Γιάννης Κοντραφούρης

Έχω μείνει άφωνος. Πάει Ο Κοντραφούρης! Νέος, ευφάνταστος, δραστήριος, αγάπησε το θέατρο. Έφυγε όμως ανέλπιστα. Ξάφνιασε και με τα έργα που έγραψε (Τα παιδιά πενθούν, Μήδεια η έξοδος, Οταν η Μέριλιν Μονρόε μένει μόνη της και Στεφάνι) αλλά και με τις σκηνοθεσίες του: Γεφύρι της Αρτας τού Γιώργου Θεοτοκά, Ξαφνικά πέρσι το καλοκαίρι του Τένεσι Ουΐλιαμς, Ο Διάολος μέσα της του Ντέιβιντ Λίντσεϊ-Αμπέρ.
Δείτε και τις εφημερίδες (Ελευθεροτυπία)

Ο Caspar David Friedrich και ο Samuel Beckett

Caspar David Friedrich (γεννήθηκε 5 Σεπτεμβρίου 1774 – πέθανε 7 Μαΐου 1840). Γερμανός ρομαντικός ζωγράφος, υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους στην ευρωπαϊκή τέχνη του συμβολιστικού τοπίου. Τα τοπία του Friedrich είναι βασισμένα εξ ολοκλήρου σε όγκους της βόρειας Γερμανίας και είναι όμορφες αποδόσεις των δέντρων, των λόφων, των λιμανιών, των υδρονεφώσεων πρωινού, και άλλων ελαφρών αποχρώσεων βασισμένων σε μια στενή παρατήρηση της φύσης.

Ιδού όμως γιατί αναφέρομαι στον ζωγράφο Caspar David Friedrich. Είναι γνωστό το έργο του Samuel Beckett Περιμένοντας τον Γκοντό και για τους επαΐοντες είναι γνωστές και οι απορίες που γεννήθηκαν σχετικά με την ταυτότητα του Γκοντό.

Ο Μπέκετ εξηγούσε ότι αν ήξερε κάτι σχετικό με την ταυτότητα του ήρωά του, θα το είχε κάνει γνωστό και θα το είχε ξεκαθαρίσει στο έργο. Σε περισσότερα από ένα φιλικά του πρόσωπα, εντούτοις, απέδωσε τουλάχιστον την οπτική σύλληψη του έργου σ’ ένα πίνακα του Caspar David Friedrich, στον οποίο δύο άνθρωποι κοιτάζουν την ανατολή του φεγγαριού κοντά σ’ ένα σκιασμένο δέντρο. Σχετικά γράφει ο James Knowlson, ο βιογράφος του Μπέκετ:

Η οπτική σύλληψη του έργου είχε ως πηγή εμπνεύσεως, σύμφωνα με τον ίδιο τον Beckett, έναν πίνακα του Caspar David Friedrich. Η έμπνευση από τον πίνακα αυτό γίνεται ακόμη πιο φανερή στις δύο σκηνές με το φεγγαρόφως στο τέλος κάθε πράξης όταν οι μορφές του Εστραγκόν και του Βλαντιμίρ πλάι στο δέντρο βλέπουν το φεγγάρι να ανατέλλει και να διαγράφονται στο φόντο ενός νυχτερινού ουρανού.

Η Ruby Cohn, η αμερικανίδα θεατρολόγος και φίλη του Beckett, είπε ότι το 1975 ενόσω βρισκόταν στο Βερολίνο και παρακολουθούσε τις πρόβες του Περιμένοντας τον Γκοντό πήγε και είδε μαζί με τον Beckett τους πίνακες του Caspar David Friedrich στη φημισμένη συλλογή Γερμανών Ρομαντικών. Καθώς κοιτούσαν τον πίνακα “Mann und Frau den Mond betrachten” [= Άνδρας και Γυναίκα θεώνται το Φεγγάρι], του 1924, ο Beckett ανακοίνωσε απερίφραστα: “Αυτή είναι η πηγή του Περιμένοντας τον Γκοντό, ξέρεις”.

Μπορεί κάλλιστα να είχε μπερδέψει δύο πίνακες. Διότι, άλλες φορές, έστρεψε την προσοχή φίλων του στον πίνακα “Zwei Manner betrachten den Mond” [= Δύο άντρες θεώνται το Φεγγάρι], του 1819, στον οποίο εικονίζονται δύο άντρες με μανδύες, ιδωμένοι από πίσω, να κοιτάζουν μια πανσέληνο που τυλίγουν τα μαύρα κλαδιά ενός μεγάλου, δίχως φύλλα δέντρου…).

Αυτή την εκδοχή την έχει αναφέρει ο Γάλλος ηθοποιός και σκηνοθέτης Roger Blin, ο οποίος ήταν φίλος του Μπέκετ και συνεργάστηκε μαζί του στο ανέβασμα του συγκεκριμένου έργου.

Μιας και το έφερε η κουβέντα, μερικοί από τους κριτικούς έχουν δει το Θεό στον τίτλο του μπεκετικού έργου. Ο Beckett πράγματι έδωσε έμφαση στην πρώτη συλλαβή του Γκοντό όταν μίλησε, αλλά επειδή το έργο εμφανίστηκε αρχικά στα γαλλικά, και η γαλλική λέξη για το Θεό είναι «Dieu», ο συσχετισμός μπορεί να είναι αδύναμος.

Το όνομα του έργου, το «Godot», επίσης έχει αποδοθεί ποικιλοτρόπως σε μια γαλλική λέξη λαϊκού ιδιώματος για την «μπότα», τη λέξη «godillot», λόγω της σημασίας των παπουτσιών των ηρώων του, σε ένα πλήθος προσδοκώντας την εμφάνιση ενός ηλικιωμένου Γάλλου ποδηλάτη κούρσας που ονομαζόταν «Godeau», ή σε μια πόρνη που ζήτησε ανεπιτυχώς «επαφή» από τον Beckett στην οδό Godot de Mauroy, αφού εκείνος αρνήθηκε, εκείνη τον ρώτησε: «Εσείς, τι κάνετε, περιμένετε τον Γκοντό;».

Ανεκδοτολογικά, έχουν αναφερθεί κι άλλες εξηγήσεις για την προέλευση του Γκοντό, όπως ότι ο Beckett συνάντησε σ’ ένα σταυροδρόμι μια παρέα που θορυβούσε κι όταν ρώτησε κάποιον απ’ αυτούς τι κάνουν εκεί, του απάντησε: «Περιμένουμε τον Γκοντό», εννοώντας πράγματι ότι περίμεναν έναν φίλο τους που ονομαζόταν «Γκοντό»!

Caryl Churchill

ΚΑΡΙΛ ΤΣΕΡΤΣΙΛ [Caryl Churchill], γενν. 3 Σεπτεμβρίου 1938–. Αγγλίδα θεατρική συγγραφέας. Υπήρξε μέλος του Joint Stock Theatre Group (ομάδα με στόχο τη συλλογική θεατρική δημιουργία) και δούλεψε με τη φεμινιστική θεατρική ομάδα Monstrous Regiment. Είναι συγγραφέας της ανθρώπινης ύπαρξης και υπέρμαχος της προσωπικής επιλογής του ατόμου.

Το πρώτο της έργο, το Downstairs, που το έγραψε ενώ ακόμη σπούδαζε στο πανεπιστήμιο, ανέβηκε στη σκηνή το 1958. Έγραψε έργα για το ραδιόφωνο του BBC (The Ants, 1962, Lovesick, 1967 και Abortive, 1971). Το έργο της The Judge's Wife [Η γυναίκα του δικαστή] παρουσιάστηκε από την τηλεόραση του BBC το 1972 και την ίδια χρονιά το έργο της Owners παρουσιάστηκε στο θ. Royal Court στο Λονδίνο.

Υπήρξε εισηγήτρια δραματολογίου στο θ. Royal Court (1974-5) και μεταξύ των ετών 1970 και 1980 δούλεψε στις ομάδες «Joint Stock» και «Monstrous Regiment». Σ’ αυτή την περίοδο έγραψε τα έργα Light Shining in Buckinghamshire (1976), Cloud Nine (1979), Fen (1983) και A Mouthful of Birds (1986), που το έγραψε σε συνεργασία με τον David Lan.

Το έργο Three More Sleepless Nights παρουσιάστηκε το 1980 στο θ. Soho Poly, στο Λονδίνο. Το Top Girls [Πετυχημένες γυναίκες, 1982] παίχτηκε στο Public Theatre του Τζόζεφ Παπ στη Νέα Υόρκη. Το Serious Money ανέβηκε το 1987 στο θ. Royal Court. Μετά από μια επίσκεψή της στη Ρουμανία έγραψε το Mad Forest [Τρελό δάσος, 1990), και αργότερα το The Skriker (1994). Επίσης για την τηλεόραση έγραψε τα έργα The After Dinner Joke (1978] και Crimes (1982).

Το Far Away ανέβηκε στο θ. Royal Court το 2000, σε σκηνοθ. του Stephen Daldry. Μετέφρασε τον Θυέστη του Σενέκα (2001). Βραβεία και διακρίσεις: Βραβείο των Sunday Times στο Φεστιβάλ Δράματος της Εθνικής Ένωσης Φοιτητών (1958, Downstairs), βραβείο Obie (1979, Cloud Nine), βραβείο Susan Smith Blackburn (1983, Fen), βραβεία Obie και Susan Smith Blackburn (Top Girls), Βραβείο Evening Standard καλύτερης κωμωδίας της χρονιάς και το Βραβείο καλύτερου νέου έργου Laurence Olivier/BBC (1987, Serious Money).

Το έργο της Πετυχημένες γυναίκες παίχτηκε το 1983 από το Εθνικό Θέατρο, σε μετάφραση Μαρλένας Γεωργιάδη και σκηνοθεσία της Μαριέττας Ριάλδη.

Μάνος Κατράκης

Τον Μάνο Κατράκη τον γνώρισα τους πρώτους μήνες της μεταπολίτευσης όταν του ζήτησα πληροφορίες για ένα άρθρο που έγραψα σχετικά με το "λαϊκό θέατρο". Και τον συνάντησα στο γραφείο του, κάπου στην Εμμ. Μπενάκη, αν θυμάμαι καλά. Φυσικά κι ενθουσιάστηκα. Έγραψα το κείμενο, αλλά δεν το έχω πρόχειρο. Πάντως μου έκανε τεράστια εντύπωση σαν προσωπικότητα. Ήταν απλός άνθρωπος και μεγάλος καλλιτέχνης. Είχα δει πολλές από τις ταινίες που είχε πρωταγωνιστήσει, αλλά και θεατρικές παραστάσεις.

ΜΑΝΟΣ ΚΑΤΡΑΚΗΣ (1908 στο Καστέλι Κισσάμου Κρήτης – 2 Σεπτεμβρίου 1984 στην Αθήνα). Ηθοποιός και σκηνοθέτης. Πρωτοεμφανίστηκε στο θέατρο το 1928 με το θίασο «Οι νέοι» στο έργο Για την αγάπη της. Με τον ίδιο θίασο εμφανίστηκε και σε άλλα έργα, μέχρι την επόμενη χρονιά, οπότε εντάχθηκε στο θίασο της Ελευθέρας Σκηνής των Μ. Κοτοπούλη Σ. Μελά Μ. Μυράτ.

Με την Ελευθέρα Σκηνή έπαιξε, μεταξύ άλλων στα έργα Στέλλα Βιολάντη, Η λύρα του γερο-Νικόλα, Οι άθλιοι. Συνεργάστηκε για ένα χρόνο, το 1930, με το Λαϊκό Θέατρο του Β. Ρώτα και το 1932 προσλήφθηκε στο νεοϊδρυόμενο Εθνικό Θέατρο, όπου ερμήνευσε μεταξύ άλλων τον Κορυφαίο στον Αγαμέμνονα και τον Κρητικό στη Βαβυλωνία.

Το 1934 θα συνεργαστεί με τον Β. Αργυρόπουλο και το 1935 ξανά με τη Μ. Κοτοπούλη, για να επιστρέψει, την ίδια χρονιά στο Εθνικό Θέατρο, όπου παρέμεινε ως το 1943. Από τότε και έως το 1972 θα πρωταγωνιστήσει στο ιδιωτικό θέατρο με εξαίρεση τρεις ρόλους στο Εθνικό στο διάστημα 1946-1947.

Μετά την κατοχή διώχτηκε και εξορίστηκε (1948-1952) για να επανέλθει στη Σκηνή το 1952 , με το θίασο της Κατερίνας Ανδρεάδη, λίγο αργότερα με τον θίασο του Αδαμάντιου Λεμού και αμέσως μετά με τον Θυμελικό Θίασο του Λίνου Καρζή (Προμηθεύς Δεσμώτης) Στη συνέχεια, και μέχρι το 1955 εμφανίζεται με την Κυβέλη και αμέσως μετά συγκροτεί θίασο με την Ασπασία Παπαθανασίου (Ευγενία Γκραντέ, Βαθιές είναι οι ρίζες, Το κορίτσι με το κορδελάκι, κ.α).

Το 1955 ίδρυσε το Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο και εγκαταστάθηκε στον υπαίθριο χώρο του Πεδίου του Άρεως, τον οποίο εγκαινίασε με τον Αγαπητικό της Βοσκοπούλας. Σ' αυτό το θέατρο, με μεγάλη συμμετοχή κοινού και καλλιτεχνική επιτυχία, συνέχισε ως το 1967 υποστηρίζοντας συστηματικά το ελληνικό έργο (Ο μονοσάνδαλος, Το κορίτσι με το κορδελάκι, Η Αντιγόνη της Κατοχής, Ο Πατούχας και διασκευές από έργα του Καζαντζάκη όπως Ο Χριστός ξανασταυρώνεται και Ο Καπετάν Μιχάλης). Σποραδικά ανέβασε και κλασικό ρεπερτόριο (Ιούλιος Καίσαρ, Φουέντε Οβεχούνα).

Τους χειμώνες το ΕΛΘ φιλοξενείτο σε διάφορα θέατρα ή περιόδευε στην επαρχία, την Κύπρο και την Κωνσταντινούπολη. Καθώς του γίνεται έξωση από το Πεδίο του Άρεως (1968), ο Κατράκης συνεχίζει την πρωταγωνιστική του πορεία, πότε με το θίασο του, πότε με άλλους πρωταγωνιστές. Το 1972 ο Μάνος Κατράκης επέστρεψε στο Εθνικό Θέατρο και πρωταγωνίστησε στον Οθέλλο, στον Δον Κιχώτη, και στην Επίδαυρο στον Οιδίποδα τύραννο (1973) και στον Προμηθέα Δεσμώτη (1974).

Αργότερα, συνεργάστηκε με την Αλίκη Βουγιουκλάκη, το ΚΘΒΕ, για να επανιδρύσει το 1977 το ΕΛΘ, ανεβάζοντας έργα Αρμπούζοφ (Φθινοπωρινή ιστορία με την Έλλη Λαμπέτη), Γκόρκι (Οι Τελευταίοι, Μπρεχτ (Συντροφιά με τον Μπρεχτ, με την Μελίνα Μερκούρη), Λέοναρντ (Ντα) Μασάρι (Ταμπού) και την Λειτουργία κάτω από την Ακρόπολη του Ν. Βρεττάκου. Η τελευταία του εμφάνιση έγινε το 1984 στο Ηρώδειο, με το μουσικό έργο του Θόδωρου Αντωνίου Προμήθεια.

Συνεργάστηκε με τους Δ. Ροντήρη, Π. Κατσέλη, Τ. Μουζενίδη, Μ. Βολανάκη, Σπ. Ευαγγελάτο, Μ. Θεοδωράκη, Σπ. Βασιλείου, Αλ. Κατσέλη, Τζ. Καρούσο, Ελ. Χατζηαργύρη, Αντ. Βαλάκου. Οι αναγνώσεις του σε κείμενα νεοελληνικής λογοτεχνίας παρέμειναν κλασικές.

Ο Κατράκης έπαιξε και σε πολλές ταινίες στον κινηματογράφο: Το λάβαρο το '21 του Κώστα Λελούδα (1928), Το Ταξίδι στα Κύθηρα του Θ. Αγγελόπουλου (1984), Μαρίνος Κοντάρας του Γιώργου Τζαβέλα (1948), Συνοικία το όνειρο του Αλέκου Αλεξανδράκη (1961), Ηλέκτρα, Ένας Ντελικανής του Μανόλη Σκουλούδη (1963). Βραβεύτηκε στο Διεθνές Φεστιβάλ του Σαν Φρανσίσκο, για την ερμηνεία του στον ρόλο του Κρέοντα στην Αντιγόνη του Γ. Τζαβέλλα, και στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης για τη συμμετοχή του στο Συνοικία το όνειρο.

Το Berliner Enseble...

Μπερλίνερ Ανσάμπλ [Berliner Enseble]. To 1947 κι ενώ βρισκόταν με τη γυναίκα του Ελένε Βάιγκελ [Helene Weigel] στην Καλιφόρνια, ο Μπέρτολτ Μπρεχτ [Bertolt Brecht] έλαβε από την κυβέρνηση της Ανατολικής Γερμανίας μια πρόσκληση να επιστρέψει στην πατρίδα του και ν’ αναλάβει τη διεύθυνση ενός επιδοτούμενου θεάτρου.

Έτσι τελικά, ιδρύθηκε το Σεπτέμβρη του 1949, το Μπερλίνερ Ανσάμπλ, όπου παίχτηκαν τα έργα που ο Μπρεχτ είχε γράψει στην εξορία αλλά και τα παλιότερα και δημοφιλή έργα του, όπως το Μάνα κουράγιο [Mutter Courage] με την Ελένε Βάιγκελ στον πρωταγωνιστικό ρόλο. Τα υψηλά στάνταρντ που έθεταν για την υλοποίηση των θεατρικών παραγωγών, έκαναν το θέατρο ξακουστό κι έξω από τα σύνορα της χώρας.

Το 1954-55 το Μπερλίνερ Ανσάμπλ πήγε στο Παρίσι όπου έγινε δεκτό με ενθουσιασμό και μάλιστα βραβεύτηκε στο Théâtre des Nations. Tην επόμενη χρονιά, ενώ γίνονταν προετοιμασίες για μια επίσκεψη στη Βρετανία, ο Μπρεχτ πέθανε ξαφνικά τον Αύγουστο του 1956.

Αλλά και μετά τον Μπρεχτ το Μπερλίνερ Ανσάμπλ συνέχισε να λειτουργεί με βάση τις αρχές και τη μέθοδο του Μπρεχτ. Πάντως οι σπουδαιότερες παραγωγές του ήσαν: Μπρεχτ Η άνοδος του Αρτούρο Ούι [Aufhaltsame Aufstieg des Arturo Ui, 1959], Σέξπιρ/Μπρεχτ Κοριολανός [Coriolan, 1964].

Ο Francois Mauriac...

Φρανσουά Μοριάκ [Francois Mauriac], γεννήθηκε 11 Οκτωβρίου 1885 και πέθανε 1 Σεπτεμβρίου 1970. Γάλλος μυθιστοριογράφος και θεατρικός συγγραφέας. Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας 1952. Το 1933 εξελέγη μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας. Για πάρα πολλά χρόνια εργάστηκε ως δημοσιογράφος στη γαλλική εφημερίδα Le Figaro. Στη δεκαετία του ’50 υποστήριξε σθεναρά την ανεξαρτησία της Αλγερίας, και μάλιστα καταδίκασε τη χρήση βασανιστηρίων από τις γαλλικές ένοπλες δυνάμεις στην Αλγερία. Στα περισσότερα από τα θεατρικά του έργα αντιμετωπίζει τα ανθρώπινα προβλήματα μέσα από τη χριστιανική κοσμοθεωρία, μ’ ένα στιλ, του οποίου την προέλευση μπορεί κανείς να αναζητήσει στον Ίψεν. Mauriac tackled the difficult dilemma of the Christian writer--how to portray evil in human nature without placing temptation before his readers--in Dieu et Mammon (1929; God and Mammon, 1936). ΄Εγραψε: Asmodée [= ανέβηκε το 1937 από τον Ζακ Κοπό στην Κομεντί Φρανσέζ), Les Mal aimés [=The Poorly Loved, 1945), Le passage du malin [= παρουσιάστηκε το 1947 στο Ρίο ντε Τζανέιρο και το 1948 στο Παρίσι), Le feu sur la terre [=1950). Μετά τον Μαρσέλ Προυστ, θεωρείται ο πιο πολυδιαβασμένος Γάλλος συγγραφέας.

O Vittorio Gassman...

Βιτόριο Γκάσμαν [Vittorio Gassman], γεννήθηκε 1-9-1922 και πέθανε 29 Ιουνίου 2000. Ιταλός ηθοποιός του θεάτρου και του κινηματογράφου και σκηνοθέτης. Προερχόταν από μια πλούσια οικογένεια γερμανικής καταγωγής. Στη Ρώμη παρακολούθησε μαθήματα στην Εθνική Ακαδημία Δραματικής Τέχνης [Accademia Nazionale d'Arte Drammatica] όπου σπούδασαν σημαντικά πρόσωπα του ιταλικού θεάτρου και κινηματογράφου, όπως οι Paolo Stoppa, Rina Morelli, Adelfo Celi, Luigi Squarzina, Elio Pandolfi, Rossella Falk, Lea Pandovani, και αργότερα με τους Paolo Panelli, Nino Manfredi, Tino Buazzelli, Gianrico Tedeschi, Monica Vitti, Luca Ronconi κ.ά.

Πρωτοεμφανίστηκε στο θέατρο, στο Μιλάνο το 1942, με την Alda Borelli στο έργο του Νικοντέμι Nemica. Πήγε στη Ρώμη και στο Teatro Eliseo συνεργάστηκε με τους Tino Carraro και Ernesto Calindri και μαζί δημιούργησαν μια διάσημη ομάδα που έπαιξε μια τεράστια γκάμα έργων.

Το 1946 έκανε την πρώτη του εμφάνιση στην ταινία Preludio d'amore, και την επόμενη χρονιά εμφανίστηκε σε πέντε ταινίες. Το 1948 η εκπληκτική ερμηνεία του στην ταινία Riso Amaro έδειξε ότι μπορούσε να έχει την ίδια επιτυχία και στο θέατρο και στον κινηματογράφο. Συνεργάστηκε με το θίασο του Λουκίνο Βισκόντι, μαζί με τους Stoppa, Rina Morelli και Paola Borboni. Ερμήνευσε τον Κοβάλσκι στο Λεωφορείον ο Πόθος του T.Williams, κι έπαιξε στον Ορέστη του Vittorio Alfieri. Συνεργάστηκε στο Εθνικό Θέατρο με τους Tommaso Salvini, Massimo Girotti, Amoldo Foa, στο Πέερ Γκιντ του Ίψεν.

Με τον Luigi Squarzina το 1952 ίδρυσαν και διηύθυναν το Teatro d'Arte Italiano, και παρουσίασαν τον Άμλετ του Σέξπιρ, τον Θυέστη του Σενέκα και τους Πέρσες του Αισχύλου. Το 1956 ήταν ένας χρόνος-κλειδί στην καριέρα του Γκάσμαν, αφού ερμήνευσε έναν αξέχαστο Οθέλλο με τον σπουδαίο ηθοποιό Salvo Randone στο ρόλο του Ιάγου. Λίγο αργότερα είχε απρόσμενη επιτυχία στην τηλεοπτική σειρά με τίτλο Il Mattatore, ένα προσωνύμιο που τον συνόδευε για όλη του τη ζωή.

Δημιούργησε σχολή θεάτρου στη Φλωρεντία, από όπου πέρασαν πολλοί νεότεροι ηθοποιοί. Νυμφεύτηκε "μόνον" ηθοποιούς: τη Nora Ricci (με την οποία απέκτησε την κόρη του Πάολα, που έγινε ηθοποιός), τη Shelley Winters, τη Juliette Maynel, (με την οποία απέκτησε τον γιο του Αλεσάντρο, επίσης ηθοποιό), και τη Diletta D'Andrea . Στα ελληνικά έχει κυκλοφορήσει το βιβλίο "Το μέλλον βρίσκεται... πίσω μου" (μετάφραση: Κούλα Κυριαζίδου-Καφετζή, εκδόσεις Εξάντας, 1985).

Τον θυμάμαι κι ακόμα γελώ στην ταινία Οι Γενναίοι του Μπρανκαλεόνε [L'armata Brancaleone, 1966], σε σκηνοθεσία του Mario Monicelli, κι όπου έπαιζαν ακόμη οι Τζιαν Μαρία Βολοντέ, Κατρίν Σπάακ, Ενρίκο Μαρία Σαλέρνο, Μπάρμπαρα Στιλ κ.ά.

Βραβείο "Μάριος Πλωρίτης"

Στη μνήμη του ανθρώπου που έκανε δεκάδες θεατρικές μεταφράσεις - αποδόσεις κλασικών και σύγχρονων έργων του παγκόσμιου ρεπερτορίου, το Θρακικό Κέντρο Πολιτισμού «Διόνυσος», σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μετάφρασης Λογοτεχνίας και Επιστημών του Ανθρώπου (ΕΚΕΜΕΛ), θεσπίζει το Βραβείο Μετάφρασης θεατρικού έργου «Μάριος Πλωρίτης».

Δικαίωμα συμμετοχής έχουν όλοι οι μεταφραστές θεατρικών έργων με πρωτοεμφανιζόμενη, από το πρωτογενές θεατρικό κείμενο, μετάφραση κλασικού ή σύγχρονου έργου που παρουσιάστηκε σε θεατρική σκηνή της Ελλάδας, κατά την περίοδο Οκτώβριος 2006 - Απρίλιος 2007. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να αποστείλουν τις μεταφράσεις τους σε 5 (πέντε) δακτυλογραφημένα αντίτυπα και πέντε (5) αντίτυπα στην πρωτογενή γλώσσα του έργου στα γραφεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Μετάφρασης Λογοτεχνίας και Επιστημών του Ανθρώπου (Ε.ΚΕ.ΜΕ.Λ: Λυκαβηττού 2 & Ακαδημίας - Τ.Κ. 10671 - Αθήνα), το αργότερο μέχρι τις 26 Οκτωβρίου.

Από το σύνολο των υποβληθέντων έργων θα προκριθούν τρεις μεταφράσεις, εκ των οποίων, η μία θα βραβευτεί με το Α' βραβείο που ισοδυναμεί σε χρηματικό έπαθλο 3000 ευρώ. Τα δυο επόμενα βραβεία αφορούν σε ένα συμβολικό δώρο. Την επιλογή και την πρόκριση των μεταφράσεων θα πραγματοποιήσει ειδική 5μελης επιτροπή, με Πρόεδρο το θεατρολόγο και καθηγητή του ΑΠΘ Σάββα Πατσαλίδη. (Πληροφορίες στα τηλ. 210-6823050, κιν. 6942-842770 Ε.ΚΕ.ΜΕ.Λ: τηλ. 210-3639520, 210-3639525).

Στη Ρόδο, οι ερασιτέχνες...

Ένας λόγος παραπάνω που καταγράφω την είδηση της πραγματοποίησης του 1ου Φεστιβάλ Ερασιτεχνικού Δωδεκανησιακού Θεάτρου, είναι και το γεγονός ότι υπηρέτησα το ήμισυ της στρατιωτικής μου θητείας στο Τσαϊρι, στο 542 ΤΕΧ. Αξέχαστη εμπειρία, από πολλές απόψεις - πάντως δεν μπορώ να πω ότι έχω καλές αναμνήσεις, αφού ήταν η εποχή που ακόμη δεν είχε καταργηθεί το "σημάδεμα". Ας τ' αφήσω αυτά για άλλη φορά. Ωστόσο, θυμάμαι με νοσταλγία περιοχές και ονόματα, όπως Πεταλούδες, Κοσκινού, Φαληράκι, Λίνδος, Αφάντου, Τριάντα (Ιαλυσός), Κρεμαστή, Παστίδα, Σάλακος...

Λοιπόν, καλά έκανε το Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο Ρόδου που οργάνωσε αυτή τη φεστιβαλική εκδήλωση κι εύχομαι να ριζώσει.

Το φεστιβάλ θα γίνει στο κινηματοθέατρο «Ρόδον». ο πρόγραμμα περιλαμβωάνει τις εξής ερασιτεχνικές ομάδες:

1/9: Θεατρική Ομάδα Κρητηνίας: «Καστελλενά παντρέματα, καστελλενά μπερδέματα» της Δέσποινας Πεζουβάνη.

2/9: Σύλλογος Συμιακών Ρόδου «Ο Γλαύκος», Συμιακό Θέατρο «Αναχούχλι το χουχλί» του Μανόλη Αντωνόγλου.

3/9: Θεατρική ομάδα Δήμου Πεταλουδών «Ο Ιππότης του Ροδονησιού» του Γιώργου Μαρτίνη.

4/9: Θεατρική ομάδα Συλλόγου Γυναικών Κοσκινού «Οι σουσουράδες» της Μαρίας Αϊβάζη.

5/9: Θεατρική ομάδα Γυμνασίου Σορωνής «Ρωμαίος και Ιουλιέτα» του Μποστ.

6/9: 1ο ΚΑΠΗ Δήμου Ροδίων «Σκετσάκια - τρίτης ηλικίας» των Κατσαρά Ε. - Τράγαρη και της ομάδας.

7/9: Εθελοντική θεατρική ομάδα Σύμης «Ο λόρδας τζίτζικας στη Μυρμηγκία» (διασκευή του αισώπειου μύθου «Ο τζίτζικας και ο μέρμηγκας».

8/9: Θεατρική ομάδα Καλύμνου «Αγγέλα» του Γιώργου Σεβαστίκογλου.

9/9: Ενωση Γυναικών Σύμης «Το ταξίδι της Αννίκας στην Αμερική» της Σεβαστής Νικολή.

11/9: Αδελφότητα Κρητών Ρόδου «Ο Ψηλορείτης» και «...και καλά ξεμπερδέματα» του Γιάννη Νιωτάκη.

12/9: Εργαζόμενοι στα ιδιωτικά καζίνο Δωδεκανήσου - Κυκλάδων «Ζητείται ψεύτης» του Δημήτρη Ψαθά.

13/9: Θεατρική ομάδα Νότιας Ρόδου (Ασκληπειό) «Ο αγαθός ψαράς» του Παντελή Γιωργά και «Αγγελικούλα ζάχαρη, Αγγελικούλα μέλι» της Δέσποινας Πεζουβάνη.

14/9: Θεατρικό εργαστήρι ΔΗΠΕΘΕ Ρόδου «Feelings» (αποσπάσματα έργων μεγάλων δραματουργών).

Luc Bondy (1948)

Ο ελβετός σκηνοθέτης Λικ Μποντί [Luc Bondy] γεννήθηκε στις 17 Ιουλίου 1948 στη Ζυρίχη. Εκπαιδευμένος στο Παρίσι με τον μίμο Jacques Lecoq, πρωτοδούλεψε το 1969 ως βοηθός στο θέατρο Thalia του Αμβούργου. Ξαφνιάζοντας τους πάντες, το 1985, μετά από την παραίτηση του Peter Stein, ανέλαβε τη Schaubühne στο Βερολίνο. Εργάστηκε επίσης ως παραγωγός στο θέατρο και στην όπερα στο φεστιβάλ του Σάλτζμπουργκ, και το 1985 ανέλαβε διευθυντής στο Φεστιβάλ της Βιέννης.

[Λεζάντα: Μια σκηνή από την παράσταση του έργου Ο Γλάρος του Άντον Τσέχοφ, το 2002, στο Théâtre de l'Odéon, σε σκηνοθεσία του Luc Bondy. Διανομή: Eva Magdalena Baich, Philipp Brammer, Benjamin Cabuk, August Diehl, Urs Hefti, Maria Hengge, Gertraud Jesserer, Ignaz Kirchner, Hans Kloser, Jutta Lampe, Martin Schwab, Gert Voss, Johanna Wokalek]

Οι σκηνοθεσίες του στο θέατρο

• 1971: Ο ανόητος και η μοναχή της Lida Witkiewicz στο Göttingen
• 1973: Η θάλασσα του Έντουαρντ Μποντ στο Residenztheater του Μονάχου
• 1974: Πίστη, Αγάπη, Ελπίδα του Έντεν φον Χόρβατ στο Αμβούργο
• 1977: Κανείς δεν παίζει με την αγάπη του Αλφρέ ντε Μισέ στη Schaubühne, Βερολίνο
• 1980: Ευτυχισμένες μέρες του Σάμουελ Μπέκετ στην Κολωνία
• 1980: Υβόννη, η πριγκίπισσα της Βουργουνδίας του Βίτολντ Γκομπρόβιτς στην Κολωνία
• 1982: Μάκβεθ του Σέξπιρ στην Κολωνία
• 1983: Καλοκαίρι του Έντουαρντ Μποντ στο Μόναχο
• 1984: Η μακρινή χώρα του Άρθουρ Σνίτσλερ στο Théâtre des Amandiers, Ναντέρ
• 1985: Ο θρίαμβος του έρωτα του Μαριβό
• 1989: Όνειρο Καλοκαιρινής Νύχτας του Σέξπιρ, στο Nanterre-Amandier
• 1989: Ο χρόνος και το δωμάτιο του Μπότο Στράους, Βερολίνο.
• 1990: Χειμωνιάτικο Παραμύθι του Σέξπιρ, στο Lehniner Palace
• 1992: Schlußchor του Μπότο Στράους, Βερολίνο.
• 1993: Γιάννης Γαβριήλ Μπόρκμαν του Ερρίκου Ίψεν στο Théâtre de l'Odéon, Παρίσι
• 1993: Η ισορροπία του Μπότο Στράους, πρεμιέρα στο Φεστιβάλ του Σάλτσμπουργκ
• 1994: Die Stunde da wir nichts voneinander wußten του Πέτερ Χάντκε
• 1999: Περιμένοντας τον Γκοντό του Σάμουελ Μπέκετ, στο Φεστιβάλ της Βιέννης
• 2000: Drei Mal Leben της Γιασμινά Ρεζά, πρεμιέρα στο Burgtheater της Βιέννης
• 2002: Ανατόλ του Άρθουρ Σνίτσλερ, στο Burgtheater της Βιέννης
• 2005: Die eine und die andere του Μπότο Στράους, Βερολίνο
• 2005: Viol του Μπότο Στράους, Τίτος Ανδρόνικος του Σέξπιρ, στο Odéon, Atelier Berthier, Παρίσι

  

  [Λεζάντα: Μια σκηνή από την παράσταση του έργου Η χώρα του Martin Crimp. Ηθοποιοί: Anna Böger, Suzanne Lothar, August Zirner. Σκηνοθεσία: Luc Bondy]

Οι σκηνοθεσίες του στην όπερα

• 1986: Così fan tutte του Μότσαρτ, στο Amandier, La Monnaie, Wiener Festwochen
• 1989: L'incoronazione di Poppea του Μοντεβέρντι, στο Amandier, La Monnaie
• 1990/1: Don Giovanni του Μότσαρτ (μαέστρος ο Claudio Abbado, πρωταγωνιστής ο Ruggero Raimondi), στο Wiener Festwochen
• 1992: Salomé του Ρίχαρντ Στράους, στο Φεστιβάλ του Σάλτσμπουργκ, Royal Opera House
• 1993: Reigen του Philippe Boesmans (λιμπρέτο του Luc Bondy, και Γαϊτανάκι του έρωτα του Άρθουρ Σνίτσλερ) στο La Monnaie
• 1995: Le Nozze di Figaro του Μότσαρτ, στο Φεστιβάλ του Σάλτσμπουργκ
• 1996: Don Carlos του Γκιουζέπε Βέρντι, στο Châtelet, Royal Opera House, Opéra de Lyon, Edinburgh Festival
• 1999: Wintermärchen του Philippe Boesmans (λιμπρέτο του Luc Bondy, και Χειμωνιάτικο Παραμύθι του Σέξπιρ), at La Monnaie
• 2000: Macbeth του Γκιουζέπε Βέρντι, στο Wiener Festwochen
• 2001: Η στροφή της βίδας του Μπέντζαμιν Μπρίτεν, στο Festival d'Aix-en-Provence
• 2003: Ηρακλής του Χέντελ, στο Festival d'Aix-en-Provence, Opéra National de Paris, Wiener Festwochen, De Nederlandse Opera
• 2005: Julie του Philippe Boesmans (λιμπρέτο του Luc Bondy, και Δεσποινίς Τζούλια του Στρίντμπεργκ), στο La Monnaie, Festival d'Aix-en-Provence
• 2005: Ιδομενέας του Μότσαρτ, at Teatro alla Scala, Opéra National de Paris

O Peter Stein για την αρχαία τραγωδία

[Λεζάντα: Ο Πέτερ Στάιν, κατά τη διάλεξή του στο Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου]

Προπαραμονές της παράστασής του με τη σοφόκλεια «Ηλέκτρα» ο Πέτερ Στάιν, έδωσε «μάθημα» (στο Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου), στα πλαίσια του κύκλου μαθημάτων του Ευρωπαϊκού Δικτύου Ερευνας και Τεκμηρίωσης Παραστάσεων Αρχαίου Δράματος, με «δασκάλους» Ελληνες και ξένους πανεπιστημιακούς και καλλιτέχνες, και «μαθητές» Ελληνες και ξένους καθηγητές και φοιτητές πανεπιστημίων και καλλιτέχνες. Ο Γερμανός σκηνοθέτης είπε ότι από την εφηβεία του ασχολείται με την αρχαία τραγωδία. Δεκατριάχρονος μετέφρασε μια σοφόκλεια τραγωδία.

«Για να αναλύσεις την καρδιά μιας τραγωδίας, πρέπει να τη μεταφέρεις στη σκηνή. Η τραγωδία δεν έχει τίποτα κοινό με την ποίηση. Κάθε πρόσωπο εκπροσωπεί το Δίκαιό του. Η τραγωδία είναι πολύ επαναστατική και πολύ συντηρητική ταυτόχρονα». Αυτές, μεταξύ άλλων, τις απόψεις εξέφρασε ο σκηνοθέτης για την τραγωδία, που «έχει νόημα όταν τα πράγματα αποκαλύπτονται»... [Ριζοσπάστης, 17/7/07]

6η Θεατρική Καλοκαιρινή Κατασκήνωση-Σεμινάριο

6^η Θεατρική Καλοκαιρινή Κατασκήνωση-Σεμινάριο

«Αρχαίοι μύθοι & σύγχρονη πραγματικότητα»

Σπέτσες 25-31 Αυγούστου 2007

για εκπαιδευτικούς, ηθοποιούς, θεατρολόγους, φοιτητές, νέους

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Στις 25-31 Αυγούστου 2007 το Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση διοργανώνει στις Σπέτσες για έκτη συνεχή χρονιά Θεατρική Καλοκαιρινή Κατασκήνωση-Σεμινάριο με τίτλο : «Αρχαίοι μύθοι και σύγχρονη πραγματικότητα». Στο χώρο της Αναργυρείου σχολής, δίπλα στη θάλασσα, κάτω από την καθοδήγηση έμπειρων καλλιτεχνών-δασκάλων, εκπαιδευτικοί, ηθοποιοί, θεατρολόγοι, φοιτητές και νέοι θα έχουν τη δυνατότητα να διερευνήσουν το περιεχόμενο αλλά και την επικαιρότητα μύθων από τις αρχαίες ελληνικές τραγωδίες.

Η Κατασκήνωση περιλαμβάνει 4 βιωματικά εργαστήρια, ένα εκ των οποίων με τίτλο «Νεανικές Θεατρικές Φωνές» είναι ειδικά σχεδιασμένο για νέους 16-20 χρονών (με την υποστήριξη της ΓΓΝΓ και του Υπ. Πολιτισμού). Επίσης περιλαμβάνει προβολές ταινιών, άσκηση, μπάνιο, ξεκούραση και βέβαια διασκέδαση. Το τελευταίο απόγευμα θα γίνουν οι παρουσιάσεις των εργαστηρίων και θα ακολουθήσει αποχαιρετιστήριο γλέντι. Καθένας μπορεί να συμμετέχει σε ένα εργαστήριο καθ’ όλη τη διάρκεια της κατασκήνωσης.

ΕΜΨΥΧΩΤΕΣ-ΕΙΣΗΓΗΤΕΣ: Γιώργος Μπινιάρης-ηθοποιός, σκηνοθέτης, Μαργαρίτα Μάντακα- κινησιολόγος, χορογράφος, Τζωρτζίνα Κακουδάκη-θεατρολόγος, ηθοποιός, ειδικός επιστημονικός συνεργάτης Πανεπιστημίου Πατρών, Δημήτρης Σακατζής-ηθοποιός, σκηνοθέτης, Τζένη Καραβίτη-εκπαιδευτικός, Μartin Scharnhorst-σκηνοθέτης θεάτρου, Τάκης Τζαμαργιάς-σκηνοθέτης, ΕΕΔΙΠ Πανεπιστημίου Αθηνών.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Άφιξη-εγγραφή-τακτοποίηση: Σάββατο 25/8/2007, 12.00-16.30

Αναχώρηση: Παρασκευή 31/8/2007, μέχρι τις 11.00

ΤΟΠΟΣ: Αναργύρειος Σχολή Σπετσών, 1χλμ από το λιμάνι

ΔΙΑΜΟΝΗ (προτεινόμενη): 6 διανυκτερεύσεις σε δωμάτια της Σχολής και ημιδιατροφή στο εστιατόριό της) ή σε ξενοδοχεία/δωμάτια εκτός Σχολής.

Περισσότερες πληροφορίες για τις περιγραφές των εργαστηρίων, το ωρολόγιο πρόγραμμα, τη διαδικασία υποβολής αιτήσεων και το κόστος θα βρείτε στην ιστοσελίδα www.TheatroEdu.gr > ΤΙ ΝΕΟ ΥΠΑΡΧΕΙ.

ΟΡΓΑΝΩΣΗ: Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση

Πληρ. www.TheatroEdu.gr

Email: theatro@theatroedu.gr, info@theatroedu.gr

Γραμματεία: Τηλ. 2106541600

Από τον Τύπο (4)

Μότσαρτ. Με όποιο είδος μουσικής ασχολήθηκε ο Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ (1756-1791) άφησε τη μοναδική του σφραγίδα: συμφωνίες, κοντσέρτα, μουσική δωματίου, θρησκευτική μουσική, σονάτα – και βέβαια, όπερες. Ανάμεσα στην «Απαγωγή απ’ το Σεράι», τους «Γάμους του Φίγκαρο», τον «Ντον Τζοβάνι», από τη μία, και τον «Μαγικό Αυλό», από την άλλη, μεσολάβησε μια όπερα με τον τίτλο «Ετσι κάνουν όλες», η τρίτη και τελευταία του συνεργασία με τον μεγάλο λιμπρετίστα Λορέντζο ντα Πόντε, και έργο με το οποίο συνεχίζεται η σειρά Μεγάλες Οπερες της Ντόιτσε Γκράμοφον. Γραμμένη το 1790, ένα μόλις χρόνο πριν από τον πρόωρο θάνατό του, η όπερα αυτή χαρακτηρίζεται από τον αξεπέραστο μελωδικό του οίστρο και παρά την κόπωση και την ψυχολογική κατάπτωση του συνθέτη, φέρει ακέραια τη σφραγίδα της μεγαλοφυΐας του. Εργο για τον αιώνιο πόλεμο των δύο φύλων, θεωρήθηκε τολμηρό όχι μόνο στην εποχή του αλλά και κατά τον 19ο αιώνα. Ανακαλύφθηκε εκ νέου μεταπολεμικά... [Η Καθημερινή, Μότσαρτ: «Ετσι κάνουν όλες»].

Λεξικό του θεάτρου. Δραματουργία, κείμενο, ηθοποιός, πρόσωπο. Patrice Pavis, Λεξικό του θεάτρου, «Gutenberg», σελ. 581. Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Paris VIII, συγγραφέας πολλών μελετημάτων και βιβλίων περί δραματολογικών και παραστασιολογικών ζητημάτων του θεάτρου Voix et image de la scene, «Presses Universitaires de Lille», 1985, Marivaux a l' epreuve de la scene, «Publications de la Sorbonne», 1986, Le theatre au croissement des cultures, «J. Corti», 1990, L'analyse des spectacle, «Nathan», 1996 κ.ά.), μεταφραστής του Peter Szondi στα γαλλικά, ο Patrice Pavis έγινε γνωστός στο ευρύτερο κοινό κυρίως χάρη στο Λεξικό του Θεάτρου, που εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1980. Η ελληνική μετάφραση ακολουθεί την τελευταία γαλλική έκδοση («Dunod», 1996, ενώ έχει ακολουθήσει και ανατύπωση, «Armand Colin», 2002). Περιλαμβάνει τον απόλογο του Κώστα Γεωργουσόπουλου, γενικού επιμελητή της έκδοσης, τον πρόλογο της Anne Ubersfeld, την εισαγωγή του Pavis, καθώς και τον θεματικό ενδείκτη, ο οποίος διακρίνει τα λήμματα σε οκτώ λειτουργικές κατηγορίες προς διευκόλυνση του αναγνώστη: Δραματουργία, κείμενο και λόγος, ηθοποιός και πρόσωπο, είδη και μορφές, δομικές αρχές και ζητήματα αισθητικής, πρόσληψη του θεάματος και σημειολογία... [Ελευθεροτυπία / Βιβλιοθήκη, Χαρτογράφηση της θεωρητικής θεατρικής σκέψης, Γιώργος Π. Πεφάνης].

Αλέξης Δαμιανός. Ο λέκτορας Θεατρολογίας του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών της Σχολής Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Πατρών Κωνσταντίνος Κυριακός μελετά την εμπλοκή του κινηματογραφιστή Αλέξη Δαμιανού με το θέατρο, είτε ως ηθοποιού είτε ως σκηνοθέτη. Η συγκεκριμένη προσέγγιση εστιάζει στα θιασαρχικά εγχειρήματα και τη δραματική παραγωγή της εξεταζόμενης προσωπικότητας. Εξετάζονται ζητήματα που σχετίζονται με τη θεατρική του παιδεία, τη μαθητεία του στο θίασο των «Ενωμένων Καλλιτεχνών» και τη σύντομη συνεργασία του με το «Θέατρο Τέχνης». Και γίνεται λόγος για τον ανανεωτικό χαρακτήρα των σχημάτων στα οποία ηγήθηκε, το «Πειραματικό Θέατρο» (1948-49) και το θέατρο «Πορεία» (1961-64). «Αιγόκερως», σελ. 362. [Ελευθεροτυπία / Βιβλιοθήκη, Η θεατρική όψη του Αλέξη Δαμιανού, Παρουσιάζουν ο Νίκος Νττόκας και ο Βασίλης Κ. Καλαμαράς].

Από τον Τύπο (3)

Ανδρομάχη στην Επίδαυρο. Κάνει πρεμιέρα στην Επίδαυρο στις 20 και 21 Ιουλίου σε σκηνοθεσία Δημήτρη Μαυρίκιου... Η Ανδρομάχη του Ρακίνα, τραγωδία σε πέντε πράξεις, που ο μεγάλος Γάλλος κλασικός εμπνεύστηκε από ένα απόσπασμα της Αινειάδας του Βιργιλίου, είναι η πρώτη μεγάλη παραγωγή του Εθνικού Θεάτρου για τη φετινή θεατρική περίοδο. Εμπνευστής της παράστασης, ο Δημήτρης Μαυρίκιος, μελετητής του έργου του Ρακίνα εδώ και χρόνια, υπογράφει τη μετάφραση, τη διασκευή και τη σκηνοθεσία. Η Ανδρομάχη, πρόσωπο μυθολογικό, κόρη του βασιλιά της Κιλικίας, χήρα του Εκτορα και μητέρα του Αστυάνακτα, μια από τις πλέον ευγενείς μορφές του Ομήρου και του Ευριπίδη, είναι η ηρωίδα του Ρακίνα. Το έργο, γραμμένο το 1687 σε δωδεκασύλλαβο, καθιέρωσε τον συγγραφέα στη συνείδηση του κοινού ως έναν από τους κορυφαίους θεατρικούς συγγραφείς της εποχής του. Ο Ρακίνας έξοχος ερμηνευτής του αρχαίου πνεύματος, κυρίως του ελληνικού, πραγματεύτηκε τον μύθο της Ανδρομάχης με αρκετή ελευθερία. Στην παράσταση του Εθνικού τον ρόλο της Ανδρομάχης υποδύεται η Λυδία Φωτοπούλου, του Πύρρου ο Νίκος Καραθάνος, του Ορέστη ο Χρήστος Λούλης, της Ερμιόνης η Μαρία Κεχαγιόγλου, του Αστυάνακτα ο Κωνσταντίνος-Φραγκίσκος Ψυλλάκης. Η Ανδρομάχη κάνει πρεμιέρα στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου στις 20 και 21 Ιουλίου και μετά περιοδεύει στην περιφέρεια. [Η Καθημερινή, Ανδρομάχη του Ρακίνα από το Εθνικό].

Οι Εφήμεροι. Σκην.: Αριάν Μνούσκιν. Θέατρο: Ολυμπιακό κλειστό γυμναστήριο Φαλήρου. Παρ’ όλο που η παράσταση διαρκεί 7 - 8 ώρες (!) - τουλάχιστον στην περίπτωση που ο θεατής αποφασίζει να παρακολουθήσει και τα δύο μέρη μαζί - δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη ιστορία, μία κεντρική έστω «υπόθεση» στο έργο. Υπάρχουν πολλές μικρές. «Σκετσάκια» τα λέγαμε παλιά. Οπως εκείνη η πραγματικά συγκλονιστική σκηνή όπου ένας νεαρός τραντάζει αγχωμένος την εξώπορτα του διαμερίσματος όπου μένουν οι παππούδες του, ζητώντας τους «για τελευταία φορά» χρήματα. Με τους Duccio Bellugi, Delphime Cottu και Francis Ressort να σου κόβουν την ανάσα. Δεν δηλώνεται ξεκάθαρα αλλά δεν υπάρχει και καμιά αμφιβολία τι τα θέλει το παιδί τόσο απελπισμένα αυτά τα λεφτά. Μια σύντομη μικρή σκηνή που από μόνη της τα λέει όλα. Δίχως να συνδέεται με τις υπόλοιπες, μόνο ξεκάρφωτη δεν ήταν. Αυτή τη φορά τα πάντα συμβαίνουν σε μια σύγχρονη Γαλλία, όπως είπε η Μνούσκιν. Λάθος! Υπάρχουν πολλές σκηνές που αναφέρονται και στο παρελθόν. Αναμνήσεις από παλιές ευτυχισμένες μέρες, από τη γερμανική κατοχή, από περασμένες αγάπες. Ενα σημερινό παραμύθι, με στοιχεία ακόμα και μιας τηλεοπτικής σαπουνόπερας - και δεν το λέω αρνητικά τουλάχιστον αυτή τη φορά... [Η Καθημερινή, Τα μικρά «σκετσάκια» των «Εφήμερων», Κριτική Σπύρος Παγιατάκης].

Από τον Τύπο (2)

Σίντι Λάρμπι Τσερκάουι. Η αναζήτηση δεν τελειώνει ποτέ, λέει ο Φλαμανδός χορογράφος Σίντι Λάρμπι Τσερκάουι με αφορμή την παράσταση «Myth»... «Η πρώτη μου απόπειρα καλλιτεχνικής έκφρασης δεν ήταν ο χορός, αλλά η ζωγραφική. Ηταν ο τρόπος να ερμηνεύω την πραγματικότητα που με περιέβαλε. Κάποια στιγμή βαρέθηκα…Οι δύο διαστάσεις δεν ήταν αρκετές. Τότε ξεκίνησα να χορεύω. Και το πιο ωραίο πράγμα στον χορό είναι ότι πρέπει να συνεχίζεις να χορεύεις για να δεις τι ζωγραφίζεις. Επιπλέον, είσαι το μολύβι και το χαρτί. Ο χορός δεν είναι τίποτα παραπάνω από μια προσωρινή, φευγαλέα ζωγραφιά, αφού διαλύεται όταν η κίνηση έρχεται στο τέλος της. Κάθε κομμάτι πρέπει να σχεδιαστεί εκ νέου κάθε φορά…». Δεν είναι τυχαίο ότι κάθε παράσταση του Σίντι Λάρμπι Τσερκάουι είναι σαν μια τεράστια ζωγραφική σύνθεση, σαν ένα βιβλίο με πολλές ιστορίες. Ο νεαρός Φλαμανδός (μαροκινής καταγωγής) χορογράφος είναι μόλις τριάντα ετών. Ηδη όμως η φήμη του εξαπλώνεται σε ολόκληρο τον κόσμο.[Η Καθημερινή, Ο χορός είναι μια φευγαλέα ζωγραφιά, Της Σαντρας Βουλγαρη].

Η ομάδα amorphy.org. παρουσιάζει μια παράσταση σαν βίντεο-γκέιμ που ακροοβατεί ανάμεσα στο εικονικό και το πραγματικό... Η Bαλχάλα, ο παράδεισος των αρχαίων Σκανδιναβών πολεμιστών αποτελούνταν από 540 πόρτες-τοίχους φτιαγμένους από λόγχες και ένα ταβάνι από ασπίδες. Εκεί, οι πολεμιστές συνέχιζαν να προετοιμάζονται για τη μεγάλη μάχη των θεών και τα βράδια μεθούσαν και έτρωγαν αγριογούρουνα. Η Βαλχάλα εκτός από σύμβολο της σκανδιναβικής παράδοσης είναι και σύμβολο των παικτών των βίντεο-γκέιμ. Πολύ συχνά σε αυτά τα παιχνίδια αποτίουν φόρο τιμής στη Βαλχάλα δίνοντας λ.χ. το όνομά της σε μια πίστα όπου ο παίκτης πρέπει να αντιμετωπίσει σκληρές δοκιμασίες. Αυτόν τον τίτλο διάλεξε και μια από τις καλύτερες ελληνικές παραγωγές new media χοροδράματος που έχουμε δει ώς σήμερα, για να μιλήσει για τη σχέση εικονικού - πραγματικού σώματος αλλά και για τη δραματουργία στην εποχή των εικονικών περιβαλλόντων... [Η Καθημερινή, Βαλχάλα, ένα ψηφιακό χορόδραμα, Του Mατθαίου Tσιμιτάκη].

Βιμ Βαντεκέιμπους. Γυαλί τα νερά του Μεσσηνιακού Κόλπου να καθρεφτίζουν τον Ταΰγετο. «Καθρέφτης» το έργο-αναδρομή στην 20ετή πορεία του «αιρετικού» Βέλγου χορογράφου Βιμ Βαντεκέιμπους να αντανακλά την ταυτότητα του Διεθνούς Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας. Το φεστιβάλ, που καλωσόρισε τη φετινή 13η διοργάνωσή του την Παρασκευή στο Αμφιθέατρο του Κάστρου της πόλης με την παράσταση του Βαντεκέιμπους, δικαιούται να καυχηθεί ότι διαμόρφωσε ελληνικό κοινό στο χορό... [Ελευθεροτυπία, Στην Καλαμάτα δεν ντύνουν τους γυμνούς, Αποστολή της Ναταλί Χατζηαντωνίου].

(Λεζάντα: Σκηνή από τον «Καθρέφτη» του Βιμ Βαντεκέιμπους)

Από τον Τύπο (1)

Επειτα από 46 χρόνια από τότε που η Μαρία Κάλλας είχε ερμηνεύσει τη «Μήδεια» στην Επίδαυρο, το λυρικό θέατρο ζωντάνεψε ξανά στον χώρο της αρχαίας τραγωδίας. Ταιριάζει, τελικά, η όπερα στην Επίδαυρο; Το ερώτημα δεν μπορεί να απαντηθεί μονολεκτικά, ακόμη και τώρα που η οπερατική «Μήδεια» του Λουίτζι Κερουμπίνι, παραγωγή του Φεστιβάλ Αθηνών, για να τιμηθούν τα 30χρονα από τον θάνατο της Κάλλας, αποτελεί παρελθόν για το αργολικό θέατρο... [Έθνος, Μήδεια - σοπράνο στα κοκκινόμαυρα, Γράφει η Αντιγόνη Καράλη].

Να «ανοίξει» ή όχι η Επίδαυρος -ο «νόμιμος» χώρος αναβίωσης του αρχαίου δράματος- στον φυσικό «απόγονό» του, την όπερα; Να «ανοίξει» σε μια προσπάθεια αποφόρτισης του χώρου από το ειδικό βάρος της αρχαιότητας, αλλά και σε μια ευρύτερη απόπειρα «απενοχοποίησης» των σκηνικών ειδών; Να διευρύνει το αρχαίο αργολικό θέατρο την γκάμα του ως μέρος ενός συνολικότερου πειράματος, στο οποίο φέτος εντάσσεται ο Μπέκετ («Ευτυχισμένες μέρες») και ο Ρακίνας («Ανδρομάχη»);

Η Αννα-Κατερίνα Αντονάτσι σε μια σκηνή από την ερμηνεία της Μήδειας στην Επίδαυρο

Για «ιστορικό γεγονός» μιλούσαν μετά την παράσταση της «Μήδειας» του Κερουμπίνι, το Σάββατο, αρκετοί από τους θεατές -, ανάμεσά τους ήταν ο Γιώργος Βουλγαράκης, ο Γιώργος Λούκος, ο Χρήστος Λαμπράκης, ο Αγγελος Δεληβορριάς κ.ά. Επειτα από χρόνια παρουσιαζόταν ξανά στην ορχήστρα του αρχαίου θεάτρου μια όπερα, δίνοντας εμπράκτως την ιδανική ίσως απάντηση στο ερώτημα για την καταλληλότητα του συγκεκριμένου είδους στον «βεβαρημένο» ιδεολογικά χώρο... [Ελευθεροτυπία, Η όπερα ταιριάζει στην Επίδαυρο, της Ιωάννας Κλεφτογιάννη].

Με παρουσίαση της όπερας του Κερουμπίνι «Μήδεια» στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου κορυφώθηκε το τετραμερές αφιέρωμα του Ελληνικού Φεστιβάλ στην επέτειο 30 χρόνων από το θάνατο της Μαρίας Κάλλας.

Η Γλαύκη (Αννα Μαρία Ντελ' Οστε) έτοιμη για τον γάμο της με τον Ιάσονα

Η όπερα δόθηκε στην ιταλική διασκευή. Ηταν μία παραγωγή που έφερε το στίγμα του Ελληνα σκηνογράφου Γιάννη Κόκκου, ο οποίος εκτός από τα σκηνικά και κοστούμια υπέγραψε επίσης τη σκηνοθεσία. Οι πέντε πρωταγωνιστές ήταν ξένοι. Ελληνες μονωδοί τραγούδησαν βοηθητικούς ρόλους. Συμμετείχαν η Χορωδία της ΕΡΤ και ηθοποιοί(;) σε βωβούς ρόλους. Τους τραγουδιστές συνόδευσε η Ορχήστρα Capella Coloniensis. Διηύθυνε ο Λουκάς Καρυτινός... [Ελευθεροτυπία, Επιτέλους, τίμησαν την Κάλλας όπως της αξίζει, Κριτική του Γιάννη Σβώλου].

Η Κική Μορφονιού, η Νέρις στο πλευρό της Μήδειας-Κάλλας στην αλησμόνητη παράσταση του '61, χαρακτηρίζει την Επίδαυρο «τουλάχιστον ιδανικό τόπο» για οπερατικές παραστάσεις.

Η ιστορική Μήδεια του 1961 με τη Μαρία Κάλλας και την Κική Μορφονιού

«Εχει τέλεια ακουστική», υποστηρίζει. Παρακολουθώντας το Σάββατο, συναισθηματικά φορτισμένη υπό το βάρος των αναμνήσεών της, την παράσταση του Γ. Κόκκου, σε γενικές γραμμές έμεινε ικανοποιημένη. «Ηταν μια καλή, μια αξιοπρεπής δουλειά, παρ' όλο που δεν μπορώ να τη συγκρίνω με τη δική μας παράσταση. Κατ' αρχάς η Κάλλας είναι ασύγκριτη», τονίζει η μεσόφωνος.

Κική Μορφονιού

«Δεν μπορώ να τη βάλω δίπλα σε καμία καλή σοπράνο. Η κυρία Αντονάτσι είναι νέα, έχει πολύ ωραία φωνή, θέλησε να γίνει πιο έντονη η παρουσία της ως τραγωδού, αλλά το μεγαλείο της Κάλλας ήταν η ερμηνεία. Ητανε τραγωδός! Ηταν πολύ ωραία βεβαίως η σκηνοθεσία του κ. Κόκκου. Τώρα το αν σου αρέσει ή όχι ο ήχος της ορχήστρας με τα όργανα εποχής θεωρώ ότι είναι θέμα καθαρά προσωπικού γούστου. Με αυτά, όμως, τα όργανα παρουσιαζόταν η όπερα την εποχή του Κερουμπίνι». [Ελευθεροτυπία, Η Κάλλας είναι ασύγκριτη].

Η Πέμη Ζούνη στη μακριά καλλιτεχνική της πορεία ελάχιστα πέρασε από κρατικές σκηνές, κι ας έκανε τη θριαμβευτική της είσοδο στο θέατρο από το Εθνικό ερμηνεύοντας τό 1982 τη Δυσδαιμόνα στον πολυσυζητημένο «Οθέλο» του Σπύρου Ευαγγελάτου στο πλευρό του Ηλία Λογοθέτη και του Νικήτα Τσακίρογλου. Μετά από είκοσι πέντε χρόνια λαμπρές θεατρικές επιδόσεις, αν όχι και τόσο σε θεάτρο ρεπερτορίου, αλλά και μια πρόσφατη σύντομη περιπέτεια ως θιασάρχις, η καλή ηθοποιός εγκαταλείπει το ελεύθερο, και αθηναϊκό, θέατρο και ανεβαίνει στη Θεσσαλονίκη. Θα συνεργαστεί για πρώτη φορά με το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος. Θα είναι η Μπλανς Ντιμπουά στο «Λεωφορείον ο Πόθος», που θα σκηνοθετήσει ο Αντώνης Καλογρίδης. Είναι, επίσης, η πρώτη φορά που το αριστούργημα του Τένεσι Ουίλιαμς εντάσσεται στο ρεπερτόριο του ΚΘΒΕ (πρεμιέρα τον Φεβρουάριο του 2008)... [Ελευθεροτυπία, Σε κρατική σκηνή για χάρη της Μπλανς Ντιμπουά].