες στο Βουθρωτό και θα παρουσιαστούν τον χειμώνα στο Εθνικό Θέατρο της Αλβανίας, έχουν Ελληνα σκηνοθέτη, τον Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο, και ηθοποιούς, την αφρόκρεμα του αλβανικού θεάτρου.

Η Μαργαρίτα Τζέπα είναι η δική τους Κατίνα Παξινού, η γυναίκα που σταματούν τα αυτοκίνητα για να περάσει, και κάποια χρόνια πριν, χαμήλωναν τα όπλα για χάρη της. Παίζει την Εκάβη, τη βασίλισσα που έγινε σκλάβα, ενώ την Ανδρομάχη υποδύεται η εξαιρετική Λίζα Τζουβάνι και την Ελένη η Ραϊμόντα Μπούλκου. Αν το όνομα της Μαργαρίτας Τζέπα σε μας δεν λέει τίποτα, για τους Αλβανούς σημαίνει πολλά. Είναι η εθνική τους σταρ!

Για όλους έχει σημασία αυτή η συνεργασία. Για τον Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο είναι αποτέλεσμα της πολιτικής του στο Θέατρο του Νέου Κόσμου και των επιλογών του. Παραστάσεις όπου η πολιτική διάσταση είχε καθοριστικό ρόλο. Κι όταν το 2003 ανέβασε τους «Εμιγκρέδες» του Μρόζεκ με τη συμμετοχή καλλιτεχνών που ζουν ως οικονομικοί μετανάστες στη χώρα μας, πολλοί αναρωτήθηκαν «μα τι κάνει;». Δικαιώθηκε. Και πέρυσι εμπιστεύθηκε ακόμη μια φορά τον Λαέρτη Βασιλείου που ανέβασε το «Ενας στους δέκα», βασισμένο σε εμπειρίες μεταναστών δεύτερης γενιάς. Η παραγωγή θα επαναληφθεί και τον φετινό χειμώνα.

Εν τω μεταξύ, τον κάλεσε το Εθνικό Θέατρο της Αλβανίας να τους σκηνοθετήσει αττική κωμωδία. Τους αντιπρότεινε τις «Τρωάδες». «Αν δεν γνωρίζεις τις συνήθειες ενός λαού, αν δεν τον ξέρεις καλά, πώς μπορείς να κατανοήσεις το χιούμορ του;», λέει στην «Κ». Αλλωστε, το έργο του Ευριπίδη καταπιάνεται με τη βαρβαρότητα του πολέμου, την αγωνία της προσφυγιάς, την αγριάδα της σκλαβιάς. Ποτέ δεν είχε μαζευτεί τόσο αίμα σε αθηναϊκή ορχήστρα. Με τις Τρωάδες ο ποιητής θέλησε να προειδοποιήσει τους Αθηναίους για το τι μέλλουν να πάθουν με την τυχοδιωκτική εκστρατεία της Σικελίας που ετοίμαζαν…

Καταστάσεις οικείες, λοιπόν, για όλους τους λαούς των Βαλκανίων, και την Αλβανία. Από την άλλη, το Εθνικό τους θέατρο με 70 χρόνια ιστορίας δεν είχε ανεβάσει ποτέ αρχαία τραγωδία! Γι' αυτό θεωρούν πολύτιμη αυτή την παραγωγή. «Δυο λόγοι είναι οι πιο πιθανοί. Επί Χότζα, η αρχαία τραγωδία, που είναι καθαρά εκφραστής της δημοκρατίας, δεν άρεσε στο τυραννικό καθεστώς. Στα 50 χρόνια αυτού του καθεστώτος, που ήταν το σκληρότερο απ' όλα τα πρώην σοσιαλιστικά κράτη της Ευρώπης, όπως οι ίδιοι μου λένε, έχασαν την ψυχή τους. Τα πάντα ήταν κλειστά, κλειστή και η επικοινωνία προς τα έξω. Στο θέατρο όμως, και στην τέχνη γενικότερα, πρέπει να είσαι ενήμερος για το τι συμβαίνει έξω. Ο δεύτερος λόγος έχει να κάνει με τη συνέχεια. Η Αλβανία κλείστηκε πάλι στον εαυτό της, λόγω φτώχειας. Εχουν περάσει πολλά».

Τρεις μήνες πρόβες

Το δυναμικό που συνάντησε στην Αλβανία εδώ και τρεις μήνες που εργάζεται ως «πολιτιστικός μετανάστης», όπως αστειεύονται μαζί του στο θέατρο, είχε δυο πλευρές. «Πολλοί ταλαντούχοι ηθοποιοί που δεν έχουν μάθει όμως να δουλεύουν πολύ. Τα έργα, όπως μου λένε οι ηθοποιοί, ανεβαίνουν για έναν - ενάμιση μήνα με λίγες μόνο πρόβες. Αυτή ήταν μία από τις δυσκολίες που αντιμετώπισα αφού επέμενα σε οκτώ ώρες δουλειάς κάθε μέρα, επί τρεις μήνες. Το άλλο εμπόδιο ήταν το θέμα της γλώσσας. Κυρίως για το χρόνο που χάνεται στη μετάφραση και όχι τον ήχο της γλώσσας που μας είναι οικείος».

Οι ηθοποιοί, το θέατρο και οι τέχνες στην Αλβανία βρίσκονται σε μια μεταβατική φάση. «Εχουν ανάγκη να δοκιμάσουν νέα πράγματα. Τα προηγούμενα χρόνια κυριαρχούσε ένα μείγμα υποκριτικής μεταξύ σχολής Στανισλάβσκι και σοσιαλιστικού ρεαλισμού. Τώρα δείχνουν να θέλουν να μάθουν κι άλλα».

Ολο αυτόν τον καιρό, ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος μένει στο κέντρο των Τιράνων. «Δεν διαφέρει από μια συνοικία της Αθήνας. Τα μαγαζιά είναι καλά, τρως εξαιρετικά και φτηνά, με 7 ευρώ όταν στην Ελλάδα θα ήθελες 30. Βλέπεις έναν κόσμο με αξιοπρέπεια, νοικοκυραίους. Υπάρχει φτώχεια, υπάρχουν άνεργοι αλλά και προσπάθεια να στρώσουν τα πράγματα. Υπάρχουν βέβαια και πλούσιοι με τεράστια τζιπ σε μέγεθος νεκροφόρας που δεν σταματάνε πουθενά. Είναι το σύνδρομο που είχαμε και στην Ελλάδα μετά τον πόλεμο, όταν ο Ελληνας αποκτούσε χρήματα μέσω της μετανάστευσης και θεωρούσε ότι του ανήκε ο δρόμος. Τα φανάρια απλώς υπάρχουν, δεν σταματάει κάνεις εδώ. Μόνο για την Μαργαρίτα Τζέπα σταματάνε τα αυτοκίνητα, να περάσει.Αυτή η γυναίκα, η μεγάλη κυρία της Αλβανίας, ήταν ένας από τους λόγους που ήθελα να μείνω - παρά τις δυσκολίες που αντιμετώπισα. Είναι η πιο έφηβη απ' όλους. Εβδομήντα πέντε χρόνων με απίστευτη πειθαρχία, είναι πάντα πριν την ώρα της στην πρόβα από την οποία φεύγει τελευταία. Υπομονετική, ανοιχτή και διαθέσιμη σαν να αποφοίτησε τώρα από τη σχολή».

«Αγγιξα το όνειρο στα 75 μου»

Ο Λαέρτης Βασιλείου είναι ο μεταφραστής στη συνομιλία μας με την Μαργαρίτα Τζέπα.

«Ο τίτλος “καλλιτέχνης του λαού” κυριολεκτεί επάνω της», μας εξηγεί ο Βασιλείου. «Είναι μια μοιραία γυναίκα που είναι και ηθοποιός και μάνα και τώρα γιαγιά. Είναι το σύμβολο. Είναι η μήτρα που γέννησε αυτή τη χώρα. Δεν είναι τυχαίο που παίζει την Εκάβη. Είναι η μήτρα του πολιτισμού, της Τροίας, των Φρυγών». Ας δούμε όμως τι λέει και η ίδια:

• Τι σημαίνει για σας η Εκάβη;

— Κάθε ρόλος που μου προτείνουν με χαροποιεί. Αυτή τη φορά όμως, ακόμη περισσότερο. Πάντα ονειρευόμουν να παίξω αρχαίο δράμα. Χαίρομαι που άγγιξα το όνειρο έστω και στα 75 μου.

• Σας τρομάζει κάτι σε αυτήν τη συνεργασία;

— Η ανησυχία μου έχει να κάνει με τον χαρακτήρα της ηρωίδας που μοιάζει σαν να ’ναι κεντημένος πάνω σε ζωγραφιά, από τον Ευριπίδη. Είναι το στεφάνι των γυναικών. Ο συγγραφέας πάνω σε αυτόν τον χαρακτήρα σκάλισε τα γεγονότα, τη θλίψη εκείνης της εποχής που έχει πολλές ομοιότητες με το σήμερα. Δεν καταπιάνεται μόνο με τον πόνο της οικογένειας και των παιδιών της αλλά όλης της χώρας. Της κοινωνίας που θέλει να συνεχίσει ο σπόρος των Τρώων. Γιατί το πιο όμορφο πράγμα του καθενός είναι η πατρίδα του. Εκεί θέλει να ζήσει κι εκεί να πεθάνει. Η Εκάβη πονάει, αγαπάει, υπομένει. Την καταλαβαίνω. Ξέρω πώς είναι να παίζεις με τη ζωή ενός λαού. Είναι η αιώνια μάνα.

• Πώς και δεν παίξατε ποτέ αρχαίο δράμα;

— Σημασία έχει ότι το ονειρευόμουν. Είχα την τραγωδία στην ψυχή μου. Με αυτόν το ρόλο μπορώ να πω ότι δεν μου μένει πια τίποτε άλλο να παίξω. Εχω ερμηνεύσει ρόλους διαφορετικούς απ’ όλο το παγκόσμιο ρεπερτόριο. Εδώ όμως η ευθύνη μου είναι μεγάλη, κυρίως απέναντι στο ελληνικό κοινό. Το έργο είναι ο πολιτισμός σας.

• Εχει από τα δικά σας βιώματα η Εκάβη;

— Είναι γεμάτες οι αποσκευές μου γιατί και η χώρα μου, ο λαός μου, βίωσε παρόμοια ιστορία. Ολα τα Bαλκάνια. Κι εμείς. Η πατρίδα μου δεν είναι κατακτητής κι ο λαός μου είναι ειρηνόφιλος.

• Μεγαλώσατε στη Λούσνια, ήσαστε ταλαιπωρημένο παιδί μιας πολυπληθούς οικογένειας που θαύμαζε από μικρή την ποίηση;

— Στην ποίηση οφείλω ότι ανέβηκα στη σκηνή, σε αυτή ότι πέρασα στη σχολή και ότι ασχολήθηκα με το θέατρο. Γι’ αυτό δεν την πρόδωσα ποτέ. Πηγαίνω παντού για παρουσιάσεις βιβλίων είτε Αλβανών είτε μεταφράσεις ξένων. Από τους δικούς σας μου αρέσει ο Σεφέρης, ο Καβάφης, ο Λειβαδίτης και ο Ρίτσος.

• Πώς είναι η ζωή ενός καλλιτέχνη σήμερα στην Αλβανία;

— Η δημοκρατία έφερε πολλά, πάνω απ’ όλα την ελευθερία που την είχαμε ανάγκη. Ζήσαμε την απαγόρευση, τη λογοκρισία, ήμαστε ωστόσο αφοσιωμένοι στην τέχνη, νομίζοντας πως κάνουμε μικρές επαναστάσεις σε κάθε παράσταση. Ωστόσο, όταν κατακτήσαμε την ελευθερία, μάς ήρθαν άλλα. Την εποχή που όλα ήταν κρατικά, το κράτος βοηθούσε το θέατρο. Σήμερα δεν υπάρχει η ίδια ανταπόκριση. Οι καλλιτέχνες έχουν μεγαλύτερη ανάσα, οι σκηνοθέτες τολμάνε κι ας μη γνωρίζουν καλά αυτό που καταπιάνονται, παίρνουν όμως και πρωτοβουλίες που έχουν άλλα πρότυπα, πιο τηλεοπτικά.

• Τι είναι αυτό που σας φοβίζει για το μέλλον και τι σας ηρεμεί;

— Η γενιά μου πρόσφερε πολλά χωρίς να πληρωθεί γι’ αυτό. Γνώρισε, βέβαια, την αγάπη και τον σεβασμό. Σήμερα, ζω σε ένα σεμνό σπίτι, παίρνω μια εξίσου σεμνή σύνταξη κι ακόμη και τώρα που άλλαξε το καθεστώς ποτέ δεν συζητάω τα χρήματα όταν μου κάνουν μια πρόταση. Είμαι μια ευτυχισμένη γιαγιά όπως η Εκάβη και μια περήφανη μάνα με τρία αγόρια, οπότε δεν με φοβίζει τίποτα.

«Σαν να στηρίζω τη χτυπημένη μου πλευρά»

Διπλό βάρος στις «Τρωάδες» έχει ο Λαέρτης Βασιλείου. Βοηθός του Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου στη σκηνοθεσία, αλλά κυρίως διερμηνέας σε αυτή την παραγωγή. Εχει εκτός από το συναισθηματικό μέρος να μοιραστεί ανάμεσα σε δυο πατρίδες: «Μεγάλωσα ανάμεσα, δεν μπορώ να αρνηθώ καμία τους. Οταν περπατάς κι έχεις χτυπήσει το αριστερό πόδι, βάζεις μεγαλύτερη δύναμη στο δεξί. Ετσι αισθάνομαι. Σαν να στηρίζω την χτυπημένη μου πλευρά».

Από την άλλη είναι η Μαργαρίτα Τζέπα με την οποία συνεργάστηκε κινηματογραφικά μαζί της, αλλά και όλοι οι συμπατριώτες του ηθοποιοί. «Μια παράσταση με όλες τις θεατρικές γενιές της Αλβανίας. Από την 75χρονη Μαργαρίτα μέχρι το 25χρονο κορίτσι του χορού. Βλέποντας πώς παίζουν, παρακολουθώ μια διαφορά 50 ετών. Είναι ολόκληρο το σύστημα. Είχα γνωρίσει τη μια γενιά, βλέπω τώρα και τη νοοτροπία της άλλης. Η διαφορά είναι τεράστια. Και προς το καλό και προς το κακό. Οι παλαιότεροι ζηλεύουν την ελευθερία των νεότερων, αλλά δεν κατανοούν γιατί ενώ έχουν περισσότερα από εκείνους, τους λείπει η πειθαρχία. Η πειθαρχία, βέβαια, είναι και προϊόν δικτατορίας. Αφού λοιπόν αυτά τα παιδιά δεν τη γνώρισαν, λογικό είναι να μην πειθαρχούν εύκολα. Τώρα είναι όλοι σε μεταβατικό στάδιο. Το πρόβλημα για μένα είναι να μη γίνει η ελευθερία αναρχία. Αυτή είναι η παγίδα των νεότερων. Να φτάσουν στον μηδενισμό. Ο λαός έχει μάθει να υπομένει. Δεν είναι ωραίο αυτό. Αυτή η γενιά δεν θα επαναστατήσει ποτέ. Δεν θα κάνει αυτό που επιχείρησε η δική μου όταν ήμασταν απόφοιτοι Λυκείου. Οι σημερινοί 20ρηδες στην Αλβανία δεν έχουν ούτε υπομονή ούτε επιμονή. Αυτός είναι ο κίνδυνος της εποχής τους. Το φαστ φουντ».

ΤΡΩΑΔΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΤΙΡΑΝΑ

Ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος μιλάει για την τραγωδία του Ευριπίδη που σκηνοθετεί με το Εθνικό Θέατρο της Αλβανίας

ΜΥΡΤΩ ΛΟΒΕΡΔΟΥ, Το ΒΗΜΑ, 13/07/2008

---

Ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος με τη Μαργαρίτα Τζέπα, Εκάβη στις «Τρωάδες», οι οποίες θα παρουσιαστούν για μία βραδιά και στην Αθήνα

---

Με τις «Τρωάδες» του Ευριπίδη, το Εθνικό Θέατρο της Αλβανίας θα παρουσιάσει για πρώτη φορά αρχαίο δράμα έπειτα από 70 χρόνια συνεχούς λειτουργίας του. Με τον Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο στο τιμόνι της σκηνοθεσίας, η παράσταση ανοίγει έναν διάλογο ανάμεσα στους δύο λαούς, καθώς οι συντελεστές είναι Ελληνες και οι ηθοποιοί Αλβανοί. Η επιλογή του συγκεκριμένου έργου δεν είναι τυχαία: Η βαρβαρότητα του πολέμου και η αγωνία της προσφυγιάς είναι οικείες καταστάσεις στους Αλβανούς - και όχι μόνον.

Θεατρικά οικείος με τους πρόσφυγες («Κοινός Λόγος», 1997), τους Αλβανούς και τους μετανάστες λόγω του Θεάτρου του Νέου Κόσμου («Εμιγκρέδες» του Μρόζεκ, 2003, «Ενας στους δέκα», παράσταση βασισμένη σε εμπειρίες μεταναστών, 2007), ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος έχει εγκατασταθεί τους τελευταίους μήνες στα Τίρανα, κάνει πρόβες, ετοιμάζεται για την πρεμιέρα στο αρχαίο θέατρο του Βουθρωτού και συσσωρεύει εμπειρίες.

«Υπάρχουν δύο ή και περισσότερες πραγματικότητες» λέει ο σκηνοθέτης για την Αλβανία. «Από τη μια είναι αυτή που γνωρίζουμε εμείς στην Ελλάδα, και από την άλλη αυτή που ζουν οι ίδιοι εδώ. Οσο για το θέατρο, υπάρχει μόνον ένα, το Εθνικό στα Τίρανα, και όποιες ομάδες εμφανίζονται, δεν έχουν μέλλον. Αλλωστε δεν υπάρχουν επιχορηγήσεις και τα οικονομικά είναι δύσκολα». Δουλεύοντας με ντόπιους ηθοποιούς ορισμένοι από τους οποίους αποτελούν το μεγάλο υποκριτικό κεφάλαιο της Αλβανίας, όπως η Μαργαρίτα Τζέπα, ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος βρέθηκε μπροστά σε καλλιτέχνες που παίζουν στον απόηχο του συστήματος Στανισλάφσκι, ενός ρεαλιστικού και τυποποιημένου θεάτρου. «Η δυσκολία ήταν να παίξουν μετωπικά, να απευθύνονται στους συναδέλφους τους, στο κοινό, στο σύμπαν. Είχαν όμως όρεξη να δουλέψουν, να δουν κάτι άλλο, να μάθουν. Κάναμε πολλές ασκήσεις προς αυτή την κατεύθυνση και τρεις μήνες πρόβες, πρωί και απόγευμα». Και συνεχίζει: «Είναι εντυπωσιακό ότι ακόμα και τώρα που πέρασαν 18 χρόνια από την εποχή του Χότζα, οι Αλβανοί ζουν ακόμα στο ίδιο κλίμα, στον απόηχο, μέσα σε μια ηττοπάθεια. Φανταζόμουν ότι θα είχαν αλλάξει πιο πολύ. Μόνο σκεφθείτε ότι για να πάρουν ένα μπόνους, οι ηθοποιοί θα περάσουν από ειδική επιτροπή υπαλλήλων του υπουργείου Πολιτισμού, η οποία θα κρίνει αν παίζουν καλά...».

Αν και η πρόταση να σκηνοθετήσει αρχαίο δράμα στα Τίρανα ξεκίνησε με... Αριστοφάνη, ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος επέλεξε τις «Τρωάδες» για τη θεματολογία και τις αναφορές της. Το γεγονός ότι δεν είχαν παίξει ποτέ σε τραγωδία λειτούργησε θετικά για τον ίδιο, γιατί είχε να αναμετρηθεί με ανοιχτούς ανθρώπους - δεν κουβαλούσαν κανένα παρελθόν, καμία έτοιμη άποψη. Αλλωστε και ο ίδιος κατά τη διάρκεια της πολύμηνης προετοιμασίας άλλαξε. Είχε να αντιμετωπίσει και την οικονομική στενότητα του Εθνικού Θεάτρου και να βάλει σε λειτουργία τη φαντασία του ώστε να βρει λύσεις χωρίς μεγάλο κόστος. Το σκηνικό - ένα νεκροταφείο ή ένας κατεστραμμένος ναός - κατέληξε να είναι μια σειρά από ξύλινους πάγκους... Καθώς αυτή η ενδιαφέρουσα περιπέτεια φθάνει στο τέλος της, ο σκηνοθέτης κάνει τον απολογισμό του - εκτός από την εμπειρία και το «ταξίδι» κέρδισε και την απομόνωσή του: «Είναι σημαντικό να φεύγεις και να μένεις κάπου μόνος. Να απομονώνεσαι και να σκέφτεσαι θεατρικά. Μου άρεσε πολύ όλο αυτό - όπως παλιά, νεότερος, όταν κατέβαινα να σκηνοθετήσω στα ΔΗΠΕΘΕ...» θυμάται.

Τον θίασο αποτελούν ηθοποιοί του Εθνικού Θεάτρου της Αλβανίας, με πρώτη τη Μαργαρίτα Τζέπα στον ρόλο της Εκάβης. Η πρεμιέρα θα δοθεί στις 17 Ιουλίου στο Αρχαίο Θέατρο του Βουθρωτού - θα επαναληφθεί και στις 18 Ιουλίου λόγω ζήτησης. Στην Αθήνα, θα δοθεί μία παράσταση στον Βύρωνα, στο Θέατρο Βράχων «Μελίνα Μερκούρη», στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Βύρωνα, τη Δευτέρα 21 Ιουλίου - με ελληνικούς υπέρτιτλους. Οι «Τρωάδες» θα ενταχθούν στο πρόγραμμα του Εθνικού Θεάτρου της Αλβανίας για τη σεζόν 2008-2009.

Προπώληση εισιτηρίων: Πνευματικό Κέντρο Δήμου Βύρωνα, Δημαρχείο Βύρωνα, Θέατρο Βράχων, καταστήματα Metropolis. Πληροφορίες στο τηλ. 210 7655.748

ΤΡΩΑΔΙΤΙΣΣΕΣ ΣΤΗΝ ΑΛΒΑΝΙΑ

«Αλβανικές Τρωαδίτισσες, made in Greece. «Ο μύθος λέει ότι μετά την άλωση της Τροίας οι Έλληνες μοίρασαν τις αιχμάλωτες γυναίκες και ο Νεοπτόλεμος πήγε την Ανδρομάχη στο Βουθρωτό. Επίσης, οι ιστορικοί λένε ότι βρήκαν Τρώες στο Βουθρωτό. Εκεί στο αρχαίο θέατρο Βουθρωτού, στις 17 Ιουλίου, θα γίνει η πρεμιέρα των Τρωαδιτισσών», λέει ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος που δουλεύει στο Εθνικό Θέατρο Αλβανίας για την παράσταση που θα έρθει και στην Αθήνα.

Την τραγωδία της προσφυγιάς, τις «Τρωαδίτισσες» του Ευριπίδη, σκηνοθετεί ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος στο Εθνικό Θέατρο της Αλβανίας, με Έλληνες συντελεστές και Αλβανούς ηθοποιούς

Η τραγωδία της προσφυγιάς, οι «Τρωαδίτισσες» του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου θα ανοίξει το Διεθνές Φεστιβάλ στο Βουθρωτό και στη συνέχεια θα ενταχθεί στο ρεπερτόριο του Εθνικού Θεάτρου της Αλβανίας. Τον Ιούλιο θα παρουσιαστούν και στο Φεστιβάλ Βύρωνα, στο Θέατρο Βράχων «Μελίνα Μερκούρη»... [ ΤηςΈλενας Δ. Χατζηιωάννου, Τα Νέα, 9/4/2008]