Η περιφερόμενη ελίτ του θεάτρου

ΤΟΥ ΣΑΒΒΑ ΠΑΤΣΑΛΙΔΗ

Επτά, Κυριακή 5 Ιουνίου 2011

Από το 1986, έτος καθιέρωσης του θεσμού των Ευρωπαϊκών Βραβείων Θεάτρου (στην Ταορμίνα), μέχρι τον Απρίλιο του 2011 (η πιο πρόσφατη απονομή στην Αγία Πετρούπολη), το μεγάλο βραβείο δόθηκε σε έντεκα σκηνοθέτες, δύο συγγραφείς (Μίλερ και Πίντερ) και δύο ηθοποιούς (Πικολί και Σερό).

Στην κατηγορία «Νέες θεατρικές πραγματικότητες» του ίδιου θεσμού βραβεύτηκαν είκοσι σκηνοθέτες, οκτώ θίασοι (όλοι με έντονη την παρουσία του σκηνοθέτη), μία συγγραφέας (η Β. Srbljanovic) και το λονδρέζικο Royal Court Theatre (για την προσφορά του στην ανάπτυξη της νέας δραματουργίας).

• ΣΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΟΥ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗ

Θα μου πείτε «και τι έγινε;» Εκτιμώ πολλά και ενδιαφέροντα. Γιατί τα εν λόγω βραβεία δεν εκπροσωπούν απλώς το γούστο των θεατρικών θεσμών της γηραιάς ηπείρου, αλλά κυρίως νομιμοποιούν, εάν όχι επιβάλλουν, συγκεκριμένες τάσεις. Η σημασία μιας βράβευσης, πέρα από ηθική και μερική υλική ανταμοιβή, είναι και ένα διαβατήριο που οδηγεί στα μεγάλα φεστιβάλ, στην κατάληψη σημαντικών καλλιτεχνικών θέσεων κ.λπ. Δέστε ποιοι κάθονται σήμερα στην καρέκλα του διευθυντή των μεγάλων θεατρικών οργανισμών. Ολοι τους με κάποια βραβεία στις αποσκευές τους. Σύμπτωση; Μάλλον όχι. Δέστε ποιοι έχουν τον έλεγχο των φεστιβάλ. Και πάλι σκηνοθέτες (οι περισσότεροι), οι οποίοι συνήθως καλούν άλλους σκηνοθέτες που έχουν βραβευτεί και που περιφέρουν την τέχνη τους από φεστιβάλ σε φεστιβάλ (εξ ου και η φράση που τους συνοδεύει: «Airport art»). Δέστε ακόμη τον τρόπο που διαφημίζονται οι φεστιβαλικές παραστάσεις. Πάρτε το δικό μας φεστιβάλ και ρίξτε μια ματιά στα πρόσφατα ρεπορτάζ. Τι μπαίνει στον τίτλο ως είδηση-κράχτης; Μα ο σκηνοθέτης, φυσικά. «Ερχεται η Μνουσκίν, ο Γουίλσον, ο Καστελούτσι». Μόνο παρεμπιπτόντως θα εμφανιστεί ο τίτλος κάποιου δραματικού έργου ή το όνομα του συγγραφέα ή του ηθοποιού (μοναδική εξαίρεση ο Κ. Σπέισι, και τούτο γιατί έρχεται κατευθείαν από τον κινηματογράφο, όπου ο απόλυτος σταρ είναι ο ηθοποιός). Και τι κουβαλούν στις αποσκευές τους όλοι αυτοί; Σίγουρα δεν έρχονται να μας γνωρίσουν κάποιο συγγραφέα (δεν συνηθίζουν να το κάνουν). Ερχονται να μας δείξουν τις προτάσεις τους που βασίζονται σε διασκευές έργων ή θραύσματα αφηγήσεων ή επάνω σε ένα απόλυτα προσωπικό όραμα. Και, βεβαίως, δικαίωμά τους. Το πρόβλημα με αυτή την πρακτική είναι ότι έχει δημιουργήσει την εντύπωση πως δεν υπάρχουν πια καλοί σύγχρονοι συγγραφείς θεάτρου. Εάν ρωτήσετε έναν ενημερωμένο έλληνα θεατρόφιλο να σας κατονομάσει ένα σύγχρονο βέλγο καλλιτέχνη θεάτρου, στην καλύτερη περίπτωση θα σταθεί σε κάποιον από τους Φαμπρ και Κασίερς, άντε και στην ομάδα tg STAN. Πολύ αμφιβάλλω εάν θα αναφέρει κάποιον συγγραφέα. Το ίδιο ισχύει εάν τον ρωτήσετε για κάποιο Λιθουανό. Θα απαντήσει, Κορσουνόβας. Από την Πολωνία, Λούπα και πάει λέγοντας. Ακόμη και στα θεατρολογικά συνέδρια, οι ανακοινώσεις επάνω στη δουλειά σκηνοθετών και παραστάσεων έχουν αρχίσει να ξεπερνούν σε όγκο εκείνες που επικεντρώνονται στην ποιητική του κειμένου του συγγραφέα. Το πώς φτάσαμε εδώ είναι γνωστό.

Αι γενεαί πάσαι στην Αγία Πετρούπολη

• 14ο Ευρωπαϊκό Βραβείο Θεάτρου 

• Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΚΛΕΦΤΟΓΙΑΝΝΗ, Ελευθεροτυπία, Παρασκευή 22 Απριλίου 2011 

Σημαδιακό; Ανήμερα της 50ής επετείου του πρώτου ταξιδιού στο Διάστημα από άνθρωπο, τον Σοβιετικό Γιούρι Γκαγκάριν, την Τρίτη 12 Απριλίου, ξεκίνησαν στην Αγ. Πετρούπολη οι εργασίες του 14ου Ευρωπαϊκού Βραβείου Θεάτρου.

«1974», από το πορτογαλέζικο Teatro Meridional  

Η διοργάνωση, που στο παρελθόν έχει τιμήσει από τη Μνουσκίν και τον Μπρουκ έως τον Στρέλερ και τον Πίντερ, για μια ολόκληρη βδομάδα (12-17/4) συγκέντρωσε στην παγωμένη ρωσική μεγαλούπολη μερικά από τα πιο σημαντικά ευρωπαϊκά θεατρικά ταλέντα όλων των γενεών: Τους «δασκάλους» Πέτερ Στάιν -τιμήθηκε με το 14ο βραβείο της-, και Γιούρι Λιουμπίμοφ -του απονεμήθηκε το ειδικό βραβείο. Και μαζί, το «νέο αίμα» της γηραιάς ηπείρου, που διακρίθηκε με το 12ο Ευρωπαϊκό Βραβείο Νέες Θεατρικές Πραγματικότητες: τη Βρετανίδα Κέιτι Μίτσελ, τον Σλοβάκο Βίλιαμ Ντοκολομάνσκι, τον Φινλανδό Κρίστιαν Σμεντ, τους Ισλανδούς Vesturport Theatre, τον Ρώσο Αντρέι Μογκούτσι και το πορτογαλέζικο Teatro Meridional.

Η άγνοια σκοτώνει το θέατρο

Ήτανπολλά τα οφέλη του Ευρωπαϊκού Βραβείου Θεάτρου για τη Θεσσαλονίκη, αλλά και τη χώρα. Δεν ήταν μόνο οι πρωτοποριακές παραστάσεις (μερικές δημιουργημένες ειδικά για το γεγονός) εξαιρετικών σκηνοθετών (Κριστόν Βαρλικόφσκι, Πατρίς Σερό, Οσκάρας Κορσουνόβας) που έφταναν από τα τέσσερα σημεία της Ευρώπης. Ηταν και η πολυπληθής ομάδα των ξένων κριτικών και δημοσιογράφων που έκαναν τη διοργάνωση ακόμη πιο συναρπαστική. Το γεγονός όμως ότι η ίδια η πόλη δεν κατάλαβε τίποτα γι' αυτό και μένει ασυγκίνητη στις εκκλήσεις του (οργανωτή) ΚΘΒΕ για οικονομική ενίσχυση, μόνο θλίψη προκαλεί. Η καρδιά του ευρωπαϊκού θεάτρου χτυπούσε κάθε άνοιξη στη Θεσσαλονίκη, αφήνοντας παγερά αδιάφορους τους άρχοντές της. Κρίμα....

Φ. Μπ.[άρκα], ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 04/09/2008

Παρελθόν για τη Θεσσαλονίκη

Ευρωπαϊκό Βραβείο Θεάτρου

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Στον αέρα τινάζεται η διοργάνωση του Ευρωπαϊκού Βραβείου Θεάτρου από το Κρατικό Θέατρο Βόρειας Ελλάδας (ΚΘΒΕ). Την ίδια στιγμή μια οικονομική ένεση ύψους 1,1 εκατ. ευρώ, από το ΥΠΠΟ, σώζει προσωρινά το θέατρο από την έξωση.

«Θα καταντήσει το ΚΘΒΕ ΔΗΠΕΘΕ Θεσσαλονίκης», λέει απογοητευμένος ο Ν. Τσακίρογλου

Μετά τη λήξη της περσινής διοργάνωσης, τον περασμένο Απρίλιο, η διοίκηση του ΚΘΒΕ ξεκίνησε επαφές με τους φορείς της πόλης. Ενδιαφέρον όμως δεν υπήρξε, αλλά ούτε ο Μ. Λιάπης δείχνει διατεθειμένος να καλύψει για τρίτη φορά το ΥΠΠΟ όλο το κόστος της διοργάνωσης, ύψους 800.000 ευρώ (με χρηματοδότηση κατά 75% από την Ευρωπαϊκή Ενωση και κατά 25% από εθνικούς πόρους). Κατά συνέπεια, το Ευρωπαϊκό Βραβείο Θεάτρου στη Θεσσαλονίκη φαίνεται ότι θα αποτελέσει παρελθόν.

Ο υπουργός πάντως σώζει το ΚΘΒΕ από τη διπλή έξωση με την οποία κινδύνευε στις αρχές του καλοκαιριού, λόγω μη καταβολής ενοικίων. Τόσο από τη Μονή Λαζαριστών, όπου χρωστούσε γύρω στις 400.000 ευρώ όσο και από την Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών. Η έκτακτη επιχορήγηση του 1,1 εκατ. ευρώ αποτελεί ανάσα ζωής, αλλά χρειάζεται άμεση «ιατρική φροντίδα» για να μπορέσει το θέατρο να ξεφύγει από τον σκόπελο των χρεών. Η απόφαση της διαιτησίας που δικαιώνει τους εργαζομένους σχετικά με τα οικονομικά τους αιτήματα, επιβαρύνει τον προϋπολογισμό του θεάτρου κατά 700.000 ευρώ ετησίως.

«Κουράστηκα να είμαι επαίτης για τα τρέχοντα. Το ΚΘΒΕ δεν μπορεί να καταντήσει ένα ΔΗΠΕΘΕ Θεσσαλονίκης. Εχει να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη Βόρεια Ελλάδα και τη ΝΑ Ευρώπη», επαναλαμβάνει ο Νικήτας Τσακίρογλου και αγωνιά να μη χαθούν οι επαφές με τις κρατικές σκηνές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Χάρη σ' αυτές τις επαφές θα δούμε στο ΚΘΒΕ από τις 17 Σεπτεμβρίου και για ένα μήνα το Εθνικό Θέατρο Βελιγραδίου με τον «Οιδίποδα Τύραννο» του Σοφοκλή, το Κρατικό Θέατρο Αγκυρας με το «Ρεμπέτικο» του Κώστα Φέρρη και τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου με τους «Ερωτες της κυρίας Μαγκουάιρ» του Μπράιαν Φρίελ.

ΣΑΚΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗΣ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 03/09/2008

ΣΑΝ ΖΗΤΙΑΝΟΣ ΑΝΑΖΗΤΕΙ ΧΡΗΜΑΤΑ!

Διαβάζω ότι στη... γύρα για χρήματα βγαίνει ο Νικήτας Τσακίρογλου, για να μη χάσει το Ευρωπαϊκό Βραβείο Θεάτρου! Δεν είναι δυνατόν... Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος ανακοίνωσε ότι θα έχει ευρεία σύσκεψη με εκπροσώπους φορέων της Θεσσαλονίκης τη Μεγάλη Πέμπτη και θα ζητήσει τη συνδρομή τους, για να μη χάσει η πόλη την έδρα του ευρωπαϊκού θεσμού.

Οπως εξήγησε ο Ν. Τσακίρογλου, υπάρχει έλλειψη χρηματοδότησης από την Ευρωπαϊκή Ενωση και για τον λόγο αυτόν αναζητεί πόρους από τοπικούς φορείς. Η κίνησή του μόνο τυχαία δεν είναι, καθώς μόλις στην πρόσφατη τελετή λήξης του Ευρωπαϊκού Βραβείου Θεάτρου στη Θεσσαλονίκη η αντιπροσωπεία του Εθνικού Θεάτρου της Λευκορωσίας πρόσφερε μια ευρωπαϊκή σημαία στον ιδρυτή του θεσμού, Γάλλο πρώην υπουργό Πολιτισμού, Ζακ Λανγκ, ζητώντας η επόμενη διοργάνωση να γίνει στη χώρα τους.

Διαδήλωση θιάσου επί σκηνής

Από το Θέατρο της Λευκορωσίας, κατά το κλείσιμο του 12ου Ευρωπαϊκού Βραβείου στη Θεσσαλονίκη

«Επαναστατικά» έκλεισε η αυλαία του 12ου Ευρωπαϊκού Βραβείου Θεάτρου το βράδυ της Κυριακής στο κατάμεστο Βασιλικό Θέατρο της Θεσσαλονίκης. Πώς αλλιώς θα έβρισκαν την ευκαιρία τα 15 μέλη του Ελεύθερου Θεάτρου της Λευκορωσίας -που τιμήθηκε με «εύφημη μνεία»- να διαδηλώσουν από σκηνής τον αγώνα τους για μια ελεύθερη ευρωπαϊκή δημοκρατική χώρα, σηκώνοντας τα χέρια τους με το σήμα της νίκης χωρίς το φόβο διώξεων. «Ανεβαίνουμε μαζικά στη σκηνή επειδή συνήθως μας συλλαμβάνουν όλους μαζί και θέλουμε να είμαστε ενωμένοι. Προερχόμαστε από μια γκρίζα ζώνη σιωπής, φοράμε χειροπέδες και ασπρόμαυρα ρούχα όχι μόνο γιατί μας εκφράζει ο Χάρολντ Πίντερ, αλλά γιατί στη χώρα μας το χρώμα που επικρατεί είναι μόνο άσπρο - μαύρο. Για μας οι “Νέες Θεατρικές Πραγματικότητες” θα είναι πραγματικότητα όταν η Λευκορωσία γίνει μια ελεύθερη δημοκρατική ευρωπαϊκή χώρα», ανέφεραν παραδίδοντας στον πρώην υπουργό Πολιτισμού της Γαλλίας Τζακ Λανγκ μια σημαία της Ε.Ε. με το όνομα της Λευκορωσίας, «Belarus», και την πρόταση για τη διοργάνωση του ευρωπαϊκού θεσμού στην ελεύθερη Λευκορωσία.

MEDEA ROMANIA

«Είναι υπέροχο το συναίσθημα να μη φοβάται κανείς ότι η παράσταση θα διακοπεί και ότι ο ιδιοκτήτης του χώρου που μας φιλοξενεί δεν θα χάσει την άδεια», εξηγούσαν λίγες ώρες πριν οι Νικολάι Καλέζιν, θεατρικός συγγραφέας και η σύζυγός του Νατάλια Κολιάντα εκ των ιδρυτών ενός θιάσου που από το 2005 έχει ανεβάσει 10 παραστάσεις, έχει ταξιδέψει σε έντεκα χώρες και έχει προγραμματίσει περιοδείες ώς το 2010... [συνέχεια ΕΔΩ. Της Γιωτας Μυρτσιωτη, Η Κθαημερινή, 15/4/2008].

ΠΑΤΡΙΣ ΣΕΡΟ: «Το θέατρο τιμωρεί τους τεμπέληδες»

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Αγνοούσε την ύπαρξη του ευρωπαϊκού βραβείου θεάτρου ο Πατρίς Σερό. Αλλά το γνώρισε μια και καλή, όταν του ανακοίνωσαν ότι του απονεμήθηκε. «Διαπίστωσα ότι ο θεσμός ξεκίνησε πριν από 20 χρόνια», είπε. Μετά αναρωτήθηκε γιατί του απονεμήθηκε τόσο αργά. Αλλά, όπως πρόσθεσε γελώντας: «Κάλλιο αργά παρά ποτέ».

Πατρίς Σερό

Το βραβείο του το παρέλαβε από τον υπουργό Πολιτισμού Μιχάλη Λιάπη, στη χθεσινοβραδινή εκδήλωση απονομής των ευρωπαϊκών βραβείων θεάτρου στην Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, παρουσία του φίλου του και πρώην υπουργού Πολιτισμού της Γαλλίας Ζακ Λανγκ. Το βραβείο «Νέες Θεατρικές Πραγματικότητες» μοιράστηκαν η (απούσα λόγω ασθένειας) χορογράφος Σάσα Βαλτς και οι Κριστόφ Βαρλικόφσκι και «Rimini Protokoll». Ειδική μνεία δόθηκε και στον Λευκορώσο Νικολάι Καλέζιν. Ο Σερό χάρηκε που πήρε το βραβείο, «αν και δεν το χρειαζόμουν. Δεν σκέφτομαι τα βραβεία, αλλά το κοινό: πώς θα γίνω κατανοητός, πώς θα πω σωστά την ιστορία»... [συνέχεια ΕΔΩ. Του ΣΑΚΗ ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗ, Ελευθεροτυπία, 14/4/2008].

ΡΙΤΣΑΡΝΤ ΣΕΧΝΕΡ: Η ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑ ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ!

«Η πρωτοπορία στο θέατρο δεν υπάρχει, κι αν υπάρχει είναι μέρος του κανόνα, του κατεστημένου, μέρος των δυνάμεων της αγοράς. Όταν η ποιότητα είναι υψηλή η πρωτοπορία είναι χαμηλή και το αντίστροφο. Μόλις το πρωτοπόρο έργο τέχνης γίνει γνωστό, αυτοϋπονομεύεται και τελικά αυτοκαταργείται» τόνισε μεταξύ άλλων στην εισήγηση του στο συμπόσιο με θέμα «Θέατρο και διαφορετικότητα» που άνοιξε τις τετραήμερες εκδηλώσεις του Ευρωπαϊκού βραβείου θεάτρου σήμερα στη Θεσσαλονίκη ο αμερικανός κριτικός, σκηνοθέτης και καθηγητής στο πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης Ρίτσαρντ Σέχνερ.

Εξέφρασε δε τον προβληματισμό για το αν τα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου στη Νέα Υόρκη και η όποιας μορφής αναπαράσταση τους μπορούν να αποτελέσουν κι αυτά ερέθισμα για την παραγωγή τέχνης (όπως συνέβη λόγου χάρη με την «Γκουέρνικα» - το ιστορικό έργο του Πικάσο που αναπαριστά την ισοπεδωμένη από τους γερμανικούς βομβαρδισμούς ισπανική πόλη Γκερνίκα).

«Πόσο πρωτοποριακό μπορεί να είναι ένα έργο που παρουσιάζεται σ΄ένα κλασικό θέατρο - ένα ναό του φιλότεχνου κατεστημένου που (ο ίδιος ο χώρος) το καθιστά τελικά θεαματικό εξωτικό προϊόν;» ήταν ο προβληματισμός του συντονιστή της συζήτησης - καθηγητή θεατρολογίας του ΑΠΘ Σάββα Πατσαλίδη.

Οι εκδηλώσεις της φετινής διοργάνωσης του Ευρωπαϊκού Βραβείου Θεάτρου που φιλοξενούνται για δεύτερη συνεχή χρονιά στις εγκαταστάσεις του ΚΘΒΕ στη Θεσσαλονίκη άρχισαν σήμερα το μεσημέρι με το συμπόσιο που παρακολούθησαν εκατοντάδες ευρωπαίοι θεατράνθρωποι.

Ακολουθούν δύο παραστάσεις στη Μονή Λαζαριστών και στο Βασιλικό θέατρο από τους τιμώμενους - το θίασο «Πρωτόκολλο Ρίμινι» από τη Γερμανία και το θέατρο του Βρότσλαβ με σκηνοθεσία του Κριστόφ Βαρλικόφ. Οι παραστάσεις αλλά και οι εκδηλώσεις - συζητήσεις με τους τιμώμενους καλλιτέχνες θα συνεχιστούν έως το βράδυ της Κυριακής που θα πραγματοποιηθεί η τελετή της απονομής των βραβείων.

Ο «μέγας» τιμώμενος της φετινής 10ης διοργάνωσης του Ευρωπαϊκού Βραβείου Θεάτρου είναι ο Γάλλος θεατρικός και κινηματογραφικός σκηνοθέτης Πατρίς Σερό που βρίσκεται ήδη στη Θεσσαλονίκη.

Το 10ο Βραβείο Νέες Θεατρικές Πραγματικότητες, που προβάλλει τη δουλειά νέων πρωτοπόρων καλλιτεχνών, θα μοιραστούν: η Γερμανίδα χορογράφος Σάσα Βάλτς που έδωσε νέα ώθηση στην ανάπτυξη του σύγχρονου χορού, o Πολωνός σκηνοθέτης Κριστόφ Βαρλικόφσκι και η ανατρεπτική σκηνοθετική ομάδα της Γερμανίας «Πρωτόκολλο Ρίμινι» που πειραματίζεται πάνω στις θεατρικές συμβάσεις ενώ ειδική μνεία θα γίνει στη διάρκεια της φετινής διοργάνωσης στο Ελεύθερο Θέατρο της Λευκορωσίας- ένα στρατευμένο θέατρο, ενάντια στο καταπιεστικό πολιτικό σύστημα της χώρας, όπως δηλώνει ο ιδρυτής του θεάτρου Νικολάι Καλέζιν. Το θέατρο της Λευκορωσίας -αν και έχει «ιστορία» δράσης μόλις τριών χρόνων τιμήθηκε τον περασμένο Δεκέμβριο με το βραβείο Γαλλικής Δημοκρατίας για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (ήταν η πρώτη φορά που αυτό το Βραβείο δόθηκε σε πολιτιστικό οργανισμό).

Για λόγους υγείας - όπως δηλώνει σε επιστολή που απέστειλε στους διοργανωτές η γερμανίδα τιμώμενη χορογράφος Σάσα Βάλτς δεν θα παραβρεθεί στην τελετή ενώ όπως ανακοινώθηκε από τους διοργανωτές «δεν θα της επιδοθεί το χρηματικό έπαθλο που συνοδεύει το βραβείο, όπως σαφώς αναφέρεται στον κανονισμό».

Το χρηματικό έπαθλο (αντιστοιχεί σε ποσό 20.000 ευρώ ) θα παραμείνει στο ταμείο των διοργανωτών όπως συνέβη και στην περσινή διοργάνωση λόγω της απουσίας από την τελετή απονομής του μεγάλου τιμώμενου Γερμανού σκηνοθέτη Πέτερ Τσάντεκ.

ΣΤΟΝ ΠΑΤΡΙΣ ΣΕΡΟ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΒΡΑΒΕΙΟ

Την αφρόκρεμα του ανατρεπτικού και ευρηματικού θεάτρου της Ευρώπης συγκεντρώνει η Θεσσαλονίκη για το 12ο Ευρωπαϊκό Βραβείο Θεάτρου που απονέμεται στον Γάλλο δημιουργό Πατρίς Σερό. Η σκηνοθετική ομάδα της Γερμανίας «Πρωτόκολλο Ρίμινι», ο Πολωνός Κριστόφ Βαρλικόφσκι, η Γερμανίδα Σάσα Βαλτς και όχι μόνο θα τιμηθούν με το 10ο βραβείο «Νεες Θεατρικές πραγματικότητες», αλλά θα δώσουν και δείγματα της θεατρικής τους πρωτοπορίας.

Γεύση από το «Ελεύθερο Θέατρο της Λευκορωσίας» ή αλλιώς MFT -τιμάται με ειδική μνεία «για την αντίδρασή του στο αυταρχικό καθεστώς της χώρας του»- θα πάρουν οι θεατές από τις «περιθωριακές» του παραστάσεις με τα έργα «Generation jeans: Νικολάι Καλέζιν, «Being Harold Pinter»:Βλαντίμιρ Σερμπάν (αύριο ΕΜΣ), «Ζώνη Σιωπής»: Βλαντιμίρ Σερμπάν (Σάββατο ΕΜΣ). Το θεατρικό σχήμα του Μινσκ, αποκλεισμένο από τις κρατικές σκηνές στη χώρα του, επικοινωνεί με το κοινό του είτε με SMS είτε μέσω Διαδικτύου, ενώ το ευρηματικό του ρεπερτόριο με διασκευές ξένων έργων αλλά και πρωτότυπες δημιουργίες ανεβαίνει σε σπίτια, υπόγεια μπαρ, ακόμα και στο δάσος. Την παράσταση «Mnemopark» παρουσιάζει σήμερα στη Μονή Λαζαριστών το «Πρωτόκολλο Ρίμινι», ένα σχήμα που γεννήθηκε πριν από οκτώ χρόνια στη Φρανκφούρτη. Η σκηνοθετική ομάδα Χέλγκαρτν Χάουγκ, Στέφαν Καέγκι, Ντάνιελ Βέτζελ κινείται μεταξύ θεάτρου και πραγματικότητας με ανατρεπτικό τρόπο.

12ο Ευρωπαϊκό Βραβείο Θεάτρου

10^ο Βραβείο “Νέες Θεατρικές Πραγματικότητες”

10-13 Απριλίου στη Θεσσαλονίκη

Επτά παραστάσεις, οι δύο σε παγκόσμια πρεμιέρα, δύο παραστάσεις-αναλόγια, η μία ειδικά για τη διοργάνωση, τρεις κινηματογραφικές ταινίες, δύο εκ των οποίων σε πρώτη παγκόσμια προβολή, συμπόσια, συνέδρια, συζητήσεις και συναντήσεις με κορυφαίες προσωπικότητες από το χώρο των Τεχνών συνθέτουν το πλούσιο πρόγραμμα εκδηλώσεων του 12^ου Ευρωπαϊκού Βραβείου Θεάτρου, που θα πραγματοποιηθεί στη Θεσσαλονίκη από τις 10 έως τις 13 Απριλίου 2008. Το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, με την υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού, συμμετέχει για δεύτερη συνεχή χρονιά στη διοργάνωση του Ευρωπαϊκού Βραβείου Θεάτρου, η οποία θα διεξαχθεί στους χώρους του Κ.Θ.Β.Ε.

Το 12^ο Ευρωπαϊκό Βραβείο Θεάτρου θα απονεμηθεί στον Γάλλο σκηνοθέτη Patrice Chéreau, που έχει τιμηθεί στο παρελθόν με πολλές διακρίσεις και βραβεία, ενώ το 10^ο Βραβείο “Νέες Θεατρικές Πραγματικότητες”, που προβάλλει τη δουλειά νέων πρωτοπόρων καλλιτεχνών, θα μοιραστούν: η Γερμανίδα χορογράφος Sasha Waltz, ιδρύτρια της ομάδας Sasha Waltz and Guests, που έδωσε νέα ώθηση στην ανάπτυξη του σύγχρονου χορού, o Πολωνός σκηνοθέτης Krzysztof Warlikowski, ένας από τους κορυφαίους σκηνοθέτες της Πολωνίας και η ανατρεπτική σκηνοθετική ομάδα της Γερμανίας Rimini Protokoll (Πρωτόκολλο Ρίμινι) που πειραματίζεται πάνω στις θεατρικές συμβάσεις. Ειδική μνεία θα γίνει στο Belarus Free Theatre (Ελεύθερο Θέατρο Λευκορωσίας), ένα στρατευμένο θέατρο, “ενάντια στο καταπιεστικό πολιτικό σύστημα της χώρας”, όπως δηλώνει ο ιδρυτής του θεάτρου Nikolai Khalezin. Στο πλαίσιο του τμήματος Return (Επιστροφές), που παρουσιάζει έργα βραβευμένων προηγούμενων διοργανώσεων του Ευρωπαϊκού Βραβείου Θεάτρου, ο Oskaras Korsunovas, βραβευμένος με το 8^ο Βραβείο “Νέες Θεατρικές Πραγματικότητες”, θα παρουσιάσει τον Άμλετ του Ουίλιαμ Σαίξπηρ σε ‘work in progress’, σε παγκόσμια πρεμιέρα.

Το Ευρωπαϊκό Βραβείο Θεάτρου ξεκίνησε ως πιλοτικό πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το 1986. Διοργανώνεται ετησίως από την εταιρεία Europe Theatre Prize (Ευρωπαϊκό Βραβείο Θεάτρου), η οποία έχει αναγνωριστεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως “πολιτιστικός οργανισμός ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος”· συνεργάζεται και υποστηρίζεται από την Ένωση των Θεάτρων της Ευρώπης, την Ευρωπαϊκή Θεατρική Σύμβαση, τη Διεθνή Ένωση Κριτικών Θεάτρου, το Διεθνές Ινστιτούτο Μεσογειακού Θεάτρου, το Ινστιτούτο Διεθνούς Θεάτρου της UNESCO και την Ένωση Ευρωπαϊκών Φεστιβάλ. Το βραβείο απονέμεται σε προσωπικότητες ή θεατρικούς θεσμούς, των οποίων το καλλιτεχνικό έργο έχει συμβάλλει στην αμοιβαία κατανόηση και συνεργασία μεταξύ των λαών.

Πέρα από αυτή την τιμητική διάκριση, από την τρίτη διοργάνωση και μετά, προστέθηκε το Βραβείο “Νέες Θεατρικές Πραγματικότητες”, που έχει ως στόχο να ενθαρρύνει τις νέες καλλιτεχνικές τάσεις και πρωτοβουλίες στον χώρο του ευρωπαϊκού θεάτρου.

Το τελικό, εμπλουτισμένο με νέες εκδηλώσεις, πρόγραμμα της φετινής διοργάνωσης, διαμορφώνεται ως εξής:

Πέμπτη 10 Απριλίου

Βασιλικό Θέατρο, Φουαγιέ, 3:00 μ.μ. Συμπόσιο: Θέατρο και Διαφορετικότητα. Διοργανώνεται από την Ένωση Ελλήνων Θεατρικών και Μουσικών Κριτικών σε συνεργασία με τη Διεθνή Ένωση Κριτικών Θεάτρου και το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος. Συντονιστής: Σάββας Πατσαλίδης, κριτικός, καθηγητής στο Α.Π.Θ. Εισηγητής: Richard Schechner, κριτικός, σκηνοθέτης, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης. Συμμετέχουν (με αλφαβητική σειρά): Carmelit Celi, κριτικός (Ιταλία), Γιώργος Πεφάνης, κριτικός, λέκτορας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Λέανδρος Πολενάκης, κριτικός, διδάκτωρ του Παντείου Πανεπιστήμιου, Μαρίκα Θωμαδάκη, κριτικός, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Δημήτρης Τσατσούλης, κριτικός, επίκουρος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πατρών. Θέατρο Μονής Λαζαριστών, 7:00 μ.μ. Mnemopark του Stefan Kaegi από τους Rimini Protokoll (παράσταση). Theater Basel. Διάρκεια: 1 ώρα και 30 λεπτά. Στη γερμανική γλώσσα με ελληνικούς και αγγλικούς υπέρτιτλους

Βασιλικό Θέατρο, 9:30 μ.μ. Καθαροί, πια της Sarah Kane (παράσταση). Σκηνοθεσία: Krzysztof Warlikowski. Σύγχρονο Θέατρο του Βρότσλαβ. Διάρκεια: 2 ώρες και 40 λεπτά. Στην πολωνική γλώσσα με ελληνικούς και αγγλικούς υπέρτιτλους

Παρασκευή 11 Απριλίου

Βασιλικό Θέατρο, Φουαγιέ, 10:00 π.μ. Συνέδριο και Συνάντηση με τον Krzysztof Warlikowski. Επιμελητής: George Banu, επίτιμος πρόεδρος της Διεθνούς Ένωσης Κριτικών Θεάτρου, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Paris III - Sorbonne nouvelle και δοκιμιογράφος (Γαλλία) σε συνεργασία με τον Piotr Gruszcszynski, δραματολόγο (Πολωνία). Συμμετέχουν (με αλφαβητική σειρά): Anderzej Chyra, ηθοποιός (Πολωνία), Miron Hackenbeck, Δραματολόγος (Γερμανία), Renate Jett, ηθοποιός (Ελβετία), Μaja Komorowska, ηθοποιός (Πολωνία), Christian Longchamp, Καλλιτεχνικός Διευθυντής La Monnaie (Βέλγιο), Grzegorz Niziolek, κριτικός (Πολωνία), Jacek Poniedziałek, ηθοποιός και μεταφραστής (Πολωνία), Małgorzata Szczęśniak, σκηνογράφος (Πολωνία), Bruno Tackels, φιλόσοφος, δοκιμιογράφος και κριτικός (Γαλλία).

12:00 μ.μ.

Από το Σπίτι των Νεκρών, ταινία για την παραγωγή του Patrice Chéreau, που βασίζεται στην όπερα του Janáček. Kινηματογραφική σκηνοθεσία: Stéphane Metge - Παγκόσμια Πρεμιέρα. Διάρκεια: 1 ώρα και 40 λεπτά. Στην τσέχικη γλώσσα με ελληνικούς και αγγλικούς υπότιτλους

3:30 μ.μ.

Συμπόσιο για τον Patrice Chéreau. Επιμελητής: George Banu, επίτιμος πρόεδρος της Διεθνούς Ένωσης Κριτικών Θεάτρου, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Paris III-Sorbonne nouvelle και δοκιμιογράφος (Γαλλία). Συμμετέχουν (με αλφαβητική σειρά): Anne-Françoise Benhamou, καλλιτεχνική σύμβουλος TNS (Γαλλία), Dominique Blanc, ηθοποιός (Γαλλία), Luc Bondy, σκηνοθέτης θεάτρου και όπερας, καλλιτεχνικός διευθυντής του Wiener Festwochen (Αυστρία/ Ελβετία), Valeria Bruni-Tedeschi, ηθοποιός και σκηνοθέτης κινηματογράφου (Γαλλία/ Ιταλία), Philippe Calvario, ηθοποιός και σκηνοθέτης (Γαλλία), Bertrand Couderc, φωτιστής (Γαλλία), Marie Desplechin, συγγραφέας (Γαλλία), François Gedigier, μοντέρ (Γαλλία); Clément Hervieu-Léger, ηθοποιός (Γαλλία), David Lan, καλλιτεχνικός διευθυντής του Young Vic Theatre (Μ. Βρετανία), Stéphane Metge, σκηνοθέτης (Γαλλία), Thierry Thieû Niang, σκηνοθέτης (Γαλλία), Vincent Perez, ηθοποιός (Γαλλία), François Regnault, καθηγητής στο πανεπιστήμιο Paris X, θεατρικός συγγραφέας και δοκιμιογράφος (Γαλλία), Catherine Tasca, Γερουσιαστής του Yvelines, πρώην Υπουργός Πολιτισμού (Γαλλία), Anne-Louise Trividic, σεναριογράφος (Γαλλία).

Βασιλικό Θέατρο, 6:00 μ.μ. Από τις Βάκχες του Ευριπίδη (παράσταση). Σκηνοθεσία: Τάσος Ράτζος. Σκηνοθετική επιμέλεια: Νικήτας Τσακίρογλου. Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος. Διάρκεια: 1 ώρα και 40 λεπτά. Στην ελληνική γλώσσα με αγγλικούς υπέρτιτλους

Θέατρο Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, 8:45 μ.μ. Generation Jeans του Nikolai Khalezin, (παράσταση), με τη συμμετοχή της Natalia Koliada. Σκηνοθεσία: Nikolai Khalezin. Ελεύθερο Θέατρο της Λευκορωσίας. Διάρκεια: 1 ώρα και 30 λεπτά. Στη ρωσική γλώσσα με ταυτόχρονη μετάφραση στα αγγλικά και τα γαλλικά και με υπέρτιτλους στα ελληνικά.

10:45 μ.μ.

Being Harold Pinter του Vladimir Scherban (παράσταση). Ελεύθερο Θέατρο της Λευκορωσίας. Διάρκεια: 1 ώρα και 15 λεπτά. Στη ρωσική γλώσσα με ταυτόχρονη μετάφραση στα αγγλικά και τα γαλλικά και με υπέρτιτλους στα ελληνικά.

Σάββατο 12 Απριλίου

Βασιλικό Θέατρο, Φουαγιέ, 10:00 π.μ. Garden of Earthly Delights - The Choreographer Sasha Waltz, ταινία της Brigitte Kramer. Παραγωγή: nachtaktivfilm σε συνεργασία με το ZDFtheaterkanal και το ARTE. Διάρκεια: 59 λεπτά.

11:30 π.μ.

Συνέδριο και Συνάντηση με τους Rimini Protokoll. Επιμελητής: Florian Malzacher, δραματολόγος, συντονιστής του Steirischer Herbst Festival, Γκρατς, (Αυστρία). Συμμετέχουν (με αλφαβητική σειρά): Sven Age Birkeland, διευθύντρια του BIT Teatergarasjen Bergen (Νορβηγία), Hannah Hurtzig, δραματολόγος, υπεύθυνη της Μοbile Academy (Γερμανία), Peter Kirschen, performer (Γερμανία), Thomas Kuczynski, performer (Γερμανία), Hans-Thies Lehmann, καθηγητής στο πανεπιστήμιο της Φρανκφούρτης (Γερμανία), Frie Leysen, καλλιτεχνικός διευθυντής του Meeting Points (Βέλγιο), Ahmed Mehdi, performer (Ελβετία), Heidi Mettler-Grab, performer (Ελβετία).

3:00 μ.μ.

Παρουσίαση του βιβλίου. Giorgio Strehler ou la passion théâtrale / Giorgio Strehler or a passion for theatre. Ο Giorgio Strehler ή το πάθος για το θέατρο

3:30 μ.μ.

Συμπόσιο για τον Patrice Chéreau. Ακολουθούν συζήτηση και τοποθετήσεις κριτικών του θεάτρου.

Βασιλικό Θέατρο, 6:30 μ.μ. Ο πόνος της Marguerite Duras (παράσταση-αναλόγιο). Παρουσιάζεται από την Dominique Blanc και τον Patrice Chéreau, με τη σκηνοθετική επιμέλεια του Thierry Thieϋ Niang. Διάρκεια: 1 ώρα και 20 λεπτά. Στη γαλλική γλώσσα με ελληνικούς και αγγλικούς υπέρτιτλους

Θέατρο Εταιρείας Μακεδονικών, 9:00 μ.μ. Ζώνη Σιωπής των Nikolai Khalezin, Natalia Koliada και Vladimir Scherban (παράσταση). Σκηνοθεσία: Vladimir Scherban. Ελεύθερο Θέατρο της Λευκορωσίας. Διάρκεια: 3 ώρες και 30 λεπτά με δύο διαλείμματα. Στη ρωσική γλώσσα με ταυτόχρονη μετάφραση στα αγγλικά και τα γαλλικά και με ελληνικούς υπέρτιτλους.

Μια παραγωγή που δημιουργήθηκε για να παρουσιαστεί στο 12ο Ευρωπαϊκό Βραβείο Θεάτρου

Κυριακή 13 Απριλίου

Βασιλικό Θέατρο, Φουαγιέ, 10:00 π.μ. Συμπόσιο για τον Patrice Chéreau. Ακολουθεί συνέντευξη με τον Patrice Chéreau.

2:30 μ.μ.

Συνέδριο και Συνάντηση με το Ελεύθερο Θέατρο της Λευκορωσίας. Επιμελητής: Michael Billington, κριτικός θεάτρου για την εφημερίδα Τhe Guardian. Συμμετέχουν (με αλφαβητική σρά): Christian Benedetti, σκηνοθέτης (Γαλλία), Erik Ehn, Ινστιτούτο Τεχνών της Καλιφόρνια (CΙΑ, ΗΠΑ), Boris Gerets, σκηνοθέτης και καθηγητής (Ολλανδία), Alexander Milinkevich, Επικεφαλής των Ενωμένων Δημοκρατικών Δυνάμεων (Λευκορωσία), Robert Palmer, επικεφαλής της διεύθυνσης πολιτισμού, πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς του Συμβουλίου της Ευρώπης (Βέλγιο), Gottfried Wagner, πρόεδρος του Eυρωπαϊκού Πολιτιστικού Οργανισμού (European Cultural Foundation, Ολλανδία).

3:15 μ.μ.

WAHL KAMPF WALLENSTEIN. Ταινία των Helgard Haug και Daniel Wetzel – Rimini Protokoll. Παγκόσμια Πρεμιέρα. Διάρκεια: 58 λεπτά. Στη γερμανική γλώσσα με ελληνικούς και αγγλικούς υπότιτλους.

Θέατρο Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, 5:00 μ.μ. Άμλετ του Σαίξπηρ – work in progress. Σκηνοθεσία: Oskaras Korsunovas – Παγκόσμια Πρεμιέρα. Διάρκεια: περίπου 1 ώρα. Στη λιθουανική γλώσσα με ελληνικούς και αγγλικούς υπέρτιτλους.

Βασιλικό Θέατρο, 8:30 μ.μ. Τελετή Απονομής. Ακολουθεί η παράσταση-αναλόγιο: Coma του Pierre Guyotat (εκδόσεις Mercure de France). Παρουσιάζεται από τον Patrice Chéreau. Σκηνοθεσία: Thierry Thieϋ Niang. Διάρκεια: 1 ώρα και 15 λεπτά. Στη γαλλική γλώσσα με ελληνικούς και αγγλικούς υπέρτιτλους. Μια παραγωγή που δημιουργήθηκε για να παρουσιαστεί στο 12ο Ευρωπαϊκό Βραβείο Θεάτρου.

Η είσοδος στις εκδηλώσεις, συμπεριλαμβανομένων των παραστάσεων, θα είναι ελεύθερη για το κοινό. Ειδικά για τις παραστάσεις θα τηρηθεί σειρά προσέλευσης μέχρι πλήρωσης των θέσεων.

Πληροφορίες ταμείου: 2310 28800

Η Ευρώπη του θεάτρου στη Θεσσαλονίκη!

Το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, με την υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού, συμμετέχει για δεύτερη συνεχή χρονιά στη διοργάνωση του Ευρωπαϊκού Βραβείου Θεάτρου, η οποία θα διεξαχθεί στη Θεσσαλονίκη, στις εγκαταστάσεις του Κ.Θ.Β.Ε., από τις 10 έως τις 13 Απριλίου 2008.

Το Ευρωπαϊκό Βραβείο Θεάτρου ξεκίνησε ως πιλοτικό πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το 1986. Διοργανώνεται ετησίως από την εταιρεία Europe Theatre Prize (Ευρωπαϊκό Βραβείο Θεάτρου), η οποία έχει αναγνωριστεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως «πολιτιστικός οργανισμός ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος»· συνεργάζεται και υποστηρίζεται από την Ένωση των Θεάτρων της Ευρώπης, την Ευρωπαϊκή Θεατρική Σύμβαση, τη Διεθνή Ένωση Κριτικών Θεάτρου, το Διεθνές Ινστιτούτο Μεσογειακού Θεάτρου, το Ινστιτούτο Διεθνούς Θεάτρου της UNESCO και την Ένωση Ευρωπαϊκών Φεστιβάλ. Το βραβείο απονέμεται σε προσωπικότητες ή θεατρικούς θεσμούς, των οποίων το καλλιτεχνικό έργο έχει συμβάλλει στην αμοιβαία κατανόηση και συνεργασία μεταξύ των λαών.

Πέρα από αυτή την τιμητική διάκριση, από την τρίτη διοργάνωση και μετά, προστέθηκε το Βραβείο «Νέες Θεατρικές Πραγματικότητες», που έχει ως στόχο να ενθαρρύνει τις νέες καλλιτεχνικές τάσεις και πρωτοβουλίες στον χώρο του ευρωπαϊκού θεάτρου.

Τον Απρίλιο του 2008, το 12^ο Ευρωπαϊκό Βραβείο Θεάτρου θα απονεμηθεί στον Γάλλο σκηνοθέτη Πατρίς Σερό [Patrice Chéreau], που έχει τιμηθεί στο παρελθόν με πολλές διακρίσεις και βραβεία, ενώ το 10^ο Βραβείο «Νέες Θεατρικές Πραγματικότητες», που προβάλλει τη δουλειά νέων πρωτοπόρων καλλιτεχνών, θα μοιραστούν: η Γερμανίδα χορογράφος Σάσα Βαλτς [Sasha Waltz], ιδρύτρια της ομάδας Sasha Waltz and Guests, που έδωσε νέα ώθηση στην ανάπτυξη του σύγχρονου χορού, o Πολωνός σκηνοθέτης Κριστόφ Βαρλικόβσκι [Krzysztof Warlikowski], ένας από τους κορυφαίους σκηνοθέτες της Πολωνίας και η ανατρεπτική σκηνοθετική ομάδα της Γερμανίας Πρωτόκολλο Ρίμινι [Rimini Protokoll] που πειραματίζεται πάνω στις θεατρικές συμβάσεις. Ειδική μνεία θα γίνει στο (Ελεύθερο Θέατρο Λευκορωσίας [Belarus Free Theatre], ένα στρατευμένο θέατρο, «ενάντια στο καταπιεστικό πολιτικό σύστημα της χώρας», όπως δηλώνει ο ιδρυτής του θεάτρου Νικολάι Καλέζιν [Nikolai Khalezin]. Στο πλαίσιο του τμήματος Επιστροφές [Retours], που παρουσιάζει έργα βραβευμένων προηγούμενων διοργανώσεων του Ευρωπαϊκού Βραβείου Θεάτρου, ο Οσκάρας Κορσουνόβας [Oskaras Korsunovas], βραβευμένος με το 8^ο Βραβείο «Νέες Θεατρικές Πραγματικότητες», θα παρουσιάσει τον Άμλετ του Ουίλιαμ Σαίξπηρ σε "work in progress".

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ XII ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΒΡΑΒΕΙΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ

Πέμπτη, 10 Απριλίου

Βασιλικό Θέατρο

3:00 μ.μ.: Έναρξη της 12ης διοργάνωσης του Ευρωπαϊκού Βραβείου Θεάτρου

Συμπόσιο της Ένωσης Ελλήνων Μουσικών και Θεατρικών Κριτικών, με τίτλο «Θέατρο και Διαφορετικότητα», σε συνεργασία με το Κ.Θ.Β.Ε. και τη Διεθνή Ένωση Κριτικών Θεάτρου. Συμμετέχουν οι ομιλητές: Ρίτσαρντ Σέχνερ, Σάββας Πατσαλίδης, Μαρίκα Θωμαδάκη, Λέανδρος Πολενάκης, Δημήτρης Τσατσούλης, Γιώργος Πεφάνης, Καρμελίτα Τσέλι.

Θέατρο Μονής Λαζαριστών

7:00 μ.μ.: Mnemopark από την ομάδα Πρωτόκολλο Ρίμινι (παράσταση). Σκηνοθεσία: Στέφαν Κέγκι

Βασιλικό Θέατρο

9:30 μ.μ.: Καθαροί, πια (Cleansed) της Σάρα Κέην (παράσταση). Σκηνοθεσία: Κριστόφ Βαρλικόβσκι

Παρασκευή, 11 Απριλίου

Βασιλικό Θέατρο

10.00 π.μ.: Συνάντηση με τον Κριστόφ Βαρλικόβσκι

12.15 μ.μ.: Προβολή ταινίας του Πατρίς Σερό, με τίτλο De la Maison des Morts

3.15 μ.μ.: Συμπόσιο για τον Πατρίς Σερό

6.00 μ.μ.: Από τις Βάκχες του Ευριπίδη, από το Κ.Θ.Β.Ε. (παράσταση). Σκηνοθεσία: Τάσος Ράτζος

Θέατρο της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών

8.45 μ.μ.: Generation Jeans από το Ελεύθερο Θέατρο της Λευκορωσίας (παράσταση). Σκηνοθεσία: Νικολάι Καλέζιν

10.45 μ.μ.: Being Harold Pinter από το Ελεύθερο Θέατρο της Λευκορωσίας (παράσταση). Σκηνοθεσία: Βλαντίμιρ Σερμπάν

Σάββατο, 12 Απριλίου

Βασιλικό Θέατρο

9.30 π.μ.: Συνάντηση με τον θίασο του Ελεύθερου Θεάτρου της Λευκορωσίας

11.30 π.μ.: Συνάντηση με την ομάδα Πρωτόκολλο Ρίμινι

3.30 μ.μ.: Παρουσίαση βιβλίου για τον Τζόρτζιο Στρέλερ

4.00 μ.μ.: Συμπόσιο για τον Πατρίς Σερό

7.30 μ.μ.: La Douleur του Πατρίς Σερό (παράσταση-αναλόγιο). Σκηνοθετική επιμέλεια: Τιερί Τιε Νιαγκ

Πατρίς Σερό - 12ο Ευρωπαϊκο Βραβείο Θεάτρου

Θέατρο της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών

10.00 μ.μ.: Zone of Silence από το Ελεύθερο Θέατρο της Λευκορωσίας (παράσταση). Σκηνοθεσία: Βλαντίμιρ Σερμπάν

Κυριακή, 13 Απριλίου.

Βασιλικό Θέατρο

10.00 π.μ.: Συμπόσιο για τον Πατρίς Σερό. Συνάντηση με τον Πατρίς Σερό

1.00 μ.μ.: Συνάντηση με την Σάσα Βαλτς

3.15 μ.μ.: Προβολή ταινίας της ομάδας Πρωτόκολλο Ρίμινι, με τίτλο Wahl Kampf Wallenstein

Θέατρο της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών

5.00 μ.μ.: Άμλετ του Σαίξπηρ (‘work in progress’). Σκηνοθεσία: Οσκάρας Κορσουνόβας

Βασιλικό Θέατρο

8.30 μ.μ.: Τελετή Λήξης. Θα ακολουθήσει η παράσταση-αναλόγιο Coma του Πατρίς Σερό. Σκηνοθεσία: Τιερί Τιε Νιαγκ

Λίγα λόγια για τις παραστάσεις

Mnemopark από την ομάδα Πρωτόκολλο Ρίμινι

Ο κόσμος των τρένων: οι μινιατούρες του Στέφαν Κέγκι

Με την Ελβετία ως μοντέλο και βασισμένο σε ένα πραγματικό «σκηνικό» τρένου-μινιατούρας, το Mnemopark αναλύει τα σημεία τριβής ανάμεσα στη συγκεκαλυμμένη επιφάνεια και το μυστηριακό υπέδαφος. Πού έχει φτάσει η κοινωνία, αν ξεκινήσουμε από την υπόθεση της βιομηχανικής της αναπαραγωγής; Το Mnemopark διαπερνά ένα ομοίωμα της Ελβετίας με τη βοήθεια μιας μικροσκοπικής κινηματογραφικής κάμερας, όπως γίνεται στο Στάλκερ του Ταρκόφσκι, ανάμεσα στα γυρίσματα και τις στροφές μιας μυστηριώδους χώρας. Το αποτέλεσμα είναι ένα φιλμ γεννημένο μπροστά στα ίδια τα μάτια του κοινού: η προσομοίωση μιας διάβασης που αναπτύσσεται στη μήτρα ενός κινηματογραφικού στούντιο... [Απόσπασμα από το σημείωμα του σκηνοθέτη Στέφαν Κέγκι]

Καθαροί, πια της Σάρα Κέιν, από το Σύγχρονο Θέατρο του Βρόκλαβ (Teatr Wspolczesny in Wroclaw)

Κριστόφ Βαρλικόβσκι

Το Καθαροί, πια είναι μία προσωπική εξομολόγηση. Πιάσαμε τους εαυτούς μας σε παρόμοια κατάσταση: καθισμένοι στο τραπέζι να εξομολογούμαστε ο ένας στον άλλο. Δεν μπορούσαμε να μην είμαστε αυθεντικοί μπροστά σε τέτοιες προσωπικές δηλώσεις. Για να αποφύγουμε το ψεύδος, έπρεπε να θυμηθούμε το δικό μας πόνο, τη δική μας δυσαρμονία με τον κόσμο. Η Renate Jett, ηθοποιός από την Αυστρία, ήθελε να εγκαταλείψει· κατά τη διάρκεια μίας από τις πρώτες πρόβες, είπε: «Λυπάμαι, αλλά μόλις επέστρεψα από λιβάδια και βουνά και δεν θέλω να ανήκω στον κόσμο που περιγράφει το έργο». Ο Jacek Poniedziałek, που υποδύεται έναν από τους ομοφυλόφιλους, έπρεπε να αναπτύξει μία αληθινή τρυφερότητα για το σύντροφό του. Ο ομοφυλόφιλος της Σάρα Κέιν δεν είναι –όπως στο αμερικάνικο θέατρο– ένας συμβατικός ήρωας. Είναι κάποιος οδυνηρά ακρωτηριασμένος, εκτεθειμένος σαν ποντίκι σε πειράματα: του κόβουν τη γλώσσα, τα χέρια, τα πόδια.

Καθαροί πια σε σκηνοθεσία Κριστόφ Βαρλικόβσκι

Το θέατρο πρέπει να μας αγγίζει. Αυτό είναι το μόνο θέατρο που μ’ ενδιαφέρει. Έχω δει πολλά έργα που με συγκλόνισαν. Ένιωσα σαν χρεοκοπημένος μετά, αλλά παρ’ όλ’ αυτά, δεν θα ήθελα να τα ξεχάσω... [Απόσπασμα από το σημείωμα του σκηνοθέτη Κριστόφ Βαρλικόφσκι]

Generation Jeans από το Ελεύθερο Θέατρο της Λευκορωσίας

Generation Jeans από το Ελεύθερο Θέατρο της Λευκορωσίας

Ένα κείμενο του Νικολάι Καλέζιν, με τη συμμετοχή της Νατάλια Κολιάντα, από το Ελεύθερο Θέατρο της Λευκορωσίας

Generation Jeans – ένας μονόλογος για τα τζιν, τη ροκ μουσική και την ελευθερία. Η ιστορία τοποθετείται στη Σοβιετική Ένωση, όπου τα τζιν και το ροκ είναι απαγορευμένα· αν πουλάς τζιν, θα συλληφθείς από την Κα-Γκε-Μπε. Από εκείνη την εποχή περνάει στο σημερινό δικτατορικό καθεστώς της Λευκορωσίας και αφηγείται τις συλλήψεις –μέχρι και τις απαγωγές– του κεντρικού ήρωα και των φίλων του. Πρόκειται για μία ωδή στις γενιές των ανθρώπων που δεν δεσμεύονται από όρια ηλικίας και παλεύουν για την ελευθερία της χώρας τους... [Απόσπασμα από το σημείωμα του σκηνοθέτη Νικολάι Καλέζιν]

Being Harold Pinter από το Ελεύθερο Θέατρο της Λευκορωσίας

Πώς γεννιέται ένα θεατρικό έργο; Ποιά η διαφορά ανάμεσα στην αλήθεια της ζωής και στην αλήθεια της τέχνης; Πρέπει ένας καλλιτέχνης να εμπλέκεται στην πολιτική; Αυτά τα ερωτήματα εγείρει ο Χάρολντ Πίντερ στην ομιλία του, για το βραβείο Νόμπελ. Το έργο Being Harold Pinter ξεκινάει και τελειώνει, ψάχνοντας τις απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα.

Τα χνάρια της πλοκής που αποτελούν τη βάση της παράστασης συνδέονται από το ίδιο πρόβλημα — το πρόβλημα της βίας στις απολύτως διαφορετικές εκδηλώσεις της, ξεκινώντας από την ενδοοικογενειακή βία, περνώντας στη βία ως θεμέλιο ενός κρατικού συστήματος και καταλήγοντας στη βία ως μορφή διεθνών σχέσεων. Οι ιστορίες διαδέχονται η μία την άλλη, οι νοητοί χαρακτήρες αντικαθίστανται σταδιακά από τους πραγματικούς –κοντινούς και αναγνωρίσιμους– και ο συλλογισμός σχετικά με τα γεγονότα που διαδραματίστηκαν στις φυλακές Abu-Ghraib ακολουθείται από πραγματικούς μονολόγους πολιτικών κρατουμένων σε φυλακές της Λευκορωσίας... [Απόσπασμα από το σημείωμα του σκηνοθέτη Βλαντίμιρ Σερμπάν]

Zone of silence από το από το Ελεύθερο Θέατρο της Λευκορωσίας

Zone of silence από το Ελεύθερο Θέατρο της Λευκορωσίας

Το έργο Zone of silence αποτελείται από τρία ανεξάρτητα κεφάλαια σχετικά με διάφορα θέματα ταμπού, που δεν συζητιούνται ανοιχτά στη λευκορωσική κοινωνία.

Κεφάλαιο 1. Childhood legends.

Σύλληψη των Νικολάι Καλέζιν, Νατάλια Κολιάντα και Βλαντίμιρ Σερμπάν

Οι ηθοποιοί αφηγούνται ιστορίες σχετικές με την παιδική τους ηλικία: ταπείνωση στον παιδικό σταθμό, μία απόπειρα αυτοκτονίας εξαιτίας ερωτικής απογοήτευσης, σχέση με έναν πατέρα δύο φορές φυλακισμένο, τελευταία συνάντηση με τη μητέρα στο νοσοκομείο… Κάθε ιστορία επιχειρεί να βρει την απάντηση στο ερώτημα «πώς τα σημάδια της παιδικής ηλικίας επηρεάζουν τις ζωές μας». Η παράσταση τελειώνει με την ιστορία μίας δεκάχρονης Λευκορωσίδας, της Vika Moroz, που έγινε όμηρος του σημερινού πολιτικού συστήματος της Λευκορωσίας και αποχωρίστηκε την ιταλική οικογένεια που την μεγάλωσε.

Κεφάλαιο 2. Diverse.

Σύλληψη του Βλαντίμιρ Σερμπάν

Οι ηθοποιοί μίλησαν επί ώρες με περιθωριακούς Λευκορώσους, συλλέγοντας πληροφορίες για τις τύχες τους, τον χαρακτήρα τους, τις προσωπικές χαρές και τις τραγωδίες τους. Πρόκειται για ένα πανόραμα των «άλλων» ανθρώπων, που δοκιμάζουν τις πιέσεις της αδικαιολόγητης κοινωνικής εχθρότητας: ένας μαύρος Λευκορώσος ομοφυλόφιλος, μία μοναχική γυναίκα που ερωτεύτηκε τον Λένιν, ένας άστεγος με πάθος για το χορό... Τι τους οδήγησε στο περιθώριο της κοινωνίας; Γιατί έγιναν «διαφορετικοί»;

Κεφάλαιο 3. Numbers.

Σύλληψη του Βλαντίμιρ Σερμπάν

Οι ηθοποιοί επιχειρούν να καταλάβουν τα στεγνά νούμερα των λευκορωσικών στατιστικών, μέσω μίας μη-λεκτικής επικοινωνίας με το κοινό. Γιατί η Λευκορωσία κατέχει την πρώτη θέση στην Ευρώπη σε ποσοστά αυτοκτονίας; Πόσα νεογέννητα εγκαταλείπονται σε κέντρα μητρότητας, επειδή οι γονείς τους αισθάνονται ανήμποροι να τα αναθρέψουν; Πόσοι Λευκορώσοι είναι άνεργοι και ποιος είναι ο αριθμός όσων βρίσκονται κάτω από τα όρια της φτώχειας; [Απόσπασμα από το σημείωμα του σκηνοθέτη Βλαντίμιρ Σερμπάν]

Άμλετ του Σαίξπηρ (‘work in progress’), σε σκηνοθεσία Οσκάρας Κορσουνόβας

Οσκάρας Κορσουνόβας

Ο Οσκάρας Κορσουνόβας αρέσκεται να λέει ότι σκοπός του είναι να ανεβάζει τη σύγχρονη δραματουργία σαν να ήταν κλασική και την κλασική σαν να ήταν σύγχρονη. Επομένως, ο Άμλετ δεν είναι μία ιστορική παράσταση που αναπαράγει το πνεύμα περασμένων εποχών. Αντιθέτως, αποκαλύπτει και μας βοηθάει να συλλάβουμε το πνεύμα του παρόντος, της γενιάς του σκηνοθέτη, την οποία ο ίδιος περιγράφει ως εξής:

Αμλετ σε σκηνοθεσία Οσκάρας Κορσουνόβας

«Πρόκειται για μία γενιά που ζει σε ένα είδος ερωτικής ψευδαίσθησης παρά στον πραγματικό κόσμο. Είναι μια γενιά μεθοδική, καλά προσαρμοσμένη και ικανοποιημένη με τον εαυτό της. Ταυτόχρονα, είναι ανώριμη και απρόθυμη να πάρει τις –απαραίτητες για έναν ενήλικα– αποφάσεις. Σήμερα, κανείς δεν μιλάει για την αναγκαιότητα της αλλαγής, παρά μόνο για την ανάγκη για ασφάλεια. Αυτή η γενιά μοιάζει να ζει πίσω από μια κουρτίνα που τη χωρίζει από την πραγματικότητα^· είναι ανάγκη να σκίσουμε αυτή την κουρτίνα, καθώς η απατηλή γαλήνη και ασφάλεια μπορούν να αποδειχθούν πολύ επικίνδυνες. Επομένως, χρειαζόμαστε, επειγόντως, ανελέητη αυτοανάλυση, ώστε να κατανοήσουμε το περιβάλλον μας και τις ενέργειές μας. Μόνο, έτσι μπορούμε να προστατέψουμε το μέλλον μας, που φτιάχνεται από εμάς και όχι από πολιτικά ή διαφημιστικά σλόγκαν».

Άλλο ένα σημαντικό κρυπτογραφημένο θέμα του έργου –που, επί του παρόντος, ενδιαφέρει ιδιαίτερα το σκηνοθέτη– είναι η διαδραστικότητα του θεάτρου και της πραγματικότητας. «Τι συμβαίνει όταν συναντιούνται δύο πραγματικότητες ― η ζωή και το θέατρο; Τι είδους πραγματικότητα γεννιέται από αυτή την αλληλεπίδραση; Άραγε, η “ποντικοπαγίδα” που βάζει το θέατρο είναι αποτελεσματική και στη ζωή;» αναρωτιέται ο σκηνοθέτης.

Από τις Βάκχες του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία Τάσου Ράτζου

Οι κάτοικοι ενός χωριού της Θράκης συγκεντρώνονται κάθε τρία χρόνια σε ένα συγκεκριμένο μέρος και αναπαριστούν τον μύθο των Βακχών. Με τα απλά μέσα που διαθέτουν και με ό,τι έχει επιβιώσει στον χρόνο από την παράδοση της διονυσιακής λατρείας, στήνουν μία παράσταση. Ο καθένας τους έχει τον ρόλο του στην τελετή, στο έργο, και όλοι μαζί αποτελούν έναν χορό συμμετεχόντων σε αυτή την ιστορία της σύγκρουσης ανάμεσα στο θεό Διόνυσο και το νεαρό αρνητή της γιορτής, τον βασιλιά Πενθέα. Με τη συντροφιά του κρασιού και της ζωντανής μουσικής, μέσα από στοιχεία λαϊκών δρώμενων, την ένωση σε κυκλικούς χορούς, σε συμπόσια και, φυσικά, την ένδυση ενός ρόλου, ο θίασος του χωριού συναντιέται, εορτάζει και κοινωνεί τον Διόνυσο, συμμετέχοντας σε μία συλλογική εμπειρία μύησης, έκστασης και μετάβασης. Στη χαρά της γιορτής, την ευδαιμονία του γλεντιού, την κάθαρση της θεατρικής πράξης καταλαγιάζουν οι αντίρροπες δυνάμεις της ζωής που τους κρατούν δέσμιους σε μία περιορισμένη, από κάθε άποψη, καθημερινότητα. Παύει η αγωνία, η επιβεβλημένη ηθική οπτική, τα γήινα συναισθήματα, και το «είμαι ζωντανός» αποκτά την ολοκληρωμένη του διάσταση και τότε, έστω προσωρινά, λύνεται το άνοιγμα της ζωής. Οι μύστες ενώνονται με το θείο και βιώνουν την πληρότητα. Και όλο αυτό είναι η ελάχιστη γεύση που εμείς, οι αμύητοι, παίρνουμε μέσα από το κρασί, τον έρωτα και την τέχνη του θεάτρου, δώρα, του θεού Διονύσου, φώτα στα σκοτάδια της ψυχής μας. [Απόσπασμα από το σκηνοθετικό σημείωμα του Τάσου Ράτζου]