«Γίναμε ημι- επαγγελματίες»

ΓΙΩΤΑ ΣΥΚΚΑ,
Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 15.04.2015

• 

«Οταν υπάρχουν 1.300 παραγωγές, τόσες δραματικές σχολές και επιθυμία της έκφρασης, το θέατρο μοιάζει με τις ειδικές αποστολές». Τα λόγια του Γιάννου Περλέγκα πριν από λίγο καιρό στην «Κ» καθρεφτίζουν ακριβώς την κατάσταση που κυριαρχεί στο ελληνικό θέατρο όπου το μεγαλύτερο μέρος προσπαθεί να επιβιώσει με ποσοστά. «Ο εθελοντισμός», όπως λέει ο σκηνοθέτης και εικαστικός Γιάννης Σκουρλέτης, κάνει τους νέους ηθοποιούς να νιώθουν «ημιχομπίστες». Τα έλεγε εδώ και δύο χρόνια ο ηθοποιός Κωνσταντίνος Ασπιώτης περιγράφοντας τον χώρο: «Δεν ασφαλιζόμαστε, δεν έχουμε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, πρόβες δεν πληρωνόμαστε, δουλεύουμε με ποσοστά, αφού βγουν τα έξοδα πρώτα του ηλεκτρολογείου. Γίναμε ημιεπαγγελματίες».

Σπέρνει θέατρα... ο αρχιτέκτων Μάνος Περράκης

Με τον Αλέξη Μινωτή το 1972 ο αρχιτέκτων Μάνος Περράκης έκανε τη Νέα Σκηνή του Εθνικού, τα Θέατρα του Φιρκά και του Ρεθύμνου την Κρήτη. Με τον Μίνω Βολανάκη το πρώτο θέατρο σε νταμάρι, στον Βύρωνα. Με τον Κάρολο Κουν και τη Μελίνα Μερκούρη το Θέατρο της Οδού Φρυνίχου. Με τον Μάνο Χατζιδάκι, ένα θέατρο που ποτέ δεν άνοιξε. Με την Ειρήνη Παπά, το θεατρικό συγκρότημα στην οδό Πειραιώς. Έφθασε δε να εγκαταστήσει κινούμενα και κυκλικά θέατρα στην Ισπανία- τη Βαλένθια και το Σαγούντο- και δύο θέατρα στη Ρώμη, εν των οποίων το ένα κυκλικό. Δικά του και το Θέατρο του Δάσους στη Θεσσαλονίκη, το Θέατρο Μάνης κι ένα σωρό άλλα ανοιχτά θέατρα στην Ελλάδα. Κάπου είκοσι πέντε θέατρα αριθμεί το έργο του Μάνου Περράκη, που αφιέρωσε τη ζωή του στο θέατρο και τους ανθρώπους του. Και όμως, έχει την αίσθηση πως «Το όραμα είναι αφημένο πάντα γι΄ αργότερα». Μ΄ αυτό τον τίτλο θα πραγματοποιήσει απόψε στις 19.00 ομιλία- αναδρομή στη βραβευμένη δουλειά του, τα όνειρα που πραγματοποιήθηκαν κι αυτά που δεν έγιναν και τον σπρώχνουν διαρκώς να πάει παρακάτω, ύστερα από πρόσκληση του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων. Τόπος συνάντησης οι χώροι του Ιδρύματος Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Βασίλη Θεοχαράκη (Βασ. Σοφίας 9 και Μέρλιν) και σταθμοί τα πρόσωπα και τα έργα που τον ενέπνευσαν. [ Π.Κ., ΤΑ ΝΕΑ, 2/6/2008]

Μεταμεσονύχτιες παραστάσεις...

Τρίτο κουδούνι, μεσάνυχτα: Αμόρε», «Επί Κολωνώ», «Φούρνος», «Αγγέλων Βήμα», «Altera Pars», «Νέο Ελληνικό Θέατρο», «Bios», «Δημήτρης Ποταμίτης», «Αλεκτον», «Χώρα»... Σε κάποια θέατρα, μετά τα μεσάνυχτα, στήνεται ένα ολόκληρο σκηνικό με ιδιαίτερο χαρακτήρα, που προϋποθέτει όχι απλώς ένα πιστό, εναλλακτικό κοινό, αλλά κι ένα ιδιαίτερο ρεπερτόριο. Εδώ, κοινό και ηθοποιοί μπαίνουν συνειδητά στο «παιχνίδι» με μια ιδιαίτερη ενέργεια, σαν «συνένοχοι» ενός μυστικού που προορίζεται για λίγα μόνο μάτια και αφτιά. Ή μήπως δεν είναι τόσο λίγα;

Στην πραγματικότητα ήδη από τη δεκαετία του '90 σημειώθηκε ένα μπαμ στις μεταμεσονύχτιες παραστάσεις, οι οποίες δημιούργησαν ένα φανατικό κοινό. Την αρχή είχε κάνει το 1987 ο Γιάννης Κακλέας στο «Studio Δεξαμενή», την έδρα του «Τεχνοχώρου», με τα θεατροποιημένα «Κόμικς» του... [συνέχεια ΕΔΩ].

Το Berliner Enseble...

Μπερλίνερ Ανσάμπλ [Berliner Enseble]. To 1947 κι ενώ βρισκόταν με τη γυναίκα του Ελένε Βάιγκελ [Helene Weigel] στην Καλιφόρνια, ο Μπέρτολτ Μπρεχτ [Bertolt Brecht] έλαβε από την κυβέρνηση της Ανατολικής Γερμανίας μια πρόσκληση να επιστρέψει στην πατρίδα του και ν’ αναλάβει τη διεύθυνση ενός επιδοτούμενου θεάτρου.

Έτσι τελικά, ιδρύθηκε το Σεπτέμβρη του 1949, το Μπερλίνερ Ανσάμπλ, όπου παίχτηκαν τα έργα που ο Μπρεχτ είχε γράψει στην εξορία αλλά και τα παλιότερα και δημοφιλή έργα του, όπως το Μάνα κουράγιο [Mutter Courage] με την Ελένε Βάιγκελ στον πρωταγωνιστικό ρόλο. Τα υψηλά στάνταρντ που έθεταν για την υλοποίηση των θεατρικών παραγωγών, έκαναν το θέατρο ξακουστό κι έξω από τα σύνορα της χώρας.

Το 1954-55 το Μπερλίνερ Ανσάμπλ πήγε στο Παρίσι όπου έγινε δεκτό με ενθουσιασμό και μάλιστα βραβεύτηκε στο Théâtre des Nations. Tην επόμενη χρονιά, ενώ γίνονταν προετοιμασίες για μια επίσκεψη στη Βρετανία, ο Μπρεχτ πέθανε ξαφνικά τον Αύγουστο του 1956.

Αλλά και μετά τον Μπρεχτ το Μπερλίνερ Ανσάμπλ συνέχισε να λειτουργεί με βάση τις αρχές και τη μέθοδο του Μπρεχτ. Πάντως οι σπουδαιότερες παραγωγές του ήσαν: Μπρεχτ Η άνοδος του Αρτούρο Ούι [Aufhaltsame Aufstieg des Arturo Ui, 1959], Σέξπιρ/Μπρεχτ Κοριολανός [Coriolan, 1964].

Φωτιά στο θέατρο «Κάτω απ' τη γέφυρα»

Από πυρκαγιά κινδύνευσε να καταστραφεί το θέατρο «Κάτω απ' τη γέφυρα» (Πειραιάς - τα μεσάνυχτα της 7/6, από άγνωστη αιτία). Όμως, μερικές μέρες νωρίτερα άγνωστοι έσπασαν τα τζάμια του. Η Πυροσβεστική απέτρεψε την ολική καταστροφή, αλλά οι ζημιές είναι μεγάλες. Με ανοιχτή επιστολή του ο δημιουργός του θεάτρου Νίκος Δαφνής ζητά οποιαδήποτε βοήθεια, σημειώνοντας, μεταξύ άλλων, ότι «δυστυχώς, βοήθεια δεν υπάρχει ακόμα κι απ' αυτούς που θα περιμέναμε μεγαλύτερη ευαισθησία» και υπενθυμίζει τη μη επιχορήγησή του από το ΥΠΠΟ. Αυτή την περίοδο το θέατρο ετοιμάζει την «Τύχη της Μαρούλας» του Δημ. Κορομηλά και το παιδικό «Ο καλόκαρδος και η χρυσή ροδιά» της Ειρήνης Μάρα, που θα περιοδεύσουν στην Ελλάδα και το χειμώνα θα παρουσιαστούν στο χώρο του στον Πειραιά. (Ριζοσπάστης, Παρασκευή 15 Ιούνη 2007).

Φίλτατε Δαφνή, κρίμα! Η ζωή είναι σκληρή κι όπως ξέρεις υπάρχουν δυο μέτρα και δυο σταθμά. Αν υπάρξει κανένας πλούσιος, μπορεί κάτι να γίνει. Από το υπουργείο Πολιτισμού, το βλέπω πολύ χλωμό για βοήθεια...